II SA/Lu 407/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Referent Julita Kula, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania R. G. od decyzji Kierownika Filii Nr 2 Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] przyznającej R. G. zasiłek stały w wysokości 332 zł miesięcznie na okres od 1 grudnia 2012r. do 31 grudnia 2017r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W odwołaniu od decyzji organu I instancji wnioskodawca wskazywał, że przyznano mu "mocno okrojony zasiłek stały". Jego zdaniem kwota 210 zł nie przekracza dochodu osoby samotnie prowadzącej gospodarstwo domowe, a tym bardziej rzutowała na wysokość zasiłku przez 5 lat w niezmienionej kwocie. Wskazał, że opinia prawna wydana przez A. nie okazała się wiarygodna dla pracowników organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał ustalenia organu I instancji za prawidłowe i wskazał, że w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku strona uzyskała dochód w wysokości 210 zł z pracy dorywczej. Wysokość dochodu ustalono w oparciu o oświadczenie strony z 28 grudnia 2012r. oraz wywiad środowiskowy z 28 grudnia 2012r. i nie była ona kwestionowana w odwołaniu. Organ I instancji zgodnie z prawem przyznał świadczenie od 1 grudnia 2012r. Poza tym świadczenie przyznano do 31 grudnia 2017r., czyli zgodnie z terminem końcowym ważności orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Kolegium wyjaśniło ponadto, że organ I instancji zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej ustalił dochód wnioskodawcy w wysokości 210 zł. Tym samym zgodnie z prawem ustalono wysokość zasiłku stałego na 332 zł (542 zł -210 zł). Wobec tego – zdaniem Kolegium - wysokość przyznanego zaskarżoną decyzją świadczenia (332 zł) jest obliczona zgodnie z przepisami prawa i wynika z art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Organy administracji nie mogą podwyższyć tego zasiłku ze względu na trudną sytuację osobistą bądź majątkową strony. Natomiast odnosząc się do zarzutu nie wzięcia pod uwagę opinii dostarczonej przez stronę Kolegium wskazało, że organy administracji nie mają obowiązku stosowania się do opinii prawnych przedkładanych przez stronę. Ubocznie organ dodał, że dostarczona opinia nie była podpisana i nie określała wysokości zasiłku stałego. R. G. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję Kolegium podniósł, że jest ona krzywdząca. Wskazał, że posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i mimo to nie może otrzymać żadnej pomocy od organu. Ponadto podniósł, że zasiłek należał mu się od chwili złożenia niezbędnych dokumentów tj. od dnia 12 grudnia 2011r. Wyjaśnił również, że wbrew stanowisku pracowników MOPR, nie alkoholizuje się i od wyjścia ze szpitala w lipcu 2011r. nieprzerwanie przyjmuje lekarstwa i robi niezbędne badania. Poza tym skarżący oświadczył, że wszystkie potrzebne dokumenty dostarczy na rozprawę. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wskazał, że wszelkie okoliczności sprawy zostały właściwie ocenione, co czyni rozstrzygniecie zasadnym i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do uregulowania art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala. Na wstępie wskazać należy, iż materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.). Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy, zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zasiłek stały ustala się w wysokości, w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 529 zł miesięcznie (art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej). Wysokość kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej wynika z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012r. (Dz. U. 20102r., poz. 823) i od 1 października 2012r. wynosi 542 zł. Poza tym kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 30 zł miesięcznie (art. 37 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej). Należy wyjaśnić, iż świadczenie w postaci zasiłku stałego ma charakter obligatoryjny. Zasiłek stały z pomocy społecznej przysługuje: osobie pełnoletniej samotnie gospodarującej i osobie pełnoletniej pozostającej w rodzinie oraz niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy. Przyznanie prawa do zasiłku stałego wymaga spełnienia kryterium dochodowego wskazanego w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Osoba samotnie gospodarująca musi wykazać dochód niższy niż 542 zł. Podsumowując regulację kryterium podmiotowego i dochodowego należy wskazać, że zasiłek stały przysługuje osobie pełnoletniej, która nie jest w stanie zapracować na swoje utrzymanie (z powodu wieku, niepełnosprawności lub niezdolności do samodzielnej egzystencji) oraz nie posiada dochodów pozwalających na godną egzystencję. Należy jednak pamiętać, że spełnienie wymagań określonych w komentowanym przepisie nie jest wystarczającą podstawą do przyznania zasiłku. Konieczne jest również wystąpienie przesłanek ogólnych, w szczególności wystąpienie trudnej sytuacji życiowej połączonej z niemożliwością jej samodzielnego przezwyciężenia (art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Wysokość zasiłku ustala się, odejmując od kryterium dochodowego dochód osoby samotnie gospodarującej lub odpowiednio dochód na osobę w rodzinie. Ustawodawca ustalił ponadto minimalną kwotę świadczenia, która wynosi 30 zł. Datę przyznania i wypłaty świadczenia determinuje data złożenia samego wniosku, o czym przesądza art. 106 ust. 3 ustawy. Aby uzyskać zasiłek stały należy spełniać określone przesłanki, natomiast data ich przyznania uzależniona jest od złożenia wniosku o przyznanie takiego zasiłku (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2007r., sygn. akt I OSK 1933/06, publ. Lex nr 470172). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wyjaśnić należy, iż skarżący pismem z dnia 21 grudnia 2012r. zwrócił się organu pomocy społecznej o przyznanie mu zasiłku stałego. Poza tym w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku uzyskał dochód w wysokości 210 zł z pracy dorywczej. Wynika to m.in. z aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia 28 grudnia 2012r., którą wnioskodawca podpisał bez zastrzeżeń. Wskazał on bowiem, że aktualny łączny dochód z pracy dorywczej wyniósł 210 zł (rubryka nr 8). Wyjaśnił, że nie pracuje zawodowo, tylko podejmuje prace dorywcze (rubryka nr 10). Ustalenia te zostały także potwierdzone w oświadczeniu sporządzonym w dniu 28 grudnia 2012r., w którym wnioskodawca wskazał, że "w poprzednich miesiącach dochód jego wynosił w granicach dwustu złotych". Zatem okoliczność uzyskania dochodu w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku jest bezsporna. Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej). Skarżący legitymuje się orzeczeniem o zaliczeniu jego osoby do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 31 grudnia 2017 r. (k. 18 akt admin.). W tak ustalonym stanie faktycznym organ I instancji przyznał skarżącemu zasiłek stały w kwocie 332 zł miesięcznie. W świetle cytowanych uprzednio przepisów ustawy o pomocy społecznej można stwierdzić, że wysokość zasiłku stanowi wyliczenie matematyczne dokonywane z uwzględnieniem ustawowego kryterium dochodowego i dochodu danej osoby. W tej sytuacji, Sąd dokonując kontroli wysokości zasiłku przyznanego przez organ I instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego w tym zakresie. Ustosunkowując się do argumentacji zaprezentowanej przez skarżącego, nie negując jego niewątpliwie trudnej sytuacji stwierdzić należy, że nie może ona odnieść zamierzonego skutku wobec przyjętych w ustawie o pomocy społecznej zasad przyznawania zasiłku stałego. Bezzasadne jest też żądanie przyznania świadczenia za okres wcześniejszy. Przyznany zasiłek stały w kwocie 332 zł, o którym orzeka zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji dotyczy wniosku z dnia 21 grudnia 2012r. Poprzednio składane wnioski były rozstrzygane wcześniejszymi decyzjami. M.in. decyzją z dnia [...] lipca 2012r. organ I instancji odmówił skarżącemu przyznanie zasiłku stałego (k. 36 akt adm.). Należy także wskazać, że w dniu 28 listopada 2013r. odbyła się rozprawa przed tutejszym Sądem, podczas której skarżący przedstawił plik dokumentów w postaci decyzji administracyjnych, kopii protokołów zgłoszenia o udzielenie pomocy i innych pism dotyczących zarówno niniejszej sprawy, jak i innych świadczeń znajdujących się w aktach sprawy, a także korespondencji z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie. Sąd postanowił nie dopuścić dowodów z przedstawionych dokumentów, gdyż w większości znajdują się w aktach sprawy, a w pozostałej części nie mają związku ze sprawą. W ocenie Sądu nie zachodziły zatem okoliczności wskazane w art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające przeprowadzenie uzupełniających dowodów. Wobec tego, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o oddaleniu skargi.