II SA/Lu 403/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia WSA Robert Hałabis, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego w L. decyzją z dnia [...], nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. Ch., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. znak: [...] z dnia [...] r., w przedmiocie nakazu A. S. i A. Ch. wykonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ewid. 371/1 położonej w K. przy ul. K. P. 37, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny sprawy: W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 25 sierpnia 2006 r. i w dniu 4 grudnia 2006 r. PINB w K. ustalił, że na ww. działce, realizowana jest budowa budynku gospodarczego o wymiarach 8,48 m x 12,00 m, usytuowanego w odległości 8,10 m od działki sąsiedniej. Wykonane zostały fundamenty betonowe, mury przyziemia z cegły ceramicznej pełnej oraz więźba dachowa pokryta blachą falistą, ze spadkiem w kierunku działki sąsiedniej. Pod budynkiem znajduje się stara piwnica o wymiarach 7,10 m x 2,70 m i wysokości 2,30 m, posiadająca sklepienie łukowe, które podstemplowano w celu zabezpieczenia przed zawaleniem w trakcie wykonywania robót. Inwestor nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę, okazał jedynie decyzję znak [...] z dnia [...] r., wydaną z up. Burmistrza Miasta K. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku gospodarczego oraz wymianie ścian drewnianych na murowane z przebudową dachu na działce o nr ewid. 371/1 położonej w K. przy ul. K. P. 37, która stała się ostateczna dnia 22 sierpnia 2006 r. Biorąc pod uwagę fakt, że inwestor nie legitymował się ostateczną w dniu wszczęcia postępowania decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją znak: [...] z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 Prawo budowlane nakazał A. S. i A. Ch. wykonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, usytuowanego na ww. działce. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, LWINB w L. decyzją znak: [...] z dnia [...] r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, a w wyniku rozpatrzenia skargi złożonej przez A. Ch., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem o sygn. akt II SA/Lu 284/07 z dnia 10 lipca 2007 r. oddalił skargę ww. decyzję organu odwoławczego. W dniu 26 października 2012 r. wpłynął do organu I instancji wniosek A. S. i A. Ch. o wygaszenie decyzji znak: [...] z dnia [...] r., nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego na działce nr 371/1 położonej przy ul. K. P. 37 w K. i o podjęcie procedury legalizacyjnej. W uzasadnieniu tego pisma wskazali, że posiadają ostateczną decyzję o warunkach zabudowy dla ww. budynku, że jego lokalizacja jest zgodna z ustaleniami tej decyzji. W związku z tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją znak: [...] z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 K.p.a. stwierdził wygaśnięcie decyzji znak: [...] z dnia [...] r. PINB w K. ponownie rozpatrując sprawę ustalił, że nie stwierdzono zmian w stosunku do ustaleń dokonanych podczas oględzin w dniu 25 sierpnia 2006 r. Organ wskazał, że powyższych ustaleń dokonano na podstawie wizualnej oceny obiektu, ponieważ inwestor nie wyraził zgody na przeprowadzenie niezbędnych pomiarów (protokół z oględzin z dnia 3 stycznia 2013 r.). Z zebranego materiału dowodowego wynika, że sporny obiekt został wykonany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Z uwagi na oświadczenie inwestora wynikające ze złożonego w dniu 26 października 2012 r. wniosku, iż jest w posiadaniu ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dla ww. budynku gospodarczego, a jego lokalizacja jest zgodna z ustaleniami tej decyzji, PINB w K. podjął działania umożliwiające jego legalizację. Organ I instancji postanowieniem znak: [...] z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, nałożył na A. S. i A. Ch. obowiązek dostarczenia, w terminie do dnia 18 kwietnia 2013 r., wymienionych w postanowieniu dokumentów dot. wybudowanego samowolnie budynku gospodarczego na działce nr ewid. 371/1 przy ul. K. P. 37 w K. W dniu 11 kwietnia 2013 r. A. Ch. zwrócił się z prośbą o przedłużenie terminu złożenia dokumentów. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 77 § 2 K.p.a., zmienił postanowienie z dnia 10 stycznia 2013 r., w zakresie terminu dostarczenia dokumentów, ustalając nowy termin ich dostarczenia na dzień 31 października 2013 r. Zobowiązani jednak nie wywiązali się z nałożonego na nich obowiązku, w związku z tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją znak: [....] z dnia [...] r., nakazał na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity w Dz. U. Nr 243 z 2010 r. poz. 1623 z późn. zm. ). ponownie A. S. i A. C. wykonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, usytuowanego na działce nr ewid. 371/1 położonej w K. przy ul. K. P. 37. Z zapadłym orzeczeniem nie zgodził się A. Ch., który wniósł o umorzenie postępowania, ponieważ jego zdaniem nie ma sensu prowadzić go nadal, z uwagi na bardzo trudną i skomplikowaną sytuację rodzinną. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że poza sporem pozostaje fakt, że samowolnie wybudowany budynek gospodarczy, usytuowany na działce nr ewid. 371/1 położonej przy ul. K. P. 37 w K., został wykonany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Uwzględniając możliwość legalizacji samowoli budowlanej PINB w K. postanowieniem znak : [...] z dnia [...] r., zmienionym postanowienie z dnia 17 kwietnia 2013 r., w zakresie terminu dostarczenia dokumentów, zasadnie nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia, we wskazanym terminie, wymienionych w postanowieniu dokumentów, dot. wybudowanego samowolnie budynku gospodarczego. Wykonanie nałożonych obowiązków jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. Bez przedstawienia żądanej dokumentacji organ nie może bowiem wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót, bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Niespełnienie w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, powoduje konieczność zastosowania przepisu art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, tj. orzeczenie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu lub jego części - zgodnie z treścią art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. A. S. i A. Ch. nie wykonali obowiązku nałożonego ww. postanowieniem. Okoliczność ta, jak też treść art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego spowodowały, iż materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia stał art. 48 ust. 1 powołanej wyżej ustawy. Odnosząc się do kwestii umorzenia postępowania organ stwierdził, iż brak jest podstaw uznania, iż postępowanie w niniejszej sprawie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Podniesione w odwołaniu zarzuty dotyczące bardzo trudnej i skomplikowanej sytuacji rodzinnej i zdrowotnej pozostają bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, bowiem organy nadzoru budowlanego rozpatrują sprawę w oparciu o ustawę Prawo budowlane, Kodeks postępowania administracyjnego oraz w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w którym dysponują w dacie wydania decyzji, a w każdym przypadku naruszenia prawa zobowiązane są do podjęcia działań zgodnie z posiadanymi kompetencjami. Nie jest to bowiem pozostawione uznaniu organów. A. Ch. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego w L. z dnia [...] r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.: 1) art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszelkich czynności mających na celu ustalenie daty dokonania samowoli budowlanej, a w konsekwencji nieustalenie przepisów prawa mających zastosowanie przy rozpatrywaniu sprawy; 2) art. 97 § 1 ust. 4 kpa poprzez jego niezastosowanie, gdy zachodziły przesłanki do zawieszenia postępowania administracyjnego ze względu na konieczności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego; 3) art. 8 i 107 § 3 kpa poprzez sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z przepisów z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych twierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji; 4) art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji WINB, gdy prawidłowe było uchylenie powyższej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania czyli zastosowanie art. 138 § 2 kpa. Ponadto wskazał na naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 48 ust. 1 prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnie i nakazanie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego na działa należącej do skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej, która co do zasady obejmuje badanie legalności czyli zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wyeliminowanie zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach tej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. Wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., w której nakazano A. S. i A. Ch. rozbiórki samowolnie rozbudowanej części budynku gospodarczego na działce nr 371/1 położonej w K. Wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409). Przepis ten stanowi, że właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W obecnym stanie prawnym nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie, lecz po zbadaniu przez organ, w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, czy w stosunku do wybudowanego obiektu budowlanego nie można podjąć czynności zmierzających do jego legalizacji. W tym celu należy w szczególności ustalić, czy samowolna budowa jest zgodna m.in. z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i czy nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. W przypadku pozytywnych przesłanek w tym zakresie organ, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego nakłada na inwestora (właściciela) obowiązek dostarczenia w wyznaczonym terminie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 Prawa budowlanego. W przypadku niespełnienia przez inwestora w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków, organ – zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego - zobligowany jest wydać nakaz rozbiórki. Należy wskazać, że wymóg złożenia przez inwestora ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie stanowi materialnoprawnej przesłanki legalizacji samowoli budowlanej, a ma charakter wyłącznie procesowy, co pozwala na usunięcie braku decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w toku postępowania administracyjnego, prowadzonego na podstawie art. 48 Prawo budowlane. Zatem brak wykonania obowiązku przedłożenia wymaganych dokumentów w celu legalizacji dokonanej samowolnie rozbudowy budynku skutkuje wydaniem nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Jak wynika z art. 48 ust. 4 i ust. 5 ustawy Prawo budowlane bezskuteczny upływ wyznaczonego terminu do przedłożenia dokumentów wskazanych w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., a następnie z dnia [...] r., - co miało miejsce w niniejszej sprawie - obligowało organ do wydania nakazu rozbiórki. Organ budowlany nałożył obowiązek dostarczenia niezbędnych dokumentów dotyczących wybudowanego samowolnie budynku gospodarczego na działce nr 371/1 w K. przy ul. K. P. 37 bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę, tj.: ostateczną decyzję o warunkach zabudowy na ww. budynek gospodarczy, cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, jak zobowiązał dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dotyczące przedmiotowej działki. Organ początkowo wyznaczył termin wykonania powyższego wezwania do dnia 18 kwietnia 2013r., a następnie w związku z wnioskiem inwestorów przesunął termin złożenia ww. dokumentów do dnia 31 października 2013 r. Należy także wskazać, że organ uwzględniając możliwość legalizacji rozbudowy dokonał prawidłowego wyboru adresata postanowienia zobowiązując do wykonania postanowienia współwłaścicieli rozbudowanego budynku gospodarczego aktualnych w dniu wydania postanowienia. Przedstawiony stan faktyczny sprawy organy nadzoru budowlanego został także ustalony prawidłowo, z zachowaniem reguł określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego wynikających przede wszystkim z art. 7 i 77 tej ustawy, a ocena zebranego kompletnego materiału dowodowego nie narusza art. 80 Kpa. Ponadto w przedmiotowej sprawie organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się w sposób prawidłowy do wskazanych wyżej kwestii, trafnie uzasadniając swoje stanowisko, odnosząc się do zarzutów odwołania. Nie uchybił zatem unormowaniu art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 Kpa, co zarzuca się w skardze. Sąd nie uznał bowiem zasadności zarzutów dotyczących naruszenia przepisów procedury administracyjnej w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący wiedział o toczącym się postępowaniu, brał udział w czynnościach procesowych. Jak wynika z akt sprawy na ostatnich oględzinach dokonano wizualnej oceny obiektu, ponieważ inwestor nie wyraził zgody na przeprowadzenie niezbędnych pomiarów. Z tych oraz poprzednich czynności organu został sporządzony protokół, który spełnia wymogi art. 68 K.p.a. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skargę oddalił.