II SA/Lu 387/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Inne z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych p o s t a n a w i a I. przyznać M. C. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego wystąpić do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na druku PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2 o wartości [...] złotych i utrzymuje się z emerytury w kwocie [...]złotych. Jako koszty utrzymania koniecznego skarżący wymienił wydatki ponoszone na mieszkanie – [...] złotych, na opłaty za media – [...] złotych i na koszty leczenia – [...] złotych. Skarżący oświadczył, że posiada oszczędności w kwocie [...]złotych. Skarżący wykonując wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń nadesłał wyciągi z rachunku bankowego za okres od 1 maja 208 r. do 31 maja 2018 r., od 1 czerwca 2018 r. do dnia 30 czerwca 2018 r. oraz za okres od 1 lipca 2018 r. do dnia 31 lipca 2018 r. Wynika z nich, że skarżący posiada rachunek oszczędnościowo – rozliczeniowych (ROR), otrzymuje emeryturę w kwocie [...]złotych netto i na koniec miesiąca lipca 2018 r. na rachunku ROR posiadał saldo dodatnie w wysokości [...] złotych. Ponadto nadesłał potwierdzenie wpłaty na rzecz wspólnoty mieszkaniowej na kwotę [...]złotych, potwierdzenie opłaty za energię elektryczną na kwotę [...]złotych, potwierdzenie wpłaty opłaty za gaz na kwotę [...]złotych, fakturę za zakup leków na kwotę [...]złotych oraz potwierdzenie wpłaty abonamentu za telefon na kwotę [...]złotych. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1) zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Żadna z tych sytuacji nie zachodzi w sprawie niniejszej. Skarżący ma stałe źródło dochodu, który pokrywa wydatki związane z kosztami utrzymania koniecznego (dochód skarżącego wynosi [...] złotych netto zaś wykazane wydatki wynoszą [...] złotych). Ma też zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Nie można więc skarżącego zaliczyć do osób ubogich, pozbawionych środków do życia bądź takich, których dochód nie wystarcza na pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Tym samym nie zachodzą przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ocenie referendarza sądowego skarżący wykazał jednak, że zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Skarżący nie jest bowiem w stanie bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego ponieść kosztów ustanowienia adwokata z wyboru. W myśl art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. ustalenie wystąpienia przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy do wysokości kosztów, które musi ponieść w toku postępowania, przy uwzględnieniu wysokości stałych kosztów utrzymania koniecznego. Pozostające po poniesieniu kosztów postępowania środki finansowe muszą bowiem umożliwić pokrycie wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jej rodziny. W niniejszej sprawie ze względu na jej stadium zaawansowania minimalny koszt ustanowienia adwokata z wyboru wynosi 480 (§14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – Dz.U. z 2015, poz. 1800) złotych zaś koszty sądowe każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych. Po poniesienia wykazanych przez skarżącego kosztów utrzymania koniecznego na poczet nie ujętych pośród nich wydatków na wyżywienie oraz zakup środków czystości i higieny osobistej pozostaje mu kwota [...]złotych. Uszczuplenie jej o kwotę minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego z wyboru pochłonęłoby ponad połowę jej wysokości. Na poczet miesięcznych kosztów wyżywienia oraz zakupu środków czystości i higieny osobistej skarżącemu pozostałaby kwota [...]złotych. W ocenie referendarza sądowego kwota ta nie daje realnych możliwości poniesienia miesięcznych kosztów wyżywienia jednej osoby i zakupu dla niej odzieży i środków czystości i higieny osobistej. Zatem poniesienie przez skarżącego minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego z wyboru spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla skarżącego. Skutku takiego nie spowoduje zaś uszczuplenie kwoty [...]złotych o kwotę 100 złotych uiszczoną tytułem kosztów sądowych niniejszego postępowania. Nawet jeżeli uwzględnić, że może on w toku postepowania występować kilkakrotnie to będzie to następowało sukcesywnie w toku postępowania, co daje skarżącemu realną szansę ich poniesienia. Z powyższych względów referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. oraz art. 246 §1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak na wstępie.