II SA/Lu 392/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędzia WSA Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) Protokolant Referent stażysta Martyna Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2025 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Nr 95/D/ZUT/2025 Dyrektora Zarządu Zlewni w Białej Podlaskiej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 12 maja 2025 r., znak: LB.ZUT.4701.963.2025 w przedmiocie opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w Białej Podlaskiej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz Gminy [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Gmina [...] (dalej jako "strona", "skarżąca"), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Białej Podlaskiej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej również jako "Dyrektor ZZ") z dnia 12 maja 2025 r. w przedmiocie opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód. Z akt sprawy wynika, że w dniach od 7 stycznia 2025 r. do 27 marca 2025 r. Dyrektor ZZ działając jako pełnomocnik Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Lublinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, pełniącego funkcję Regionalnego Inspektora Wodnego, na podstawie art. 251b pkt 2 w związku z art. 335 ust. 1 pkt 1 oraz art. 334 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2024 r., poz. 1087 ze zm.- dalej również w skrócie jako "P.w."), przeprowadził zdalną kontrolę gospodarowania wodami w Gminie [...], w zakresie weryfikacji i ustalenia wielkości oraz celu korzystania z wód przez Gminę [...], w związku z odprowadzaniem ścieków komunalnych pochodzących z gminnej oczyszczalni ścieków w [...] do wód rzeki [...] poprzez istniejący wylot zlokalizowany na dz. ew. [...] w miejscowości S., gmina [...] w II kwartale 2024 r. (od dnia 1 kwietnia 2024 r. do dnia 3 kwietnia 2024 r.) bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. W toku prowadzonej kontroli na wezwanie organu strona przedłożyła dokumentację: tabelę zawierającą dane o maksymalnej technicznej wydajności eksploatowanych instalacji lub urządzeń do wprowadzania ścieków do wód lub ziemi, kopię schematu operacyjnego oczyszczalni ścieków w [...] nr [...] - rys. l, kopię dokumentacji fotograficznej tabliczki znamionowej pompy z pompowni głównej. W tabeli zawierającej dane o maksymalnej technicznej wydajności eksploatowanych instalacji i urządzeń do wprowadzania ścieków do wód lub ziemi strona wykazała maksymalną wydajność instalacji/ urządzenia - 70 m3/h, czas pracy instalacji - 24 godziny. Wskazano, że wielkość oczyszczalni ścieków w miejscowości [...] wyrażona w RLM wynosi 1750. Podano także, że zrzut ścieków oczyszczonych do rzeki odbywa się w grawitacyjnych trzech cyklach po 15 minut na dobę. W dniu 27 marca 2025 r. Dyrektor ZZ przesłał stronie protokół kontroli z dnia 27 marca 2025 r., nr 7/2025/ znak sprawy LB.ZUT.452.2.2025 celem podpisania. W dniu 7 kwietnia 2025 r. do Zarządu Zlewni w Białej Podlaskiej wpłynął podpisany protokół kontroli, co do którego strona wniosła uwagi w zakresie: niewłaściwych danych Gminy dotyczących poprawnego numeru NIP i numeru REGON oraz niewłaściwie określonego czasu pracy instalacji. Wskazano, że zrzut ścieków oczyszczonych do rzeki odbywa się w grawitacyjnych trzech cyklach po 15 minut na dobę i w związku z tym nie można przyjąć, iż ścieki są oddawane z maksymalną wydajnością pomp pompujących ścieki nieoczyszczone przez 24 godziny na dobę. Na podstawie danych zawartych w protokole kontroli, Dyrektor ZZ w Białej Podlaskiej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na podstawie przepisu art. 272 ust. 17 w zw. z art. 272 ust. 6b P.w. oraz § 10 ust. 2 oraz ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2023 r. poz. 2471, dalej jako "rozporządzenie") ustalił Gminie [...], w formie informacji kwartalnej z dnia 10 kwietnia 2025 r. Nr 2812 ZZ Biała Podlaska, OZ/II kwartał/2024, za okres II kwartału 2024 r., (od dnia 1 kwietnia 2024 roku do dnia 3 kwietnia 2024 r.) opłatę zmienną w wysokości 646 PLN za wprowadzanie ścieków komunalnych pochodzących z gminnej oczyszczalni ścieków w [...] do wód rzeki [...] poprzez istniejący wylot zlokalizowany na dz. ew. [...] w miejscowości S., gm. [...] bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. W dniu 29 kwietnia 2025 r., z zachowaniem 14-dniowego terminu określonego w art. 273 ust. 2 P.w. Gmina [...] złożyła reklamację na ww. informację ustalającą wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne Nr 2812 ZZ Biała Podlaska OZ /II kwartał 2024, w której nie zgodziła się z wysokością opłaty zmiennej, w związku z korzystaniem z usług wodnych w zakresie wprowadzania ścieków komunalnych pochodzących z gminnej oczyszczalni ścieków w [...] do wód rzeki [...]. Strona podniosła, że przyjęcie wartości 70 m3/h jako maksymalnej technicznej instalacji jest niezasadne, gdyż jest to maksymalna wydajność pomp zamontowanych w pompowni głównej, która zgodnie z załączonym schematem technologicznym podaje ścieki nieoczyszczone na zbiornik buforowy, z którego ścieki trafiają do oczyszczania. Układ technologiczny jest tak skonstruowany, że nie posiada urządzeń wprowadzających ściek oczyszczony do odbiornika - odbywa się to grawitacyjnie. Strona wskazał, że zgodnie z przepisem art. 272 ust. 6b P.w. przyjęto jako zmienną w obliczeniach maksymalną techniczną wydajność instalacji lub urządzeń służących do wprowadzania ścieków do wód. Z uwagi na brak tych drugich należy przyjąć opcję pierwszą. Maksymalną wydajnością całej instalacji jest zatem maksymalna wydajność projektowa najmniej wydajnego elementu technologii. W 2008 roku miała miejsce modernizacja układu technologicznego oczyszczalni ścieków, gdzie w założeniach projektowych określono maksymalną wydajność technologiczną przepływu ścieków w układzie na 20 m3/h. Wyjaśniono, że aktualnie zamontowane pompy o maksymalnej wydajności technicznej 70 m3/h nie są w stanie pracować z maksymalną wydajnością z uwagi na ograniczenia w pozostałych ogniwach układu technologicznego. Przyjęcie czasu pracy urządzeń wprowadzających ścieki do odbiornika jako 24 h na dobę nie odzwierciedla stanu rzeczywistego, wskazano zrzut ścieków oczyszczonych sterowany cyklogramem w trzech cyklach dobowych po 15 minut każdy. Czas wprowadzania ścieków powinien być przyjęty jako 0,75h/d. Powołaną na wstępie decyzją z dnia 12 maja 2025 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Białej Podlaskiej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie określił Gminie [...] za okres II kwartału 2025 r. (od dnia 1 kwietnia 2024 r. do dnia 3 kwietnia 2024 r.) opłatę zmienną w wysokości: 646 zł za odprowadzanie ścieków komunalnych pochodzących z gminnej oczyszczalni ścieków w [...] do wód rzeki [...] poprzez istniejący wylot zlokalizowany na dz. ew. [...] w miejscowości S., gm. [...] bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił dotychczasowy przebieg postepowania oraz treść przepisów ustawy Prawo wodne mających zastosowanie w sprawie i stwierdził, że w trakcie prowadzonej kontroli podmiot Gminny Zakład Usług Komunalnych w [...] jako jednostka profesjonalnie realizująca zadania Gminy z zakresu odprowadzania ścieków powinien posiadać wiedzę techniczną w zakresie wydajności instalacji do odprowadzania ścieków w miejscowości S., gmina [...], co zostało uwidocznione w przesłanych dokumentach. Podmiot w całym okresie prowadzenia kontroli miał możliwość składania wyjaśnień, dokumentów zawierających dane mające wpływ na ustalenia kontroli. Dane w zawarte w dokumentach wyraźnie wskazywały 70 m3/h co potwierdza, że ustalenia poczynione w toku kontroli są prawidłowe. Zdaniem organu modyfikacja ustaleń poczynionych w trakcie kontroli na etapie reklamacji ustalającej wysokość opłaty zmiennej jest niedopuszczalna. Wyjaśniono, że w trakcie kontroli gospodarowania wodami w oparciu o art. 272 ust. 6c P.w. ustalono, że: maksymalna techniczna wydajność eksploatowanej instalacji - oczyszczalnia ścieków w miejscowości S., gmina [...] wyniosła 70 m3/h; okres pracy instalacji zgodnie z tabelą zawierającą dane o maksymalnej wydajności eksploatowanej instalacji lub urządzeń do wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi wyniósł w II kwartale 2024 r. (od dnia 1 kwietnia 2024 r. do dnia 3 kwietnia 2024 r.) - 72 (okres pracy instalacji z oczyszczalni ścieków został obliczony jako iloczyn liczby dni, w których oczyszczalnia pracowała – 3 dni i czasu pracy oczyszczalni na dobę wyrażoną w godzinach - 24 h/dobę), ilość wprowadzonych ścieków w II kwartale 2024 r. wyniosła 5040 m3 co stanowi iloczyn czasu pracy 72 godzin i maksymalnej wydajności instalacji (70 m3/h), ilość wprowadzonych substancji do wód w II kwartale 2024 r. wyrażonych jako wskaźnik: pięciodobowe biochemiczne zapotrzebowanie tlenu (BZTs) wynosi 201,6 kg, co stanowi iloczyn ilości wprowadzonych ścieków (5040 m3) i ilości substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi wyrażonych w kg (0,04 kg/m3) chemicznego zapotrzebowania na tlen (CHZTcr) wynosi 756 kg, co stanowi iloczyn ilości wprowadzonych ścieków (5040 m3) i ilości substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi wyrażonych w kg (0,15 kg/m3) zawiesina ogólna wynosi 252 kg, co stanowi iloczyn ilości wprowadzonych ścieków (5040 m3) i ilości substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi wyrażonych w kg (0,05 kg/m3) suma chlorków i siarczanów (Cl + SO4) wynosi 7560 kg, co stanowi iloczyn ilości wprowadzonych ścieków (5040 m3) oraz sumy ilości chlorków wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi wyrażonych w kg (1 kg/m3) i ilości siarczanów wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi wyrażonych w kg (0,5 kg/m3). Organ stwierdził, że opłata została obliczona zgodnie z art. 272 ust. 6 P.w., jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej (1,71 zł za 1 kg substancji wprowadzonej ze ściekami do wód lub do ziemi wyrażonej jako wskaźnik chemicznego zapotrzebowania tlenu - ChZT), pomnożonej przez współczynnik różnicujący (0,5) i ilości tej substancji (756 kg ChZT). Z powyższą decyzją nie zgodziła się Gmina [...] i w skardze do tut. Sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z przepisem prawa materialnego - art. 272 ust. 6b P.w. poprzez błędne ustalenie i przyjęcie błędnych danych stanowiących podstawę obliczenia opłaty zmiennej (w zakresie maksymalnej technicznej wydajności eksploatowanej instalacji) za odprowadzanie ścieków komunalnych pochodzących z gminnej oczyszczalni ścieków w [...] do wód rzeki [...] poprzez istniejący wylot zlokalizowany na dz. ew [...] w miejscowości S., gm. [...], co spowodowało wydanie wadliwej decyzji określającej opłatę zmienną w sprawie. Zdaniem skarżącej do obliczenia opłaty zmiennej przyjęto nieprawidłowe dane dotyczące maksymalnej wydajności instalacji odprowadzającej ścieki, gdyż maksymalna wydajność instalacji to 20 m3/h, a nie, jak wynika ze skarżonej decyzji 70 m3/h, co błędnie ustalił Dyrektor ZZ. Strona wyjaśniła, że wezwanie organu wskazała m.in., że maksymalna wydajność instalacji wynosi 70 m3/h, co w sposób istotny wpływa na wysokość opłaty zmiennej. Jednakże zostało to przez skarżącą podane błędnie, co podnoszono już na etapie reklamacji, bowiem z dokumentów dotyczących instalacji, tj. Schematu Technologicznego Oczyszczalni Ścieków oraz Projektu technicznego z III. 2008 roku wynika jednoznacznie, że maksymalna wydajność instalacji wynosi 20 m3/h (str. 7 Projektu technicznego, gdzie dla Przepływów charakterystycznych wskazano Qhmax = 20,0 m3/h). Strona wskazała, że także dane dotyczące maksymalnej wydajności instalacji, prócz projektu technicznego, znajdują oparcie również w dokumentach, które powinny być znane organowi (Dyrektorowi ZZ) z urzędu, tj.: w Pozwoleniu wodnoprawnym z 31 stycznia 2014 r., w którym wskazano Qh max = 20,0 m3/h (czyli na poziomie maksymalne wydajności instalacji - dowód wyrzeczenie tej decyzji pkt 1 strona 1); a także w Pozwoleniu wodnoprawnym z 11 marca 2024 r., w którym wskazano Qsek-max = 0,00405 m3/ sek., co w przeliczeniu na godzinę daje wartość Qh max = 14,58 m7h (a więc nawet mniej niż zakładano w Projekcie technicznym - 20,0 m3/h, dowód wyrzeczenie tej decyzji pkt I strona 1). Skarżąca podkreśliła, że w reklamacji podnosiła już kwestię wadliwie podanej maksymalnej wydajności instalacji, a organ nie dokonał aktualizacji danych w tym zakresie, co powinien był uczynić celem wydania prawidłowej decyzji określającej wysokość opłaty zmiennej. W reklamacji wyjaśniała, że przyjęcie wartości 70 m3/h jako maksymalnej technicznej wydajności instalacji jest błędne, gdyż jest to maksymalna wydajność pomp zainstalowanych w pompowni głównej, która zgodnie z załączonym schematem technologicznym, podaje ścieki nieoczyszczone na zbiornik buforowy, z którego ścieki trafiają do oczyszczenia. Pompy są elementem instalacji. Układ technologiczny jest tak skonstruowany, że nie posiada urządzeń wprowadzających ściek oczyszczony do odbiornika - odbywa się to grawitacyjnie. Maksymalną wydajnością całej instalacji jest zatem maksymalna wydajność projektowa najmniej wydajnego elementu technologii, wobec czego w związku z modernizacją układu technologicznego oczyszczalni ścieków, która miała miejsce w 2008 r. w założeniach projektowych określono maksymalną wydajność technologiczną przepływu ścieków w układzie na 20,0 m3/h i tą wartość należy przyjąć do obliczeń. Aktualnie zainstalowane pompy o maksymalnej wydajności technicznej 70 m3/h nie są w stanie pracować z maksymalną wydajnością z uwagi na ograniczenia w pozostałych ogniwach układu technologicznego, wobec czego wartość 20 m3/h powinna stanowić podstawę obliczenia wysokości opłaty zmiennej jako rzeczywista wartość maksymalna. W tabeli zawierającej dane o maksymalnej wydajności technicznej eksploatowanych instalacji lub urządzeń do wprowadzania ścieków do wód lub ziemi, którą skarżąca przesłała organowi na wstępnym etapie niniejszego postępowania, zostało wskazane, że przekazane dane dotyczą pompowni głównej. Dane te w sposób diametralny wpływają na wysokość opłaty zmiennej, która powinna być przeliczona przez organ ponownie z uwzględnieniem prawidłowej wartości maksymalnej wydajności technicznej całej instalacji. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo, a należna opłata została ustalona w oparciu o prawidłowe przepisy Prawa wodnego w rzeczywistym stanie faktycznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.- powoływanej dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Biorąc pod uwagę zakreśloną kognicję sądów administracyjnych i przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja narusza prawa w sposób określony w przywołanych wyżej przepisach, co tym samym uzasadnia jej uchylenie. Podstawę prawną dla ustalenia w niniejszej sprawie opłaty zmiennej stanowiły przepisy ustawy Prawo wodne oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. W myśl art. 272 ust.6b P.w. w przypadku wprowadzania ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ilość ścieków wprowadzonych do wód lub ziemi ustala się w toku kontroli gospodarowania wodami, przyjmując ilość ścieków wynikającą z maksymalnej technicznej wydajności instalacji lub urządzeń służących do wprowadzania ścieków do wód lub ziemi, a także przyjmując okres eksploatacji instalacji lub urządzenia do wprowadzania ścieków do wód lub ziemi przez jeden kwartał, jeżeli w toku kontroli gospodarowania wodami nie ustalono tego okresu eksploatacji. Wysokość opłat, o których mowa w ust. 1-7 i 9, ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne, w formie informacji, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty (art. 272 ust. 17 P.w.). Podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne wnosi opłatę na rachunek bankowy Wód Polskich w terminie 14 dni od dnia, w którym doręczono mu informację, o której mowa w ust. 17 (art. 272 ust. 18 P.w.). Natomiast zgodnie z art. 273 ust. 1 P.w. podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne, któremu przekazano informację, o której mowa w art. 271 ust. 1 oraz w art. 272 ust. 17 albo 22, może złożyć reklamację, jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty. Złożenie reklamacji nie wstrzymuje wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 271 ust. 6 oraz w art. 272 ust. 18 albo 23 (art. 273 ust. 3 P.w.). W razie uznania reklamacji Wody Polskie albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta przekazują podmiotowi obowiązanemu do ponoszenia opłat za usługi wodne nową informację, zawierającą także sposób obliczenia opłaty za usługi wodne (art. 273 ust. 5 P.w.). W razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji (art. 273 ust. 6 P.w.). Z powołanych przepisów ustawy prawo wodne wynika, że ustawodawca przewidział dwa alternatywne tryby kwestionowania istnienia i wysokości opłaty zmiennej za usługi wodne. Pierwszy z nich polega na braku podejmowania jakichkolwiek działań po doręczeniu informacji o sposobie obliczenia opłaty, w tym na braku uiszczania płatności wynikających z tej informacji, w następstwie czego dochodzi do wydania przez organ na podstawie art. 272 ust. 19 P.w. decyzji określającej wysokość opłaty, która następnie może być zaskarżona. Drugi tryb, uproszczony i przyśpieszony, z którego skorzystać może adresat informacji kwestionujący wysokość ustalonej w niej opłaty, to reklamacja, która musi zostać rozpoznana przez organ w terminie 14 dni. Również w tym wypadku, w razie przyjęcia, że ustalona w informacji wysokość opłaty jest prawidłowa, organ wydaje decyzję administracyjną określającą jej wysokość. Wskazać należy, że treść powołanych powyżej przepisów dowodzi, że opłaty zmienne za usługi wodne nie wynikają bezpośrednio z przepisów prawa, albowiem każdorazowo konieczne jest dokonanie obliczenia ich wysokości z uwzględnieniem zmiennych. Organ czyni to w sposób niewładczy, w formie wydanej na podstawie art. 272 ust. 17 P.w. informacji. Jeżeli jednak podmiot obowiązany nie zgadza się z ustaloną w informacji opłatą co do zasady lub wysokości wnosząc reklamację organ ma obowiązek określić jej wysokość w sposób władczy, poprzez wydanie decyzji wymiarowej. Decyzja wydana na podstawie tych przepisów nie ma charakteru deklaratoryjnego, ale konstytutywny (ustalający). Dopiero taka decyzja w sposób władczy kreuje zobowiązanie z tytułu opłaty zmiennej. Takich cech nie można przypisać wydawanej na wcześniejszym etapie informacji (art. 272 ust. 17 P.w.), ponieważ informacja nie jest rozstrzygnięciem, które w sposób władczy ustala wysokość zobowiązania. Z upływem czternastodniowego terminu na uiszczenie opłaty zmiennej wynikającej z informacji bądź z chwilą wniesienia reklamacji, informacja zostaje pozbawiona "znaczenia prawnego", a sama opłata musi zostać ustalona w sposób władczy, przez wydanie decyzji wymiarowej. Jak wyżej wskazano konstrukcja normatywna powołanych powyższej przepisów dowodzi, że opłaty zmienne za usługi wodne nie wynikają bezpośrednio z przepisów prawa, bowiem każdorazowo konieczne jest dokonanie obliczenia ich wysokości z uwzględnieniem zmiennych in casu. Wydana na podstawie art. 272 ust. 17 P.w. informacja taką decyzją nie jest. Jest natomiast "przeddecyzyjną" czynnością materialno-techniczną, podejmowaną poza jakimkolwiek postępowaniem administracyjnym (por. wyroki NSA z 12 marca 2024 r., sygn. III OSK 1964/22; z 8 lipca 2025 r., sygn. III OSK 2490/22). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżąca korzystała z usługi wodnej polegającej na odprowadzaniu ścieków komunalnych pochodzących z gminnej oczyszczalni ścieków w [...] do wód rzeki [...] poprzez istniejący wylot zlokalizowany na dz. ew. [...] w miejscowości S., G. Ł. bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego w okresie od 1 lutego do 3 kwietnia 2024 r. Na podstawie danych zawartych w protokole kontroli z dnia 27 marca 2025 r. nr 7/2025/ znak sprawy LB.ZUT.452.2.2025 Dyrektor ZZ w Białej Podlaskiej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na podstawie przepisu art. 272 ust. 17 w zw. z art. 272 ust. 6b P.w. oraz § 10 ust. 2 oraz ust. 6 rozporządzenia ustalił Gminie [...], w formie informacji kwartalnej z dnia 10 kwietnia 2025 r. za okres II kwartału 2024 r., opłatę zmienną za wprowadzanie ścieków komunalnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, przyjmując za podstawę jej wyliczenia maksymalną techniczną wydajności instalacji oczyszczalni ścieków w [...] – 70 m3/h. W przedmiotowej sprawie kwestią sporną jest obliczenie wskazanej opłaty zmiennej na podstawie błędnie zdaniem skarżącej przyjętej maksymalnej technicznej wydajności instalacji oczyszczalni ścieków w [...]. W tym miejscu wyjaśnić należy, że do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie określenia wysokość opłaty zmiennej dochodzi dopiero z momentem złożenia przez podmiot obowiązany do jej wniesienia reklamacji, zgodnie z art. 273 ust. 1 P.w., która stanowi "żądanie strony", o jakim mowa w art. 61 § 1 i art. 79a § 1 k.p.a. Treścią tego żądania jest w przedmiotowej sprawie ponowne przeliczenie opłaty zmiennej w oparciu o prawidłowo ustaloną maksymalną techniczną wydajność instalacji oczyszczalni ścieków w [...]. Zdaniem Sądu należy podzielić stanowisko skarżącej, że organ nieprawidłowo przyjął jako maksymalną techniczną wydajność instalacji wartość 70 m3/h. Wskazać należy, że wartość (70 m3/h) dotyczy jednego z elementów (części) wchodzących w skład instalacji oczyszczalni ścieków tj. pompy w pompowni głównej. A jak wynika z schematu technologicznego oczyszczalni, pompy znajdują się na początku etapu procesu oczyszczania ścieków – tj. służą one do podawania nieoczyszczonych ścieków na zbiornik buforowy, z którego ścieki trafiają do oczyszczania biologicznego i chemicznego. Jak wynika z treści art. 272 ust.6b P.w. w przypadku wprowadzania ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ilość ścieków wprowadzonych do wód lub ziemi ustala się w toku kontroli gospodarowania wodami, przyjmując ilość ścieków wynikającą z maksymalnej technicznej wydajności instalacji lub urządzeń służących do wprowadzania ścieków do wód lub ziemi (...). W tym przypadku zdaniem Sądu maksymalna wydajność pompy nie może być uznana jako maksymalna techniczna wydajność instalacji, ani maksymalna techniczna wydajność urządzenia służącego do wprowadzania ścieków do wód lub ziemi, bowiem w tej oczyszczalni brak jest takiego urządzenia, gdyż zrzut ścieków odbywa się grawitacyjnie. W prowadzonym na skutek reklamacji skarżącej postępowaniu administracyjnym, organ wyspecjalizowany jakim są Wody Polskie winien ustalić maksymalną techniczną wydajność instalacji w oparciu o dokumentację techniczną dotyczącą przedmiotowej oczyszczalni, posiłkując się stosowną dokumentację złożoną z wnioskiem o udzielenie pozwoleń wodnoprawnych. Co prawda przedmiotem pozwolenia wodnoprawnego w zakresie wprowadzania oczyszczonych ścieków z oczyszczalni ścieków do wód jest określenie maksymalnej godzinowej, dobowej i rocznej ilości tego wprowadzania w mł, odpowiadającej potrzebom wnioskodawcy, zadeklarowanym we wniosku o wydanie pozwolenia, które to ilości mogą całkowicie abstrahować od maksymalnej technicznej wydajności instalacji, za pomocą których wprowadzanie to miałoby być dokonywane (tj., że wykorzystanie w/w limitów nie musi wymagać użycia maksymalnej technicznej wydajności instalacji i urządzeń), o tyle przy wymierzeniu opłaty zmiennej koniecznym jest prawidłowe ustalenie tej maksymalnej technicznej wydajności instalacji. Wbrew stanowisku organu wydanie przez organ decyzji, o której mowa w art. 273 ust. 6 P.w., powinno być poprzedzone przeprowadzeniem wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, spełniającego rygory przewidziane w szczególności w art. 7, art. 77 § 1, art. 79a, art. 80 i art. 81 k.p.a. - a to zgodnie z art. 14 ust. 2 P.w., w myśl którego do postępowania przed organami stosuje się przepisy k.p.a., a także art. 273a P.w. wyłączającym stosowanie jedynie art. 10 § 1 i art. 61 § 4 k.p.a. w przypadku złożenia reklamacji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 maja 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 180/19 opubl. CBOSA). Należy zauważyć, że skarżąca była wzywana przez organ do przedstawienia danych o maksymalnej technicznej wydajności eksploatowanej instalacji, jednak Sąd podkreśla, że wezwanie to, zmierzające do ustalenia tego parametru, zostało dokonane poza ramami postępowania administracyjnego. W związku z powyższym fakt, że w trakcie prowadzonej kontroli Gmina wskazywała wyraźnie parametr maksymalnej wydajności instalacji – 70 m3/h nie zwalniało organu w trakcie postępowania administracyjnego od weryfikacji podanych danych, w szczególności, iż skarżąca w złożonej reklamacji kwestionowała właśnie przyjętą przez organ do obliczenia opłaty zmiennej maksymalną wydajność instalacji załączając projekt techniczny tej instalacji. W związku z powyższym, zdaniem Sądu w kontrolowanej sprawie organ naruszył ww. przepisy postępowania, dokonując określenia wysokości należnej opłaty zmiennej bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia rzeczywistej maksymalnej technicznej wydajności eksploatowanej instalacji w oczyszczalni ścieków w [...]. Skoro decyzja w tym przedmiocie ma charakter konstytutywny (ustalający), kreujący w sposób władczy zobowiązanie z tytułu opłaty zmiennej, organ winien ustalić prawidłowy stan faktyczny pozwalający na wydanie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu wyroku. Na skutek uchylenia zaskarżonej decyzji organ będzie zobowiązany do tego, aby ponownie rozpatrzyć reklamację skarżącej od informacji stanowiącej podstawę ustalenia spornej opłaty zmiennej. Mając na względzie powyższe rozważania Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję (pkt I sentencji wyroku). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.