II SA/Lu 412/18
WyrokWSA w Lublinie2018-06-19
Skład orzekający: Witold Falczyński, Grzegorz Grymuza, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo ustalił dochód rodziny wnioskodawcy poprzez nieuwzględnienie kosztów uzyskania przychodu przy obliczaniu dochodu żony wnioskodawcy, co miało wpływ na odmowę przyznania świadczenia wychowawczego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania i prawa materialnego, nie pomniejszając przychodu żony wnioskodawcy o koszty uzyskania przychodu. Błędne ustalenie dochodu rodziny doprowadziło do nieprawidłowej odmowy przyznania świadczenia wychowawczego. Sąd wskazał, że prawidłowe obliczenie dochodu, uwzględniające koszty uzyskania przychodu, mogłoby skutkować przyznaniem świadczenia.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o świadczenie wychowawcze na dwoje dzieci. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia na pierwsze dziecko, uznając, że dochód rodziny przekracza kryterium ustawowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając część dochodów żony wnioskodawcy za utracone, ale nadal stwierdzając przekroczenie kryterium dochodowego. Wnioskodawca zaskarżył decyzję SKO, zarzucając błędy w ustaleniu dochodu i interpretacji przepisów o utracie dochodu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy asystent sędziego Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "organ"), po rozpatrzeniu odwołania T. B. (dalej jako: "wnioskodawca" lub "skarżący"), utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta C. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego dla S. B. na okres od [...].10.2017 r. do [...].09.2018 r. (pkt 1) oraz przyznającą świadczenie wychowawcze dla J. B. na okres od [...].10.2017 r. do [...].09.2018 r. w wysokości 500 zł miesięcznie (pkt 2).
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:
W dniu [...] sierpnia 2017 r. wnioskodawca złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w C. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci: S. B. i J. B. na okres od [...].10.2017 do [...].09.2018 r.
Jak ustalił organ, ze złożonego wniosku i załączonych dokumentów wynika, że dochód roczny rodziny w 2016 r. będący podstawą ustalenia dochodu w okresie od [...].01.2017 do [...].09.2018 r., stanowił dochód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych w kwocie [...]zł brutto, co po odliczeniu podatku w kwocie [...]zł oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie [...]zł i społeczne w kwocie [...]zł stanowi kwotę [...]zł netto.
Żona wnioskodawcy A. B. osiągnęła dochód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych w kwocie [...]zł brutto, co po odliczeniu podatku w kwocie [...]zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie [...]zł oraz składki na ubezpieczenie społeczne w kwocie [...]zł, wynosi [...] zł netto. Część tego dochodu w kwocie [...]zł netto jest dochodem utraconym zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy.
Łączny, miesięczny dochód rodziny po odliczeniu dochodu utraconego w kwocie [...]zł netto, wynosi [...] zł miesięcznie, a w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi [...] zł netto i przekracza kwotę 800 zł stanowiącą ustawowe kryterium uprawniające do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.
W związku z powyższym organ odmówił przyznania świadczenia wychowawczego dla S. B. na okres od [...].10.2017 r. do [...].09.2018 r. oraz przyznał świadczenie wychowawcze dla J. B. w kwocie [...]zł miesięcznie na okres od [...].10.2017 r. do [...].09.2018 r., wskazując, że zgodnie z art. 5 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...]zł.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez T. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, z tym, że w części dokonało odmiennych ustaleń faktycznych.
Kolegium wskazało, że w toku postępowania odwoławczego skarżący do akt sprawy dołączył świadectwa pracy A. B. wystawione przez Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w C. w związku z zatrudnieniem na stanowisku nauczyciela: w okresie od [...].09.2015 r. do [...].06.2016 r. (wymiar czasu pracy [...]) i w okresie od [...].10.2016 r. do [...].06.2017 r. (wymiar czasu pracy [...]) oraz umowę o pracę z dnia [...].09.2015 r. zawartą z Dyrektorem Szkoły Podstawowej nr [...] w C. na czas nieokreślony na stanowisku psychologa w wymiarze czasu pracy [...].
Wobec zgromadzonego materiału dowodowego Kolegium podzieliło argumenty skarżącego, że umowy zawarte na czas określony z Dyrektorem Szkoły Podstawowej nr [...] w C. powinny zostać potraktowane jako dochód utracony, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy. Umowy zawarte na czas określony były bowiem umowami dodatkowymi i dotyczyły innego zakresu czynności (nauczyciel) niż umowa zawarta na czas nieokreślony (psycholog). Ponadto okres pomiędzy zakończeniem jednej umowy tj. [...].06.2016 r. a rozpoczęciem drugiej tj. [...].10.2016 r. przekroczył trzymiesięczny termin wskazany w art. 7 ust. 3a ustawy.
Organ odwoławczy podkreślił natomiast, że małżonkowie w roku 2016 rozliczyli się wspólnie z organem skarbowym a od osiągniętego przez nich dochodu został potrącony podatek należny w kwocie [...]zł (kwota po korekcie zeznania podatkowego), zaś w razie łącznego opodatkowania małżonków, dochód rodziny podlega pomniejszeniu o kwotę podatku wykazanego jako zobowiązanie podatkowe obojga małżonków albowiem przepisy wskazanych powyżej ustaw, ani też przepisy wykonawcze nie dają bowiem podstaw do innego rozumienia podatku należnego, o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Organ w tym zakresie odwołał się do poglądu wyrażonego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Lu wydanego w sprawie dotyczącej decyzji w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego, według którego - w sytuacji, gdy małżonkowie wybrali wspólne opodatkowanie, podatek należny jest jeden i on podlega odliczeniu od dochodu, o którym mowa w § 15 rozporządzenia, jak też wskazał, że identyczne stanowisko zaprezentował WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt IV SA/GI 377/17 rozpatrując skargę w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego.
Reasumując organ stwierdził, że w przypadku, gdy małżonkowie rozliczyli się wspólnie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych i miała miejsce utrata dochodu jednego z tych małżonków, jak w niniejszej sprawie, nie ma podstaw prawnych do ustalania wysokości podatku należnego poprzez odliczenie od kwoty podatku wynikającej ze wspólnego opodatkowania małżonków, części tego podatku, która odpowiada procentowemu udziałowi dochodu utraconego w całościowej kwocie dochodu małżonków, jak to uczynił organ pierwszej instancji.
Mając na uwadze powyższe Kolegium przeliczyło ponownie dochód rodziny za 2016 r. i do dalszych wyliczeń wzięło pod uwagę dochód T. B. w kwocie [...]zł (dochód brutto [...] zł pomniejszony o składkę na ubezpieczenie społeczne - [...] zł i składkę zdrowotną - [...] zł oraz dochód A. B. z tytułu zatrudnienia na czas nieokreślony w Szkole Podstawowej nr [...] w C. w kwocie [...]zł (dochód brutto [...] zł pomniejszony o składkę na ubezpieczenie społeczne - 2039,83 i składkę na ubezpieczenie zdrowotne - [...] zł) - zgodnie z pismem z dnia [...].02.2018 r. Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w C.. Łączny dochód rodziny wyniósł [...] zł (tj. [...] zł + [...] zł), który po odliczeniu należnego podatku dochodowego od osób fizycznych w wysokości [...] zł stanowi kwotę netto [...] zł.
Jak stwierdziło Kolegium miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł, a w przeliczeniu na osobę w rodzinie - [...] zł i przekracza kwotę kryterium dochodowego uprawniającą do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko tj. kwotę 800,00 zł.
Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że bez znaczenia jest wielkość przekroczenia kryterium dochodowego określonego w art. 5 ust. 3 ustawy, które jest wielkością graniczną dla uzyskania prawa do świadczenia wychowawczego. Samo już przekroczenie tego kryterium przesądza o niemożności przyznania skarżącemu przedmiotowego świadczenia, bowiem przepisy nie zawierają w tym zakresie żadnych unormowań, które pozwalałyby na uwzględnienie takiej okoliczności na przykład w ramach uznania administracyjnego.
Decyzja organu drugiej instancji została zaskarżona skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przez T. B. w części, w jakiej utrzymano w mocy decyzję odmawiającą w pkt 1 przyznania świadczenia wychowawczego dla S. B. - pierwszego dziecka na okres od [...]-10-2017 r. do [...]-09-2018 r.
W skardze zarzucono:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. obrazę art. 7 ust. 1-3a w związku z art. 2 pkt 19 lit. c) i pkt 21, art. 5 ust. 3 ustawy z dnia [...] lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195 z późn. zm.). poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że na gruncie przepisów o utracie dochodów, utrata dochodu nie zachodzi w sytuacji wspólnego rozliczenia się małżonków rodziców dziecka z urzędem skarbowym;
2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie czasowe - obrazę art. 7, art. 77 i art. 80 KPA poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w stopniu mającym istotny wpływ na jej wynik, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na precyzyjne ustalenie dochodu uzyskanego przez wnioskodawcę przy przyjęciu, iż w stanie faktycznym sprawy nastąpiła utrata dochodu matki dziecka skutkująca uwzględnieniem żądania.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie prawa do wnioskowanego świadczenia za okres od [...]-10-2017 r. do [...]-09-2018 r. wraz z odsetkami, ewentualnie o uchylenie decyzji organów obu instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej uchylenie, gdyż przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Zasada legalizmu (praworządności) oznacza, że organ musi działać na podstawie i w granicach prawa, podejmując - także z urzędu - wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.
Z obowiązkiem tym koresponduje treść art. 77 § 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).
W przedmiotowej sprawie organy naruszyły powyższe zasady albowiem nie rozpatrzyły wyczerpująco całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wynikających z niego okoliczności faktycznych, jak też w części dokonały ustaleń sprzecznych z przeprowadzonymi w sprawie dowodami.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 1851 ze zm. - dalej jako "ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci"), w tym w szczególności art. 5 i 7 tej ustawy.
Kwestionowanym przez wnioskodawcę rozstrzygnięciem odmówiono przyznania wnioskodawcy świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, przy czym u podstaw takiego rozstrzygnięcia legło ustalenie, że dochód na osobę w rodzinie wnioskodawcy przekroczył kwotę kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, tj. kwotę 800 zł.
Niewątpliwie przepis art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wyznacza przesłankę tzw. kryterium dochodowego, która musi zostać spełniona, aby wnioskodawca mógł skutecznie ubiegać się o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.
Z tych też przyczyn w tego rodzaju sprawach pierwszoplanowe znaczenie ma prawidłowe ustalenie wysokości dochodu, o którym mowa w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Skarżący kwestionując zaskarżoną decyzję zarzucił organowi naruszenie art. 7 ust. 1 – 3a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Skarżący podniósł między innymi, że Kolegium przyjęło, iż wynagrodzenie A. B. wynikające z umów zawartych na czas określony z dyrektorem Szkoły Podstawowej nr [...] w C. stanowi dochód utracony w myśl postanowień art. 7 ust. 1 ustawy, jednakże analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy jak też przepisy ustawy - art. 7 w związku z przepisami art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych doszło do błędnego przekonania, iż przedmiotowego dochodu utraconego nie należy odliczyć proporcjonalnie od dochodu A. B. z uwagi na to, iż małżonkowie dokonali wspólnego rozliczenia się z organem skarbowy, a od osiągniętego przez nich dochodu został potrącony podatek należny.
Powyższego stanowiska wnioskodawcy nie można podzielić albowiem pozostaje ono w sprzeczności z treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wynikającym z art. 7 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci skutkiem uznania dochodu za utracony jest nieuwzględnienie dochodu utraconego przy ustalaniu wysokości dochodów rodziny wnioskodawcy.
Taki też skutek został uwzględniony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Podkreślić należy, że część dochodów osiąganych przez żonę wnioskodawcy została uznana za utracone i nie została wliczona do dochodów wnioskodawcy już przez organ pierwszej instancji.
Dodatkowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze, kierując się między innymi treścią art. 7 ust. 3a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, uznało także za dochód utracony dochody z umów żony wnioskodawcy zawartych na czas określony z Dyrektorem Szkoły Podstawowej nr [...] w C.. Dochody te nie zostały wliczone do dochodów rodziny wnioskodawcy.
Faktycznie więc do przechodów rodziny wnioskodawcy wliczone zostały jedynie dochody samego wnioskodawcy z umowy o pracę z [...] Przedsiębiorstwem [...] oraz dochód żony wnioskodawcy z umowy zawartej z Dyrektorem Szkoły Podstawowej nr [...] w C. na czas nieokreślony w wymiarze [...] etatu na stanowisku psychologa, a więc umowy co do których nie ustał stosunek pracy i których nie można uznać za dochód utracony.
W zakresie, w jakim organ odwoławczy dochodów z tych właśnie umów nie uznał za dochód utracony, nie można zasadnie postawić organowi drugiej instancji zarzutu naruszenia art. 7 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Istota problemu zaistniałego w sprawie dotyczy nie tyle kwestii uznania za utracone dochodów, które organ odwoławczy uwzględnił przy ustalaniu wysokości dochodu rodziny wnioskodawcy, lecz tego w jaki sposób od dochodu odliczyć należny podatek dochodowy od osób fizyczny, w sytuacji, gdy w podatku tym mieści się również podatek pobrany od dochodów uznanych za utracone, a więc przychodów nie uwzględnianych przy ustalaniu wysokości dochodu.
Art. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.
Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 1952 ze zm. - dalej jako "ustawa o świadczeniach rodzinnych") za dochód, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, uznaje się przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Z powyższego wynika, że przychód powinien zostać pomniejszony o należny podatek dochodowy od osób fizycznych, co oznacza, że przychodu nie powinno się pomniejszać o zaliczki pobrane przez płatnika, lecz o podatek należny.
W realiach niniejszej sprawie jest to okoliczność istotna albowiem podatek dochodowy należny od dochodów wnioskodawcy i jego żony ([...]), okazał się niższy od sumy pobranych zaliczek ([...]), wskutek czego nadpłata w wysokości [...] zł została zwrócona podatnikom.
Powyższe nie rozstrzyga jednakże tego, w jaki sposób podatek ten powinien zostać odliczony od dochodu wnioskodawcy i jego żony, w sytuacji, gdy w podatku tym mieścił się również podatek pobrany od dochodów uznanych za utracone, a więc przychodów nie uwzględnianych przy ustalaniu wysokości dochodu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odwołując się do poglądów wyrażonych w orzecznictwie sądów administracyjnych, uznało, że w sytuacji, gdy małżonkowie wybrali wspólne opodatkowanie, podatek należny jest jeden, wskutek czego podatek ten w całości powinien zostać odliczony od dochodu.
W ocenie Sądu, mając na uwadze statuowany w art. 7 k.p.a. nakaz uwzględnienia przy załatwieniu sprawy słusznego interesu obywateli, brak jest wystarczających podstaw do zanegowania takiego sposobu odliczenia od dochodu należnego podatku z tej podstawowej przyczyny, że jest on korzystny dla wnioskodawcy.
W jego wyniku bowiem od dochodu odlicza się, a więc zmniejsza się dochód, także podatek, który został naliczony od dochodów utraconych, tj. od dochodów nieuwzględnionych przy ustalaniu dochodu.
Alternatywą dla takiego sposobu odliczenia podatku byłoby odliczenie od dochodu jedynie podatku pobranego od dochodów uwzględnionych przy ustalaniu dochodu, z wyłączeniem przy tym podatku pobranego od dochodów utraconych, pomniejszonego o tą część nadpłaconego podatku, która odpowiadała procentowemu udziałowi dochodów uwzględnionych przy ustalaniu dochodu do całości dochodów małżonków, co byłoby dla wnioskodawcy mniej korzystne.
Z tych też względów, mając na uwadze przede wszystkim wzgląd na słuszny interes wnioskodawcy, stwierdzić należy, że brak jest wystarczających podstaw do zanegowania dokonanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze sposobu odliczenia podatku należnego od dochodu wnioskodawcy i jego żony.
Nietrafnie zarzuca także wnioskodawca organowi naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego.
Stwierdzić należy bowiem, że organ odwoławczy prowadząc postępowanie podjął wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze przy rozstrzyganiu sprawy uwzględniło zarówno dokumenty złożone przez skarżącego w toku postępowania odwoławczego, jak też zwróciło się także o nadesłanie dodatkowych informacji dotyczących dochodów żony wnioskodawcy.
Istota nieprawidłowości, których dopuściło się Kolegium przy rozstrzyganiu sprawy nie polegała na niezebraniu wszystkich dowodów istotnych dla jej załatwienia, lecz na nierozpatrzeniu wyczerpująco całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wynikających z niego okoliczności faktycznych (art. 77 § 1 k.p.a.), jak też w części na dokonaniu ustaleń sprzecznych z treścią zgromadzonych w sprawie dowodów (art. 80 k.p.a.).
Kolegium przy ustaleniu dochodu za 2016 r. wzięło pod uwagę dochód T. B. w kwocie [...]zł (dochód brutto [...] zł pomniejszony o składkę na ubezpieczenie społeczne [...] zł i składkę zdrowotną [...] zł) oraz dochód A. B. z tytułu zatrudnienia na czas nieokreślony w Szkole Podstawowej nr [...] w C. w kwocie [...]zł (dochód brutto [...] zł pomniejszony o składkę na ubezpieczenie społeczne [...] i składkę na ubezpieczenie zdrowotne [...] zł).
O ile zatem przy przychodzie wnioskodawcy Kolegium pomniejszyło przychód o koszty uzyskania przychodu przyjmując dochód brutto w kwocie [...]zł, a więc przychód [...] zł pomniejszony o koszty uzyskania przychodu [...] zł, to zaniechało dokonania takiej operacji w przypadku żony wnioskodawcy.
Wprawdzie również w odniesieniu do A. B. K. wskazało, że uwzględniło dochód brutto [...] zł, jednakże w istocie kwota [...]zł była nie dochodem brutto (przychodem pomniejszonym o koszty uzyskania przychodu), lecz przychodem.
Jak wynika z informacji załączonej do przywoływanego przez organ pisma Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w C. z dnia [...] lutego 2018 r. (k.76 akt administracyjnych) kwota [...]zł była kwotą przychodu, a nie kwotą dochodu brutto.
Organ odwoławczy błędnie zatem ustalił, że kwota [...]zł jest kwotą dochodu brutto.
W konsekwencji powyższego organ nieprawidłowo kwotę [...]zł pomniejszył jedynie o składki na ubezpieczenia społeczne, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz należny podatek.
Organ wadliwie nie pomniejszył zatem przychodu żony wnioskodawcy o koszty uzyskania przychodu ([...]), czy naruszył prawo materialne – art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, który w sprawie miał zastosowanie na mocy odesłania zawartego w art. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Organ naruszył tym również art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. albowiem nie rozpatrzył całości materiału dowodowy, jak też w części dokonał nieprawidłowych ustaleń faktycznych, sprzecznych z dowodami zgromadzonymi w sprawie.
Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy albowiem gdyby przychód żony wnioskodawcy pomniejszyć również o koszty uzyskania przychodu, to dochód na osobę w rodzinie wnioskodawcy wyniósłby [...] zł, a więc byłby niższy od maksimum określonego w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
W takiej sytuacji bowiem dochód żony wnioskodawcy wyniósłby [...]), co po dodaniu prawidłowo ustalonego dochodu wnioskodawcy ([...]) dałoby kwotę [...]zł.
Po pomniejszeniu tej kwoty także o należny podatek dochodowy ([...]) dochód roczny w rodzinie wnioskodawcy wyniósłby [...] zł
W takiej sytuacji dochód członka rodziny wyniósłby [...] zł.
Stwierdzone naruszenie zakwalifikować należy jako naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skutkiem wyroku Sądu będzie powrót sprawy do etapu postępowania przed organem drugiej instancji, celem ponownego rozpatrzenia.
Obowiązkiem organu odwoławczego będzie ponowne rozstrzygnięcie sprawy z uwzględnieniem przedstawionej wyżej oceny prawnej (art. 153 p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności organ dokona ustalenia rzeczywistej wysokości dochodu rodziny wnioskodawcy, przy czym ustalając wysokość dochodu żony wnioskodawcy organ pomniejszy jej przychód również o koszty uzyskania przychodu.
Ponadto, mając na względzie, zasady ogólne postępowania - a zwłaszcza zasadę zaufania (art. 8 k.p.a.) oraz zasadę przekonywania (art. 11 k.p.a.) - organ powinien należycie wyjaśnić podstawę faktyczną i prawną przyjętego rozstrzygnięcia, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło