II SA/Lu 399/11

WyrokWSA w Lublinie2011-09-01

Skład orzekający: Krystyna Sidor, Robert Hałabis, Grażyna Pawlos - Janusz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia może zostać utrzymana, jeśli organ odwoławczy umorzył postępowanie wobec części stron bez prawidłowego ustalenia ich interesów prawnych?
Ratio decidendi
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została uchylona z przyczyn formalnych, ponieważ organ odwoławczy umorzył postępowanie wobec części stron bez prawidłowego ustalenia ich interesów prawnych, co skutkowało brakiem udziału tych stron w postępowaniu. W takiej sytuacji merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy nie może pozostawać w obrocie prawnym do czasu prawidłowego zakończenia postępowania odwoławczego, gdyż narusza to zasady udziału stron i może prowadzić do wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Wójt Gminy T. wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na budowę Zakładu Zagospodarowania Odpadów w miejscowości R. Od tej decyzji odwołali się mieszkańcy, w tym B. Ś. i S., oraz Stowarzyszenie, podnosząc liczne zarzuty dotyczące m.in. raportu środowiskowego i lokalizacji inwestycji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. utrzymało decyzję Wójta w mocy, jednocześnie umarzając postępowanie wobec części mieszkańców, co zostało zaskarżone do WSA w Lublinie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądził od Kolegium na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania po 457 złotych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia SO del. Robert Hałabis, Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi B. Ś. i Stowarzyszenia [...] w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz B. Ś. i Stowarzyszenia [...] w T. po 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 31 marca 2011r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. po rozpoznaniu odwołania S., B. Ś. i T. K. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy T. z dnia 29 grudnia 2010r. w sprawie ustalenia - na wniosek S. S. P. T. - środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie Zakładu Zagospodarowania Odpadów w miejscowości R. W toku postępowania inwestor przedłożył "Raport o oddziaływaniu na środowisko Zakładu Zagospodarowania Odpadów w m. R., gm. T. w zakresie wpływu na obszar Natura 2000", który – w wykonaniu wezwań właściwych organów - został kilkakrotnie uzupełniony, a następnie pozytywnie uzgodniony przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Lublinie. Decyzją z dnia 29 grudnia 2010 r. organ I instancji ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie Zakładu Zagospodarowania Odpadów w miejscowości R. Organ określił przedmiotowe przedsięwzięcie jako budowę Zakładu Zagospodarowania Odpadów i składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, o szacowanej wielkości przetwarzania odpadów ponad 20000 Mg/rok w miejscowości R. na działkach o numerach ewidencyjnych ...., gmina T., powiat t, województwo lubelskie. Z decyzji tej wynika, że w ramach inwestycji zostaną zrealizowane: elektroniczna waga samochodowa, budynek sortowni odpadów z linią sortowniczą, pomieszczenie myjni pojemników, środków transportu i surowców wtórnych, wiata do rozdrabniania odpadów wielkogabarytowych, boksy na surowce wtórne, budynek zaplecza technicznego, budynek socjalno-biurowy, kwatera balastu prasowanego, stanowisko pryzm energetycznych, zbiornik odcieków z przepompownią i instalacja zraszania, stanowisko kompostera frakcji organicznej, drogi i place wewnętrzne, zieleń izolacyjna, ogrodzenie terenu zakładu. W ramach inwestycji przewidziano rezerwę terenu pod dalszą rozbudowę o powierzchni 6,8401 ha. Wykonana zostanie również droga dojazdowa stanowiąca połączenie zakładu z drogą publiczną o długości 1370 m. Zgodnie ze wskazaniami podanymi w raporcie, eksploatacja przedsięwzięcia nie pociągnie za sobą przekroczeń standardów jakości powietrza oraz dopuszczalnego poziomu hałasu w dzień, a emisja gazów i pyłów z projektowanego przedsięwzięcia nie będzie powodowała przekroczeń dopuszczalnych poziomów stężeń poza granicami terenu, do którego inwestor posiada tytuł prawny; na terenie inwestycji przewidziana jest również sztuczna bariera geologiczna. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano również, że teren Zakładu Zagospodarowania Odpadów położony jest w terenie ... Nr ... "N. –Z." i w całości na obszarze Natura 2000 – "R." ..... W odległości 4,5 km od terenu inwestycji znajduje się obszar Natura 2000 – "Dolina S." ..., a w odległości 3,8 km także obszar Natura 2000 "Z." ... W ocenie organu inwestycja nie spowoduje jednak transgranicznego oddziaływania na środowisko. Od decyzji organu I instancji odwołanie wnieśli mieszkańcy R., w tym m.in. T. K. i B. Ś., a także S. Stowarzyszenie podniosło szereg zarzutów dotyczący m.in. wadliwej technologii kompostowania odpadów biodegradalnych, sprzeczności w określeniu przedmiotu działalności Zakładu, nieprawidłowe określenie właściciela terenu inwestycji, niezgodność przedmiotowej decyzji z decyzją o ustaleniu inwestycji celu publicznego oraz postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska poprzez różne określenie działek, na których ma być zlokalizowana planowania inwestycja, niezgodność decyzji z charakterystyką planowanego przedsięwzięcia dotyczącą ilości odpadów, niezgodność zlokalizowania drogi dojazdowej z rozporządzeniem Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk gdyż składowiska odpadów niebezpiecznych oraz składowiska odpadów inne niż niebezpieczne i obojętne nie mogą być lokalizowane w strefach zasilania głównych i użytkowych zbiorników wód podziemnych .... w dolinach rzek, w pobliżu zbiorników wód śródlądowych, na terenach źródliskowych, bagiennych i podmokłych, nieuwzględnienie w raporcie faktu występowania na terenie objętym inwestycją gatunków ptaków wpisanych do Załącznika I Dyrektywy Ptasiej Natura 2000 m.in. derkacza, gąsiorka, bociana czarnego, orlika krzykliwego oraz pominięcie aspektu mikologii, nieuwzględnienie przez autorów raportu najbardziej korzystnego, wnioskowanego przez S. wariantu "W.", brak w raporcie analizy możliwych sytuacji awaryjnych oraz próby oceny skuteczności działań przeciwpożarowych, a także uwzględnienie w raporcie tylko I etapu budowy, obejmującego obszar 3,7 ha, ale nie całego przedsięwzięcia o pow. ponad 6 ha i zlokalizowanie Zakładu w terenie przewidywanym na utworzenie Transgranicznego Obszaru Chronionego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. nie uwzględniło odwołań, gdyż uznało, że zgodnie z mającymi zastosowanie w niniejszej sprawie przepisami ustawy z dnia 27 kwietnia 2000r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U z 2008r. Nr 25, poz. 150 z późno zm.) odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia mogłaby nastąpić jedynie w przypadku: niezgodności lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jeżeli został on uchwalony (art. 56 ust 1), odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez właściwe organy ochrony środowiska oraz organy państwowej inspekcji sanitarnej w trybie art. 48 ust. 2 ustawy, nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków wniosku o wydanie decyzji, gdy z postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie niż proponowany, a wnioskodawca nie zgadza się na ten, wskazany przez organ, wariant dopuszczony do realizacji (art. 55 ustawy). W niniejszej sprawie nie zachodzą powyższe okoliczności, dlatego - zdaniem Kolegium – nie można było odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Kolegium szczegółowo odniosło się również do zarzutów zgłoszonych przez S. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnieśli B. Ś. i S., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżących, organ odwoławczy nie rozpatrzył należycie wszystkich zarzutów odwołania. W szczególności podnieśli, że istnieją wątpliwości, jaki rzeczywiście obszar będzie zajmować planowane przedsięwzięcie i na jakich działkach będzie ono zlokalizowane, skoro ma ono przebiegać dwuetapowo, a sporządzony w sprawie raport odnosi się wyłącznie do obszaru objętego I etapem tj. do działek nr ...., co w ocenie skarżących narusza to art. 46 ust. 2a ustawy - Prawo ochrony środowiska. Ponadto ustalenia raportu – ich zdaniem - są sprzeczne z procesem technologii kompostowania odpadów biodegradowalnych, nie uwzględniają aspektów mikologii i nie zawierają analizy możliwych sytuacji awaryjnych oraz próby oceny skuteczności działań przeciwpożarowych; zaskarżona decyzja narusza również § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem, przy czym zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. podlega uchyleniu z przyczyn formalnych, które Sąd uwzględnił z urzędu. Decyzja ta dotyczy decyzji organu I instancji – Wójta Gminy T. z dnia 29 grudnia 2010r., od której odwołanie wniosło – poza S. oraz B. Ś. i T. K. - także kilkadziesiąt innych osób – mieszkańców wsi R., m.in. R. P.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. uznało jednak, że nie posiadają oni przymiotu strony postępowania i odrębną decyzją z dnia 31 marca 2011r. umorzyło postępowanie odwoławcze w stosunku do "mieszkańców wsi R.". Następnie - na skutek skargi R. P. - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 1 września 2011r., sygn. akt II SA/Lu 398/11 uchylił decyzję Kolegium umarzającą postępowanie i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania temu organowi zlecając prawidłowe określenie stron postępowania w sprawie będącej przedmiotem decyzji organu I instancji tj. ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie Zakładu Zagospodarowania Odpadów w miejscowości R. - poprzez przeanalizowanie interesów prawnych poszczególnych osób wnoszących odwołanie i precyzyjne określenie adresatów decyzji. W ocenie Sądu, uchylenie powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. uniemożliwia rozpoznanie niniejszej sprawy ze skargi B. Ś. i S. Zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy T. stanowi bowiem merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, które nie może pozostawać w obrocie prawnym w sytuacji, gdy istnieje prawdopodobieństwo, że organ wydał to rozstrzygnięcie bez rozpatrzenia zarzutów wszystkich stron postępowania. Wobec bowiem uchylenia przez tut. Sąd decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze – postępowanie to ponownie jest w toku i teoretycznie może zakończyć się wydaniem kolejnej decyzji merytorycznej odnoszącej się do tej samej decyzji organu pierwszej instancji, co zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja, co byłoby niedopuszczalne. (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2011r., II OSK 2326/10). Organ odwoławczy wydając decyzję o umorzeniu postępowania w stosunku do części osób odwołujących się powinien powstrzymać się z merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy co najmniej do czasu upływu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Uchylenie przez Sąd decyzji o umorzeniu postępowania wobec niektórych osób wnoszących odwołanie ze względu na nienależyte ustalenie przez organ ich interesów prawnych, powoduje bowiem jednocześnie wątpliwość czy w niniejszym (merytorycznym) postępowaniu zapewniono udział wszystkim stronom – pozbawienie strony udziału w postępowaniu stanowi natomiast podstawę wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, co może prowadzić do uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ppsa. Z powyższych względów, zaskarżona decyzja podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ppsa; o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 203 pkt 1 cyt. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło