II SA/Lu 395/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 października 2010 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia 12 maja 2010 r. Nr [...] wydaną z upoważnienia Wojewody L. utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 7 kwietnia 2010 r. Nr [...] zezwalającą Z. i J. T. na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości – działki nr ewid. [...]58 przy ul. K. [...] w [...] w celu realizacji robót budowlanych obejmujących wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego budynku gospodarczo-garażowego zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...]51 przy ]ul. K. [...] w [...] od strony granicy z działką nr ewid. [...]58, nakazanych ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] z dnia 8 stycznia 2010 r. Nr [...]. W motywach powyższego rozstrzygnięcia przytoczono następujące ustalenia i wnioski: W dniu 23 marca 2010 r. Z. i J. T. złożyli do Prezydenta Miasta [...] wniosek o rozstrzygnięcie kwestii niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości nr ewid. [...]58 zlokalizowanej w [...] przy ul. K. [...] w celu wykonania robót budowlanych nakazanych decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] Do wniosku dołączyli kopię decyzji [...] z dnia 8 stycznia 2010 r., mapę do celów projektowych z zaznaczeniem pasa terenu niezbędnego do wykonania robót budowlanych, kopię oceny technicznej, kopię pisma wysłanego pocztą i kopię zwróconej przesyłki pocztowej. Pismem z dnia 25 marca 2010 r., znak: [...] organ pierwszej instancji zawiadomił strony o wszczętym postępowaniu w przedmiotowej sprawie oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożenia ewentualnych wniosków i uwag. W dniu 1 kwietnia 2010 r. W. T. zapoznał się z wnioskiem inwestora i złożył zastrzeżenie, że nie wyraża zgody na wejście na swój teren. Decyzją z dnia 7 kwietnia 2010 r., wydaną w trybie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, organ pierwszej instancji zezwolił na wejście na teren nieruchomości skarżącego, określając warunki korzystania z tej nieruchomości. Ustalono zajęcie pasa terenu działki nr ewid. [...]58 przy ul. K. [...]przylegającego do granicy z działką nr ewid. [...]51 przy ul. K. [...] w miejscu lokalizacji budynku gospodarczo-garażowego objętego nakazem wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego na długości ściany tego budynku, tj. 4,5 m oraz dodatkowo 1,75 m w kierunku zachodnim od narożnika budynku i 0,75 m w kierunku wschodnim od narożnika budynku (wzdłuż granicy działki) - łącznie 7,00 m oraz na szerokości 2,00 m wzdłuż granicy działki do ustawienia rusztowania oraz wykonania fundamentu i ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Określono, że transport elementów rusztowań oraz materiałów budowlanych należy prowadzić od strony działki nr ewid. [...]51, zaś fundament oraz ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy w całości zlokalizować na działce nr ewid. [...]51. Termin zajęcia części działki nr ewid. [...]58 przy ul. K. [...]w [...] określono od dnia 20 maja 2010 r. do dnia 29 maja 2010 r. Zgodnie z art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego w razie nieuzgodnienia warunków dotyczących wejścia i korzystania z sąsiedniej nieruchomości z jej właścicielem w celu wykonania robót budowlanych, właściwy organ - na wniosek inwestora -rozstrzyga w drodze decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora właściwy organ określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości. Po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego Wojewoda L. uznał, że organ pierwszej instancji wypełnił dyspozycje wynikające z przytoczonego wyżej przepisu. Inwestorzy przedstawili kopię pisma skierowanego do właściciela działki nr ewid. [...]58 o wyrażenie zgody na wejście na teren tej nieruchomości, wraz z kopią nie podjętej przez adresata przesyłki listowej. Ponadto W. T. po zapoznaniu się z wnioskiem inwestora złożył zastrzeżenie, iż nie wyraża zgody na wejście na swój teren. Zatem brak jest uzgodnienia pomiędzy inwestorami i skarżącym warunków korzystania z jego nieruchomości. W decyzji wydanej na podstawie art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego określono granice niezbędnej potrzeby i warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości. Ponadto zgodnie z art. 47 ust. 3 Prawa budowlanego, zobowiązano inwestora do naprawienia po zakończeniu robót ewentualnych szkód powstałych w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości - na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że do wykonania ściany budynku od strony granicy z działką sąsiednią o nr ewid. [...]58 - jako ściany oddzielenia przeciwpożarowego inwestorzy zostali zobowiązani ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] z dnia 8 stycznia 2010 r., Nr [...]. W. T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższe rozstrzygnięcie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazał, że decyzją z dnia 8 stycznia 2010 r. Nr [...] stwierdzono, iż będący przedmiotem sporu obiekt budowlany został wybudowany bez wymaganego pozwolenia, a skoro tak, to tak samo powinien zostać rozebrany bez konieczności wstępu na jego posesję. Skarżący oświadczył jednocześnie, że wobec wydanego pozwolenia na modernizację obiektu, co łączy się z koniecznością wejścia na jego posesję, na powyższe nie wyraża zgody. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Bezsporne jest, iż decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] z dnia 8 stycznia 2010 r. Nr [...] nakazano właścicielom samowolnie wybudowanego w 1989 r. budynku gospodarczo-garażowego zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...]51 położonej przy ul. K. w [...]– Z. i J. T. wykonanie w terminie do 31 maja 2010 r. określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem, w szczególności poprzez wykonanie ściany budynku od strony granicy z działką sąsiednią o nr ewid. [...]58 (stanowiącą własność W. T.) jako ściany oddzielenia przeciwpożarowego wysuniętej co najmniej 0,3 m poza lico poprzecznych ścian zewnętrznych budynku. Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) "Jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przez rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu. Zgoda wyrażana jest w trybie cywilnoprawnym, zobowiązując inwestora a nie organ administracji orzekający w sprawie (zob. wyrok NSA z 17 listopada 2003 r. sygn. II SA/Ka 2713/01 – niepubl.). Wyjątkiem od zasady cywilnoprawnego załatwienia przedmiotowej sprawy jest przewidziany w ust. 2 cyt. przepisu administracyjnoprawny tryb wejścia do sąsiedniego budynku (lokalu) lub na teren sąsiedniej nieruchomości. Administracyjnoprawny tryb rozstrzygnięcia konfliktu interesów ma zatem charakter subsydiarny w stosunku do drogi cywilnoprawnej, opartej na konsensusie stron. Wydanie w tym trybie zgody przez organ administracji następuje na wniosek inwestora, udokumentowany co do bezskuteczności starań o zgodę właściciela nieruchomości, budynku lub lokalu na wejście na jego grunt lub do jego budynku (lokalu). Tryb decyzji administracyjnej może być zatem zastosowany dopiero wówczas, gdy inwestor nie uzyskał zgody na wejście na grunt lub do budynku bądź lokalu. Oceniając zasadność wniosku organ bada więc: po pierwsze, czy inwestor podjął starania o uzyskanie zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu i czy starania te okazały się bezskuteczne, i po drugie, czy wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości jest niezbędne do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych. Dopiero łączne spełnienie obu tych warunków umożliwia organowi wydanie pozytywnej decyzji w sprawie. (por. Prawo budowlane – Komentarz pod redakcją Z. Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2009, s. 493-496). W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości spełnienie obydwu powyższych przesłanek. W aktach sprawy znajduje się pismo Z. i J. T. adresowane do skarżącego zawierające prośbę o wyrażenie zgody na czasowe wejście na teren jego nieruchomości określające jednocześnie proponowany zakres i czas zajęcia. W aktach znajduje się też dowód nadania tego pisma, którego jednak adresat nie podjął mimo dwukrotnego awizowania (k.1-2 akt adm.). W toku wszczętego następnie postępowania administracyjnego W. T. jednoznacznie odmówił wyrażenia zgody na wejście inwestorów na jego teren (pismo z dnia 1.04.2010 r. – k. 18 akt adm.). Swoje stanowisko w tym względzie konsekwentnie podtrzymuje też w skardze. W świetle poczynionych przez organy administracji ustaleń faktycznych, wobec usytuowania budynku inwestorów przy granicy nieruchomości skarżącego, nie budzi też wątpliwości niezbędność wejścia na teren nieruchomości skarżącego celem wykonania robót nakazanych ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] z dnia 8 stycznia 2010 r. Utrzymana w mocy przez decyzję zaskarżoną decyzja organu I instancji zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 47 ust. 2 zdanie drugi Prawa budowlanego, tj. określa granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z nieruchomości skarżącego. Podnoszona w skardze kwestia rozbiórki budynku Z. i J. T. nie może być przedmiotem rozważań w niniejszym postępowaniu. Legalność obiektu budowlanego nie przesądza bowiem o wystąpieniu potrzeby wykonania robót budowlanych i w związku z tym niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości (zob. wyrok NSA z 9 września 2005 r. sygn. II OSK 15/05, LEX nr 194720). Ponadto nakazując właścicielom przedmiotowego budynku w decyzji z dnia 8 stycznia 2010 r. wykonanie określonych robót budowlanych w celu jego doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta [...] orzekł tym samym o możliwości legalizacji spornego obiektu. Z przedstawionych wyżej względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 127 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.