II SA/Lu 39/16
WyrokWSA w Lublinie2016-04-28
Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Jacek Czaja, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, dochód uzyskany przez członka rodziny w roku kalendarzowym następującym po roku poprzedzającym okres świadczeniowy, ale osiągnięty w miesiącu, w którym ustalane jest prawo do świadczeń, powinien być uwzględniony przy obliczaniu dochodu rodziny?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo uwzględniły dochód uzyskany przez skarżącą i jej męża w 2015 r. (po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy), ponieważ był on osiągnięty w miesiącu ustalania prawa do świadczenia. Zastosowanie znalazł art. 9 ust. 4a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, który nakazuje uwzględnić taki dochód, co doprowadziło do przekroczenia kryterium dochodowego.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję o odmowie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla córki. Organ pierwszej instancji ustalił, że miesięczny dochód na osobę w rodzinie skarżącej wyniósł 1 017,94 zł, przekraczając ustawowe kryterium dochodowe 725 zł. Skarżąca zarzuciła, że do obliczeń nie wzięto pod uwagę liczby przepracowanych miesięcy i wadliwie wliczono dochód z umowy zlecenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2015 r., znak: [...], w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania K. M. (dalej: skarżąca), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej: "K.p.a."), utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta P. z dnia [...] października 2015 r., znak: [...], o odmowie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla O. M. (dalej: córka skarżącej) w okresie od [...] października 2015 r. do [...] września 2016 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że organ pierwszej instancji, odmawiając wspomnianą wyżej decyzją przyznania skarżącej opisanych świadczeń, stwierdził, w oparciu o przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, regulujące zasady ustalania wysokości dochodu, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki warunkujące nabycie prawa do świadczenia, gdyż miesięczny dochód na osobę w rodzinie wyniósł 1 017,94 zł i przekroczył ustawowe kryterium dochodowe stanowiące 725,00 zł. Utrzymując w mocy tę decyzję, Kolegium podzieliło ustalenia i wnioski organu pierwszej instancji, który zasadnie uznał, że dochód na osobę w rodzinie skarżącej uniemożliwia uwzględnienie jej wniosku o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla córki skarżącej w bieżącym okresie świadczeniowym.
Skargę na powyższą decyzję złożyła skarżąca, wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zarzuciła, że decyzja Kolegium narusza art. 2 pkt. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż do obliczeń nie wzięto pod uwagę liczby przepracowanych miesięcy. Wskazała, że pod pojęciem dochodu członka rodziny należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy. W związku z tym art. 2 pkt 17 powołanej ustawy, mówiący o dochodach utraconych, nie ma zastosowania, gdyż odnosi się do innej sytuacji. Przepis art. 9 ust. 3 ustawy także nie mógł być zastosowany w tym przypadku, ponieważ sprzeciwia się temu treść art. 2 pkt. 5, który mówi co jest dochodem członka rodziny oraz jak należy rozumieć dochód członka rodziny. Podkreśliła, że jej dochód z umowy zlecenia zawartej w dniu [...] lipca 2015 r., uzyskany w sierpniu 2015 r., został wadliwie wliczony do dochodu rodziny.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem żądania skarżącej było przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zatem zastosowanie w niniejszej sprawie znajdują przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2015 r. poz. 859 ze zm.; dalej: ustawa).
Zgodnie z art. 9 ust. 1 i 2 ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub w szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, pod warunkiem, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł.
Stosownie do treści art. 2 pkt 4, 5 i 5a ustawy, ilekroć jest mowa o dochodzie oznacza to dochody o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych, dochodem rodziny jest dochód w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, a więc dochód stanowiący sumę dochodu członków rodziny, zaś pojęcie dochodu członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 3-4a ustawy.
W świetle art. 3 pkt 1 lit. "a" ustawy o świadczeniach rodzinnych pojęcie dochodu obejmuje przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30 b, art. 30 c i art. 30 e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz kwoty alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Podkreślenia wymaga, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest stwierdzenie, czy organy administracji prawidłowo zastosowały w niniejszej sprawie przepisy dotyczące ustalania dochodu w razie tzw. utraty dochodu oraz uzyskania dochodu.
Przepis art. 9 ust. 3 ustawy stanowi, że w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy lub po tym roku, ustalając jego dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego.
W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, ustalając dochód członka rodziny, uzyskany w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (art. 9 ust. 4 ustawy).
W razie uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (art. 9 ust. 4a).
Wskazać należy, że utratą dochodu – w rozumieniu przepisów ustawy – jest w szczególności utrata dochodu spowodowana ustaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, zaś uzyskaniem dochodu – w świetle tej ustawy – jest między innymi uzyskanie dochodu wskutek uzyskania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz wskutek nabycia prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych (art. 2 pkt 17 i pkt 18 ustawy). Przy tym, ilekroć ustawa mówi o "zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej", oznacza to zwłaszcza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy zlecenia (art. 2 pkt 15a ustawy).
W niniejszej sprawie jest niesporne, że na mocy wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] marca 2014 r., sygn. akt [...], zasądzone zostały alimenty na rzecz córki skarżącej od ojca - R. K. M. w kwocie [...]zł miesięcznie. Egzekucja alimentów dochodzonych na mocy wskazanego tytułu od dłużnika była bezskuteczna w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy.
Z akt administracyjnych sprawy wynika również, że skarżąca była zatrudniona na podstawie umowy o pracę w okresie od dnia [...] października 2014 r. do dnia [...] lutego 2015 r. (świadectwo pracy z dnia [...] lutego 2015 r. – k. 19 akt I inst.). Po ustaniu zatrudnienia skarżąca w dniu [...] lipca 2015 r. rozpoczęła wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia, zawartej w dniu [...] lipca 2015 r. ze Spółką z o.o. [...] na okres od dnia [...] lipca 2015 r. na czas określony (k.19-23, 38 akt I inst.). Dochód uzyskany w miesiącu sierpniu 2015 r. wyniósł: brutto – 5 055,10 zł, netto – 3 679,46 zł, przy czym w październiku 2015 r. skarżąca była nadal zatrudniona na podstawie wspomnianej umowy (zob. zaświadczenia [...] Spółki z o.o. z dnia [...] października 2015 r. oraz z dnia [...] października 2015 r., k. 38-39 akt I inst.).
Poza sporem jest również, że mąż skarżącej – D. M. z dniem [...] lipca 2014 r. rozwiązał umowę o pracę z dotychczasowym pracodawcą, a następnie był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w okresie od dnia [...] lipca 2014 r. do dnia [...] maja 2015 r. (k. 11, 13 akt I inst.). Po ustaniu zatrudnienia decyzją Powiatowego Urzędu Pracy w P. z dnia [...] czerwca 2015 r. przyznano mu zasiłek dla bezrobotnych od dnia [...] czerwca 2015 r. W miesiącu lipcu 2015 r. uzyskał on z tego tytułu dochód w wysokości 717,30 zł (k. 15 akt I inst.).
W tych okolicznościach prawidłowo stwierdziły organy obu instancji, że dochód uzyskany w 2014 r. zarówno przez skarżącą, jak i jej męża, stanowił dochód utracony w rozumieniu art. 2 pkt 17 lit.c ustawy, niepodlegający uwzględnieniu przy ustalaniu prawa do świadczenia.
Mając na względzie powyższe – niekwestionowane przez skarżącą – ustalenia, nie budzi również wątpliwości Sądu, że w świetle powołanych przepisów, zasadnie organy te, obliczając wysokość dochodu na członka rodziny skarżącej, uwzględniły dochód uzyskany przez skarżącą oraz jej męża w 2015 r., a więc dochód osiągnięty po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, który to dochód uzyskiwany był w dniu ustalania prawa do świadczenia.
Stosując się do reguł wynikających z cytowanego przepisu art. 9 ust. 4a ustawy, prawidłowo organy stwierdziły, że na dochód rodziny składa się dochód skarżącej uzyskany w miesiącu sierpniu 2015 r.- 3 679,46 zł oraz dochód jej męża uzyskany w lipcu 2015 r. w kwocie 717,30 zł. Łączna suma tych dochodów – 4 396,76 zł została następnie pomniejszona o kwotę alimentów świadczonych przez męża skarżącej na rzecz osób spoza rodziny w wysokości 325,00 zł miesięcznie. Wyliczony w ten sposób dochód wyniósł 4 071,76 zł, a po przeliczeniu na osobę w rodzinie – 1 017,94 zł. Oczywistym jest, że wobec przekroczenia kwoty kryterium ustawowego, wynoszącego 725 zł (art. 9 ust. 2 ustawy), brak było podstaw do przyznania skarżącej świadczenia.
Podkreślenia wymaga, że wbrew twierdzeniom skarżącej w niniejszej sprawie organy prawidłowo nie zastosowały art. 9 ust. 4 ustawy. Przepis ten odnosi się bowiem wyłącznie do sytuacji, gdy uzyskanie dochodu przez członka rodziny nastąpiło w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, bowiem skarżąca i jej mąż uzyskali dochód w 2015 roku, podczas gdy rokiem kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy był 2014 rok.
Z tych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd działając w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło