II SA/Lu 394/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz (spr.), Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Protokolant Ref. Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w dniu 12 października 2004 r. sprawy ze skargi I.C. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę uchyla zaskarżoną decyzję W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym Wojewoda decyzją z dnia [...] marca 2002 r. uchylił zaskarżoną decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...]września 2001 r. o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego z udzieleniem pozwolenia na budowę w postaci zabudowy wnęki i prześwitu między istniejącymi lokalami użytkowymi w ewidencyjnych granicach działki o numerze [...], położonej przy ul. [...] dla A. i K. małżonków K. oraz umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w tym przedmiocie przed Prezydentem Miasta przywołując jako podstawę unormowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., przy zastosowaniu art. 105 § 1 k.p.a. Tytułem uzasadnienia powziętego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona przez inwestora pierwszoinstancyjna decyzja została wydana w wyniku już ponownego rozpatrywania sprawy przez organy administracyjne w toku instancji, gdy uprzednie pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie z dnia [...] marca 2000 r., korzystne dla inwestorów, po merytorycznym rozpoznaniu odwołania I.C., uprawnionej do władania lokalem użytkowym usytuowanym w bezpośrednim sąsiedztwie, uległo uchyleniu, decyzją Wojewody z dnia [...]czerwca 2000 r. W dalszej kolejności Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...]stycznia 2002 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody z dnia [...]czerwca 2000 r., kwestionując jurydyczną zasadność przyznania statusu strony osobie korzystającej z lokalu użytkowego na działce bezpośrednio sąsiedniej, gdy stanowi ona przedmiot prawa własności Spółdzielni Mieszkaniowej. Konsekwencję zaistniałej sytuacji proceduralnej stanowi umorzenie postępowania odwoławczego od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2000 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej stosownego pozwolenia na jego realizację, zainicjowanego przez I.C. a nie legitymowaną materialnoprawnie, o czym już orzekł Wojewoda decyzją z dnia [...]stycznia 2002 r. Zatem wobec uzyskania przez decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2000 r. przymiotu ostateczności i jej aktualnego funkcjonowania w obrocie prawnym, dalsze procedowanie w omawianej sprawie stało się bezprzedmiotowym w rozumieniu unormowania art. 105 § 1 k.p.a., uzasadniając tym samym także uchylenie drugiej z kolei decyzji organu pierwszej instancji, z dnia [...] września 2001 r. Na powyższe rozstrzygnięcie administracyjnoprawne skargę złożyła I.C., wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu swego stanowiska podjęła polemikę z oceną prawną Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, kwestionującą jej status strony postępowania administracyjnego, skoro jego przedmiotem są projektowane prace budowlane na nieruchomości bezpośrednio sąsiedniej. Lokal użytkowy, do ściany którego ma dochodzić projektowana rozbudowa, stanowi przedmiot jej prawa własności, a nie Spółdzielni Mieszkaniowej, jako wybudowany kosztem starań i środków skarżącej, a obecnie wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie prawa odrębnej własności tego lokalu użytkowego, stąd jej sytuacja prawna podlega ochronie petytoryjnej. Nawiązywała do okoliczności faktycznych, z których wywodziła swój interes prawny do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym właśnie w charakterze strony, skoro zrealizowanie projektowanych prac wiąże się bezwzględnie z koniecznością przeprowadzenia prac w jej lokalu, w szczególności w zakresie instalacji wentylacyjnej i klimatyzacyjnej. Zatem zgoda tylko Spółdzielni nie może być uznana za prawnie skuteczną. Wskazywała, że decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wydane w toku odpowiadającym instancyjnemu, u których podstaw legło stanowisko odmawiające jej przymiotu strony w omawianym postępowaniu administracyjnym, zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W dalszym toku argumentacji odwoływała się do sporu cywilnoprawnego, jako prawnej okoliczności tamującej tok postępowania administracyjnego w przedmiocie ostatecznego merytorycznego rozpatrzenia wniosku inwestorów o zatwierdzenie projektu budowlanego z udzieleniem pozwolenia na jego realizację. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej odrzucenie, skoro skarżąca nie legitymuje się statusem strony w sprawie, co ostatecznie przesądziło rozstrzygnięcie powzięte w tej materii przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Dotychczasowy tok postępowania administracyjnego, w rezultacie którego w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja organu pierwszej instancji, uwzględniająca wniosek inwestorów, powzięta jako pierwsza, w dacie [...] marca 2000 r., w pełni stanowi o zasadności rozstrzygnięcia zawartego w osnowie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kognicji sądowoadministracyjnej została poddana kontrola działalności organów administracji publicznej w aspekcie zgodności z prawem, gdy decyzja objęta skargą tego wymogu nie spełnia. Rozważania prawne należy rozpocząć od zasadniczego stwierdzenia, iż I.C. jako adresat zaskarżonej decyzji, umarzającej zainicjowaną przez nią część postępowania administracyjnego, właśnie wobec odmowy przyznania statusu strony w jego toku, legitymuje się uprawnieniem do formalnoprawnie skutecznego wystąpienia ze skargą na drogę postępowania sądowoadministracyjnego, na gruncie regulacji stanowionej unormowaniem art. 50 § 1 powołanej na wstępie rozważań ustawy, gdy zaistniała sytuacja proceduralna nie realizowała żadnej z enumeratywnie wymienionych przesłanek w hipotezie art. 58 § 1 omawianej ustawy, uzasadniając odmowę odrzucenia skargi, orzeczoną postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r. W dalszej kolejności, stanowisko prawne organu administracji, a w jego następstwie rozstrzygnięcie, powzięte mocą osnowy kontrolowanej decyzji, podlegają ocenie, jako jurydycznie wadliwe, gdy decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane w trybie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, w toku odpowiadającym instancyjnemu, stwierdzające nieważność drugoinstancyjnej decyzji Wojewody z dnia [...] czerwca 2000 r., wydanej w wyniku merytorycznego rozpatrzenia odwołania skarżącej, zostały wyeliminowane z obrotu prawnego wobec ich uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie IV SA 1305/02, wyrokiem z dnia 07 listopada 2003 r., w sposób prawomocny. Wyrażony tam przez Sąd orzekający pogląd prawny, przyznaje I.C., uprawnionej z ograniczonego prawa rzeczowego, jakim jest własnościowe prawo do lokalu użytkowego, status strony w sprawie, mającej za przedmiot zatwierdzenie projektu budowlanego z udzieleniem pozwolenia na jego realizację, a dotyczącego nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej, gdy zważyć unormowanie art. 28 k.p.a. Nie przesądzając bowiem merytorycznej zasadności argumentów skarżącej podnoszonych w postępowaniu administracyjnym, w świetle jurydycznego stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazywane przez nią okoliczności faktyczne wyczerpują ustawowe pojęcie interesu prawnego, w szczególności gdy stanowisko jej samej pozostaje w opozycji do stanowiska Spółdzielni Mieszkaniowej. W tym miejscu należy przywołać dyspozycję art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiącą o wiążącym charakterze prawomocnego orzeczenia sądowoadministracyjnego, także dla innych organów państwowych i sądów, gdy decyzja objęta skargą w sprawie niniejszej została wydana przy przyjęciu błędnej interpretacji przepisu art. 28 k.p.a., w tożsamych okolicznościach faktycznych i stanie prawnym. Jak to wynika z akt sprawy II SA/Lu 198/02, znajdujących się tam kserokopii dokumentów, w rezultacie ponownego rozpatrzenia sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w sposób ostateczny i prawomocny odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z dnia [...] czerwca 2000 r., uchylającej decyzję organu pierwszej instancji, a udzielającej inwestorom pozwolenia na budowę z jednoczesnym zatwierdzeniem projektu budowlanego, zgodnie z ich wnioskiem wszczynającym postępowanie administracyjne,z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia. Reasumując, zaskarżona decyzja została powzięta przy naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego, dającym podstawę do jego wznowienia. Z tych względów, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.