II SA/Lu 403/14

PostanowienieWSA w Lublinie2014-07-24

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej wspólne gospodarstwo domowe z liczną rodziną, posiadającej stałe źródła dochodu, nieruchomości i środki transportu, można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, czy jedynie częściowym?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W przypadku, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym. W niniejszej sprawie, pomimo posiadania przez skarżącego i jego żonę stałych dochodów oraz majątku, analiza wydatków koniecznych wykazała, że po ich pokryciu pozostaje kwota uniemożliwiająca poniesienie kosztów sądowych, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) i odmowę w pozostałym zakresie (ustanowienie pełnomocnika).
Stan faktyczny
Skarżący A. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją rodzinną i finansową, wskazując na liczne osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym oraz swoje dochody i majątek. Po analizie złożonych dokumentów, referendarz sądowy stwierdził, że skarżący nie jest w stanie ponieść całkowitych kosztów postępowania, ale jest w stanie ponieść część z nich, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano A. C. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika).

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego p o s t a n a w i a I. przyznać A. C. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący na druk PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Następnie wniosek ten w piśmie z dnia 20 maja 2014 r. zmodyfikował żądając prócz zwolnienia od kosztów sądowych ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, dwojgiem dzieci, w tym jednym pełnoletnim, siostrą oraz rodzicami, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się ze swojej renty z tytułu niezdolności do pracy w kwocie [...] złotych brutto, wynagrodzenia za pracę żony w kwocie [...] złotych brutto, emerytury rolniczej matki w kwocie [...] złotych brutto oraz emerytury ojca w kwocie [...] złotych brutto. Skarżący oświadczył również, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, garażu o powierzchni [...] m2 oraz budynku inwentarskiego. Do kosztów utrzymania koniecznego skarżący zaliczył wydatki na żywność – [...] złotych, wydatki na gaz, energię elektryczną, wodę i Internet – [...] złotych, zakup środków czystości – [...] złotych, zakup leków – [...] złotych oraz inne wydatki w kwocie [...] złotych. Konkludując skarżący oświadczył, że ze względu na trudną sytuację rodzinną, w tym występujące choroby nowotworowe wniosek uważa za zasadny. Skarżący wykonując wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń nadesłała: kserokopię legitymacji szkolnej P. C., zaświadczenie z policealnego studium zawodowego dla dorosłych, z którego wynika, że córka skarżącego jest słuchaczem studium, zaświadczenie o zarobkach żony, z którego wynika, że wynoszą one [...] złotych brutto – [...] złotych netto, poświadczenie wpłaty za energię elektryczną z kwietnia 2014 r. opiewające na kwotę [...] złotych, dowód wpłaty z kwietnia 2014 r. na rzecz przedsiębiorstwa gospodarki komunalnej kwoty [...] złotych, paragony z apteki z miesiąca kwietnia i maja 2014 r., z których wynika, że w miesiącu kwietniu 2014 r. skarżący na leki wydał kwotę [...] złotych zaś w miesiącu maju kwotę [...] złotych, decyzję KRUS przyznającą skarżącemu rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto, poświadczenia wpłat podatku od nieruchomości, z których wynika, że z tego tytułu kwartalnie skarżący płaci [...] złotych, fakturę VAT za zużycie gazu w okresie od 13 marca 2014 r. do 20 maja 2014 r. opiewającą na kwotę [...] złotych ([...] złotych miesięczny koszt zużycia gazu), kserokopię legitymacji emeryta – rencisty oraz kartę leczenia szpitalnego ojca. Skarżący nadesłała również pismo z dnia 20 maja 2014 r., w którym oświadczył m.in., że prócz wymienionych na druku PPF dzieci utrzymuje też bezrobotnego syna. Wykonując drugie wezwanie skarżący nadesłała zaświadczenie z urzędu pracy, z którego wynika, że P. C. nie figuruje w rejestrze urzędu pracy jako osoba bezrobotna, kserokopię dowodu rejestracyjnego ciągnika rolniczego m-ki [...], rok produkcji 1988, kserokopię przyczepy m-ki [...], rok produkcji 1973, kserokopię dowodu rejestracyjnego przyczepy m-ki [...], rok produkcji 1969, zaświadczenie z urzędu gminy, z którego wynika, że skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni łącznej [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych. Skarżący nadesłała również decyzję KRUS, z której wynika, że jego matka otrzymuje emeryturę w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto oraz akt notarialny umowy dzierżawy z dnia 2 marca 2010 r., z którego wynika, że skarżący wraz z małżonką wydzierżawili w zamian za ponoszenie wszelkich podatków i opłat nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha w trybie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w związku z zaprzestaniem produkcji rolnej. Skarżący nadesłał również pismo z dnia 17 lipca 2014 r., z którego wynika, że jest on współwłaścicielem mieszkania o powierzchni [...] m2 wraz z siostrą oraz, iż zmarł jego ojciec. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z żadną z wymienionych sytuacji nie mamy doczynienia w sprawie niniejszej. Zarówno skarżący jak i jego małżonka posiadają stałe źródła dochodu. Skarżący otrzymuje rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto zaś jego żona wynagrodzenie za pracę w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych oraz domu o powierzchni [...] m2 i maszyn rolniczych. Jest też współwłaścicielem mieszkania o powierzchni [...] m2. Wysokość dochodów skarżącego i jego żony oraz ich stan majątkowy nie pozwala przyjąć, że nie są oni w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym i co za tym idzie, iż nie są w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Brak jest zatem podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ocenie referendarza sądowego zachodzą jednak przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego, bez uwzględnienia dochodów z uprawy gospodarstwa rolnego oraz dochodów ojca skarżącego, wynosi [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Natomiast koszty utrzymania koniecznego wymienione na druku PPF wynoszą łącznie [...] złotych. Przy czym zwrócić należy uwagę na to, że z przedstawionych przez skarżącego dokumentów wynika, że jego stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego obejmujące koszt zużycia gazu, energii elektrycznej, zakupu leków oraz opłaty za usługi komunalne wynos od [...] złotych do [...] złotych. Dokonując zatem korekty wysokości wydatków gospodarstwa domowego skarżącego w zakresie wydatków na gaz, energię elektryczną i wodę przez uwzględnienie tych wydatków, które wynikają z przedłożonych dokumentów a nie tych, które wykazał na druku PPF wynika, że koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego skarżącego wynoszą od [...] złotych do [...] złotych. Zatem po poniesieniu kosztów utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego skarżącego z łącznego dochodu netto jego gospodarstwa domowego pozostaje kwota od [...] złotych do [...] złotych. Kwoty te nie dają możliwości poniesienia kosztów sądowych związanych z niniejszym postępowaniem, które prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złotych i wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych wraz z kosztami ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego, które bez względu na to czy będzie to adwokat czy radca prawny, wynoszą 295,20 złotych brutto. Dają one jednak możliwość bez narażenia skarżącego i osób pozostających z nim w wspólnym gospodarstwie domowym możliwość poniesienia bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego minimalnych kosztów ustanowienia adwokata czy radcy prawnego. Z tego powodu referendarz sądowy zwolnił skarżącego w całości od kosztów sądowych i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło