II SA/Lu 413/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 października 2025 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 19 maja 2025 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A. M., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia 12 listopada 2024 r., znak: [...] w przedmiocie nałożenia na właściciela działek nr ewid. [...] i [...] w m. [...] gm. K., obowiązku utrzymania infrastruktury oraz działań zabezpieczających w następujący sposób: 1. utrzymania funkcjonalności studni chłonnej na działce nr ewid. [...] w [...] 2. utrzymania i pielęgnacji trawnika na zboczu działki nr ewid. [...] w [...] 3. zachowania szczelnego ogrodzenia działki nr ewid, [...] na całej długości graniczącej z działką [...] od dnia uprawomocnienia się decyzji. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Decyzją z dnia [...] listopada 2024 r., znak: [...] organ I instancji nałożył na właściciela działek nr ewid. [...] i [...] w m. [...] gm. K. obowiązek utrzymania infrastruktury oraz działań zabezpieczających w następujący sposób: 1. utrzymania funkcjonalności studni chłonnej na działce nr ewid. [...] w K. 2. utrzymania i pielęgnacji trawnika na zboczu działki nr ewid. [...] w K. 3. zachowania szczelnego ogrodzenia działki nr ewid. [...] na całej długości graniczącej z działką [...] od dnia uprawomocnienia się decyzji. W uzasadnieniu decyzji opisano przebieg postępowania w sprawie. Jako podstawę prawną decyzji powołano art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne. W uzasadnieniu organ stwierdził, że postępowanie zainicjowane zostało zawiadomieniem o niezgodnym z warunkami zabudowy zagospodarowaniu terenu nieruchomości stanowiącej działki nr ewid. [...] oraz [...], które to zawiadomienie złożyła A. M.. Organ I instancji przeprowadził dwukrotnie dowód z opinii biegłego. Oględziny terenu odbyły się kilkukrotnie, w tym w dniu 23.03.2024r wraz z udziałem stron postępowania oraz biegłą I. K.. Oględziny odbyły się i protokół spisano w trakcie opadów deszczu, nie zaobserwowano spływu wody z działki P. [...] tj. działek nr ewid. [...] i [...] na drogę dojazdową nr ewid. [...]. W toku oględzin M. W. wyjaśniał, że wykonał odwodnienie liniowe, gdzie woda systemem drenażowym odprowadzana jest w grunt. Woda z dachu natomiast jest ujęta do szczelnego zbiornika, pojemność tego zbiornika wynosi ok 4m3 Podczas oględzin biegła nie stwierdziła spływu wody na działkę [...] i [...]. Na prośbę biegłej P. M. dostarczyła do Urzędu Gminy (data wpływu 28.03.2024r.) zdjęcia dot. zmian na gruncie działek [...] oraz [...] od września 2022 tj. od dnia spotkania w terenie i pomiarów do celów sporządzenia pierwszej opinii. Ponadto 11.04.2024 r. A. M. dostarczyła pismo zawierające stanowisko w sprawie. Pismem z dnia 12.06.2024 r. (data wpływu 13.06.2024 r.) A. M. przedłożyła zdjęcia przedstawiające stan drogi (dz. [...]) uniemożliwiający dojścia "pieszo" do posesji skarżącej. Nadmienić tu należy, że szerokość wjazdu na posesję skarżących wynosi około 8,50 metra. Do akt sprawy 30.07.2024 r. M. W. dołączył niekompletny projekt zagospodarowania terenu w zakresie zewnętrznej instalacji kanalizacji deszczowej ze studnią chłonną dla istniejącego budynku. Dnia 25.07.2024 r. pracownice Urzędu Gminy K. prowadziły obserwację terenową w trakcie której występowały intensywne, ponadnormatywne opady deszczu (burza z wyładowaniami atmosferycznymi) przy działce nr ewid. [...] oraz pasie drogowym drogi gminnej (dawnej drodze wojewódzkiej 747). Podczas inspekcji wykonano nagrania spływu oraz gromadzenia się wody, które utrwalono na nośniku, w celu oceny materiału dowodowego oraz przekazania zgromadzonego materiału biegłej. M. W. przesłał projekt zagospodarowania terenu w zakresie zewnętrznej instalacji kanalizacji deszczowej ze studnią chłonną dla istniejącego budynku wraz decyzją od PGW Wody Polskie pozwalającą na wykonanie urządzenia wodnego oraz zaświadczeniem, iż powyższa decyzja jest ostateczna i prawomocna. Do akt sprawy dnia 19.08.2024 r. dostarczono opinię uzupełniającą dotyczącą zmiany stanu wody na gruncie działek nr ewid. [...] i [...] położonych w miejscowości K., gm. K. ze szkodą dla gruntów sąsiednich, a w szczególności działki nr ewid. [...] i [...] w K. , gm. K.. Podstawą opracowanej opinii miało być "wskazanie umiejscowienia oraz pojemności (objętości) ewentualnego zbiornika infiltracyjno-odparowującego lub niecki chłonnej - jakie przyjmą zwiększoną ilość wód opadowych (obliczoną już w opinii) - w sposób zapobiegającym niekorzystnym skutkom dla działki sąsiedniej; ew. wskazania umiejscowienia studni chłonnej". W ocenie biegłej właściciel wykonał zalecenia zawarte w wydanej poprzedniej opinii, poprzez wykonanie studni chłonnej na działce nr [...]. Zostało to potwierdzone skanem dokumentów z uprawomocnioną decyzją i uzyskanym pozwoleniem wodnoprawnym na wykonanie tegoż urządzenia. W decyzji wydanej przez Polskie Gospodarstwo Wodne Wody Polskie określono m.in. parametry studni chłonnej w szczególności jej pojemność na 5m3. Wykonana studnia chłonna służy do odprowadzania wód opadowych lub roztopowych ujętych w zamknięty system kanalizacji deszczowej opadów atmosferycznych z dachu budynku mieszkalnego. Przed budową studni chłonnej na działce nr [...] wody opadowe z połaci dachu oraz terenów utwardzonych z powodu wysokiego współczynnika spływu około 3 krotnie zwiększały ilość wód opadowych spływających z działki nr [...]. Obecnie wskutek wykonania studni chłonnej i odprowadzania wody opadowej do gruntu według oceny biegłej — nie istnieje zwiększony spływ powierzchniowy. To sprawia, że cała woda opadowa z dachu będzie zagospodarowana na działce należącej do P. [...] i nie będzie już miała wpływu na działkę skarżących. Do opinii uzupełniającej zastrzeżenia złożyła A. [...] zarzucając brak profesjonalizmu ze strony biegłej, ponieważ nie odpowiedziała na zalecenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Według skarżącej biegła podała nieprecyzyjne, mogące wprowadzić w błąd informacje, zarzuciła, iż biegła przekroczyła swoje kompetencje wypowiadając się w zakresie obowiązków prawnych właścicieli dz. [...] dotyczących utrzymania w dobrym stanie nieruchomości. W ocenie organu biegła słusznie wskazała, że właściciele drogi na dz. [...] też mają określone obowiązki, aby wspomniana droga mogła być użytkowana zgodnie z przeznaczeniem. Odpowiednie zarządzanie odwadnianiem i drenażem sprawiłoby, że można by było uniknąć erozji, czy powstawania kałuż. Biegła również zaznaczyła, że z uwagi na istniejące koleiny, brak jest możliwości odwadniania powierzchniowo zgodnie z naturalnym kierunkiem spływu wód. Koleiny mogą zatrzymywać wodę opadową czy roztopową, co prowadzi do powstawania kałuż, a z czasem do większych uszkodzeń takich jak pęknięcia czy erozja. W odpowiedzi na uwagi skarżącej do opinii uzupełniającej w sprawie zmiany stanu wody na gruncie działek nr ewid. [...] i [...] położonych w miejscowości K., gm. K., biegła złożyła wyjaśnienia odnośnie wskazanych zastrzeżeń. Biorąc pod uwagę fakty, że właściciel nieruchomości [...] i [...] uzyskał pozwolenie na wykonanie urządzenia wodnego tj. studni chłonnej, uzyskał niezbędne uzgodnienia na jej budowę, oraz poprawnie ją wykonał, co skutecznie zabezpiecza działkę skarżących przed szkodliwym oddziaływaniem, tj. [...]. Dzięki studni chłonnej można efektywnie zarządzać gospodarką wodną na działce. Potwierdziła to wizja w terenie w obecności biegłej. Woda opadowa z dachu będzie zagospodarowana na działce należącej do P. [...] i nie będzie miała już wpływu na działkę skarżących. Dodatkowo wody opadowe z powierzchni terenu utwardzonego podjazdu są odbierane przez odwodnienie i wprowadzane do gruntu na wspomnianej działce. W ocenie biegłej właściciel posesji nr [...] wykonał zalecenia zawarte w wydanej opinii. W ramach prowadzonego postępowania odbywały się wizje w terenie, na których zostały zebrane materiały dowodowe w postaci zdjęć oraz filmów, wykonanych przez strony biorące udział w postępowaniu oraz pracownika Urzędu Gminy. Na wspomnianym filmie, nagranym podczas intensywnych opadów deszczu utrwalono, jak obecnie kształtuje się spływ powierzchniowy wód opadowych na terenie omawianych działek. Z jego treści wynika, że działka skarżących jest zalewana wodami własnymi, spływającego z wyższego terenu. Właściciele drogi na działce nr [...] też mają określone obowiązki w utrzymaniu drogi w dobrym stanie. Odpowiednie zarządzanie odwadnianiem i drenażem sprawiłoby, że można uniknąć powstawania kałuż oraz innych problemów związanych z wodą. Przeprowadzona wizja i zgromadzone w sprawie dowody w jednoznaczny sposób przedstawiają obecnie istniejący spływ powierzchniowy oraz wyjaśniają kwestię stagnowania wody na działce skarżących. Niezasadne jest stanowisko skarżącej, że biegła przekracza swoje kompetencje, ponieważ odpowiednie zarządzanie drogą (działką [...]) jest w kompetencji właścicieli i wpływa na stan wody na gruncie, co słusznie wykazała biegła. Utrzymanie funkcjonalności studni chłonnej - obliguje właściciela działki do stałego utrzymywania studni chłonnej w dobrym stanie technicznym, aby skutecznie spełniała swoją funkcję absorpcji wody, zapobiegając tym samym nadmiernemu przepływowi wody na teren działki sąsiedniej. Utrzymanie i pielęgnacja trawnika - zobowiązuje właściciela działki do regularnego utrzymywania i pielęgnacji trawnika oraz posadzonej roślinności, co ma na celu zwiększenie absorpcji wody oraz zmniejszenie nadmiernego spływu w kierunku granicy z działką nr ewid. [...]. Zachowanie szczelności ogrodzenia - w celu zapobieżenia przepływowi wody poza teren działki. Podsumowując, właściciel posesji nr ewid. [...] wykonał szereg działań z jednoczesnym wykonaniem urządzenia wodnego, aby zapobiec przedostaniu się wody na działkę skarżących. W oparciu o przedstawione wyżej ustalenia, zgromadzony materiał dowodowy, zeznania świadków oraz przedstawione w opinii wnioski i wyjaśnienia odpowiadają stanowi faktycznemu. Wykonane dotychczas zabezpieczenia utrzymywane stale i w dobrym stanie technicznym zapobiegną przelewaniu się wody na działkę skarżącej. W wyniku odwołania wniesionego przez A. M. w sprawie orzekało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które decyzją z dnia 19 maja 2025 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. w przedmiocie nałożenia na właściciela działek nr [...] i [...] w [...], obowiązku utrzymania infrastruktury oraz działań zabezpieczających w następujący sposób: 1. utrzymania funkcjonalności studni chłonnej na działce nr [...] w K. 2. utrzymania i pielęgnacji trawnika na zboczu działki nr [...] w K. 3. zachowania szczelnego ogrodzenia działki nr [...] na całej długości graniczącej z działką [...] od dnia uprawomocnienia się decyzji. Kolegium wyjaśniło, że decyzja organu I instancji została wydana po kilkukrotnym rozpoznaniu sprawy przez organ I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2021 roku uchyliło uprzednio wydaną decyzję organu I instancji z 7 maja 2021 r., znak: [...] o odmowie nakazania współwłaścicielom działek nr ewid. [...] i [...] w miejscowości K. gm. K. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działce nr ewid. [...] w miejscowości K. gm. K.. Kolejną decyzją Kolegium z dnia 22 czerwca 2022 r. znak [...] - uchylono decyzję organu I instancji z dnia 11 marca 2022 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy nakazania współwłaścicielom działek nr ewid. [...] i [...] w miejscowości K. gm. K. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działce nr ewid. [...] oraz [...] w miejscowości K. gm. K.. W decyzji zawarto wskazania co do dalszego postępowania w sprawie. Kolejną decyzją Kolegium z dnia 29 stycznia 2024 r. znak [...] - uchylono decyzję organu I instancji z dnia [...] września 2023 r., znak: [...] w przedmiocie nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działce nr ewid. [...] oraz [...] w miejscowości K. gm. K.. W decyzji zawarto wskazania co do dalszego postępowania w sprawie. Postanowieniem z dnia 8 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Lu 257/24 WSA w Lublinie odrzucił sprzeciw wniesiony od decyzji [...] Jak podkreślił organ w celu uzyskania wiadomości specjalnych w sprawie organ I instancji przeprowadził początkowo dowód z opinii sporządzonej przez mgr inż. B. S., upr. bud. Nr [...] specjalność techniczno-budowlana, inżynieria wodna - w sprawie zmiany stanu wody na gruncie działek [...] i [...] i jego wpływu na stan wody działki [...] we wsi K. gmina K.. Opinia sporządzona przez biegłego zawierała stwierdzenie, że stan wód na gruncie na działkach [...] i [...] został zmieniony poprzez zmianę natężenia spływu wody opadowej, ze szkodą poprzez nanoszenie na drogę (dz. [...]) szlamu gruntowego, tworząc warstwę błotną na wjeździe. W opinii stwierdzono, że należałoby zobowiązać właścicieli działek nr ewid [...] i [...] do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Następnie organ I instancji w celu uzyskania wiadomości specjalnych - przeprowadził w sprawie dowód z kolejnej opinii sporządzonej w dniu 31 grudnia 2022 roku przez biegłą I. K.. Opinia została uzupełniona opinią uzupełniającą, w związku z zastrzeżeniami złożonymi przez A. M. , biegła złożyła odpowiedzi na zastrzeżenia. W sprawie przeprowadzono kilkukrotnie oględziny, w dniu 23 marca 2024 roku przeprowadzono oględziny odbierając szczegółowe wyjaśnienia od stron postępowania. W dniu 25 lipca 2024 r. w dniu intensywnych ponadnormatywnych opadów deszczu organ I instancji dokonał obserwacji terenowej wykonując nagrania spływu oraz gromadzenia się wody, które utrwalono na nośniku (k. 945 akt sprawy). Kolegium zapoznało się z plikami nagranymi na nośniku, wyjaśniając w tym miejscu, że zgodnie z art. 75 s 1 k.p.a, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Wyjaśniono w opinii z dnia 31 grudnia 2022 roku, że M. W. wykonał niwelację terenu na działce nr ewid. [...] w miejscowości K., polegającą na wykonaniu prac związanych z nawiezieniem ziemie - podwyższeniem terenu (nasyp w m3 - 786,240) oraz usunięciem - obniżeniem terenu (wykop w m3 - 57,18,) co zostało przedstawione w sposób graficzny na załączniku nr [...] do opinii - obliczenie objętości nr [...], oraz dodatkowo została wykonana mapa z fragmentem działki obejmujący miejsce konfliktu - Tabela objętości wycinka oznaczonego kolorem niebieskim o powierzchni 2D 23,07 [m2] informujący o objętości nasypu - w ilości 9,360 m3, załącznik nr [...] - obliczenie objętości nr [...]. Wskazano w opinii, że opracowanie powyższe zostało wykonane w oparciu o przeprowadzone pomiary z dnia 18 października 2018 r. w zestawieniu z pomiarami wykonanymi w dniu 26 września 2021. W opinii z dnia 31 grudnia 2022 roku wskazano, że teren działki nr ewid. [...] został podniesiony oraz nastąpiła w związku z tym zmiana spadków terenu, co zostało przedstawione na wykresach ukształtowania powierzchni gruntu, załącznik nr [...] oraz na mapie obrazującej przedstawienie graficzne wysokości w postaci warstwie, załącznik nr [...]. Profile przedstawiające zmianę ukształtowania terenu w granicach działki: 1. w przekroju nr [...], załącznik nr [...]: - w km 0+000 teren jest o około 0,40 m podniesiony w odniesieniu do terenu z 2018 r., - w km 0+025 teren jest obniżony o około 0,50 m w odniesieniu do terenu z 2018 r., 2. w przekroju nr [...], załącznik nr [...]: - w km 0+000 teren jest o około 0,50 m podniesiony w odniesieniu do terenu z 2018 r., - w km 0+020 teren jest o około 0,50 m podniesiony w odniesieniu do terenu z 2018 r., - w km 0+060 teren jest obniżony o około 0,20 m w odniesieniu do terenu z 2018 r. W ocenie biegłej przeprowadzona niwelacja terenu na przestrzeni analizowanych lat nie narusza naturalnych kierunków spływu wód opadowych z działki ewid. nr [...] na grunty sąsiednie. Wody opadowe z powierzchni tej działki, a także z działek położonych powyżej spływały i spływają w kierunku południowo-wschodnim co zostało udokumentowane graficznie na sporządzonych mapach, załączniku nr [...]. W opinii z dnia 31 grudnia 2022 r. natomiast oceniono, iż nastąpiła zmiana stanu wody na gruncie zgodnie z art. 234 ustawy Prawo Wodne, ponieważ zmieniono natężenie odpływu wód opadowych, poprzez: 1) nadsypanie terenu na trasie spływu wód opadowych, 2) zasypanie naturalnego zagłębienia - niecki, która odbierała wody opadowe przed budową domu, 3) zmianę powierzchni biologicznie czynnej - ze szkodą dla gruntów sąsiednich działki ewid. nr [...] przez okresowe zalewanie działki skarżących występujące po obfitych deszczach. Ten stan potwierdza obszerna dokumentacja zdjęciowa oraz firny stanowiące materiał dowodowy w toczącym się postępowaniu. Biegła stwierdziła w opinii z dnia 31 grudnia 2022 r., że na działce A. M. gromadzi się woda, zwłaszcza po większych opadach deszczu. Oceniono w opinii, że na ww. działce został zmieniony stan wody na gruncie, poprzez zmianę natężenia spływu wód opadowych w związku ze zmianą istniejących spadków powstałych w wyniku przeprowadzonych prac ziemnych na omawianej działce, załącznik nr [...]. Analiza materiału dowodowego w postaci map do celów projektowych z 2018 r., załącznik nr [...], pozwala stwierdzić, że zagłębienie - naturalna niecka, posiadało rzędną posadowienia 213,00 m. n.p.m. i znajdowało się na trasie naturalnego spływu wody opadowej. Aktualnie po wykonanych pomiarach geodezyjnych w dniu 26 września 2022 r. widać, że obecnie rzędne w obrębie omawianego zagłębienia wynoszą 214,17 m. n.p.m. Z obliczeń objętości dokonanych metodą graficzną i przedstawionych na załączniku nr [...] - Obliczenie objętości nr [...], wynika, że objętość zasypanego zagłębienia to około 9 m. Wówczas nie występował problem zalewania, gdyż woda opadowa gromadziła się w naturalnym obniżeniu terenu zlokalizowanym na granicy pomiędzy działką nr ewid.[...] a nr ewid. [...]. Wykonana na działce nr ewid. [...] budowa domu oraz związana z tą inwestycją zmiana zagospodarowania terenu działki, polegająca na zmniejszeniu powierzchni biologicznie czynnej w stosunku do stanu sprzed budowy wpłynęła na natężenie wód opadowych. W opinii z dnia 31 grudnia 2022 r., zawarto wniosek, by nadmiar wody opadowej powstały w wyniku opisanych zmian dokonanych na działce nr [...] - był odbierany przez urządzenie wodne, powierzchniowe urządzenie infiltracyjne z możliwością retencji wody deszczowej na powierzchni terenu, np. niecki chłonne, czy przez zbiornik infiltracyjno-odparowujący, jak również nowe rozwiązania w formie ogrodów deszczowych. Opinia stwierdza, że wykonanie studni chłonnej byłoby możliwe po wykonaniu badania geologicznego gruntu na działce w planowanym miejscu jej wykonania. Kolegium pozytywnie oceniło w decyzji znak [...] treść opinii biegłej I. K. z dnia 31 grudnia 2022 roku, stwierdzając, że znajduje ona ugruntowanie w licznych załącznikach do opinii - wyrysach uwidaczniających warstwice terenu (wraz z rzędnymi terenu), kierunki cieku wód, wykresy zmiany ukształtowania terenu, tereny utwardzone na gruncie działki [...], mapy zawierające obliczenie objętości nawiezionej ziemi. W ocenie Kolegium opinia biegłej I. K. z dnia 31 grudnia 2022 r., dostarczała bardzo precyzyjnych danych na temat ustalenia stanu faktycznego zaistniałego na działce do dnia wydania decyzji przez organ I instancji — zarówno w zakresie opisu stanu poprzedzającego zagospodarowanie działki, jak i stanu na 31 grudnia 2022 r. W opinii biegłej I. K. zalecono wykonanie urządzenia wodnego, powierzchniowego urządzenia infiltracyjnego z możliwością retencji wody deszczowej na powierzchni terenu, np. niecki chłonne, czy przez zbiornik infiltracyjno-odparowujący, jak również nowe rozwiązania w formie ogrodów deszczowych, ewentualnie wykonanie studni chłonnej. W decyzji z dnia [...] stycznia 2024 r., znak [...] Kolegium zawarło wskazania co do dalszego postępowania: zwrócenie się przez organ I instancji do biegłej I. K. w celu uzupełnienia opinii - sporządzenia opinii w celu wskazania umiejscowienia ewentualnej studni chłonnej, wskazania jej objętości. Kolegium uwzględniło, że prawdopodobnie konieczne będzie ponowne zbadanie przez biegłą stanu na gruncie w celu uwzględnienia dokonanych zmian stanu faktycznego w związku z upływem czasu od uprzednio dokonanych oględzin, przy tym celowe jest ustalenie obowiązku w sposób nie nazbyt dolegliwy finansowo dla właściciela działki [...] oraz możliwie z uwzględnieniem wykonanego dotąd sposobu zagospodarowania działki [...]. Kolegium stwierdza, że organ I instancji w przeprowadzonym postępowaniu uwzględnił powyższe wytyczne, przeprowadzono oględziny, sporządzono opinie uzupełniającą uwzględniającą aktualny stan na gruncie, dopuszczono dowody ze zdjęć i nagrań obrazujących stan na gruncie w czasie intensywnych opadów deszczu. W toku ponownego postępowania przed organem I instancji odbyły się oględziny 23 marca 2024r w trakcie opadów deszczu, w protokole oględzin nie odnotowano, aby zaobserwowano spływ wody z działki M. [...] tj. działek nr ewid. [...] i [...] na drogę dojazdową nr ewid. [...]. Pełnomocnik A. [...] złożyła pismo dot. zastrzeżeń do protokołu sporządzonego podczas oględzin dnia 23.03.2024. Do protokołu oględzin M. W. wyjaśnił, że wykonał odwodnienie liniowe, gdzie woda systemem drenażowym odprowadzana jest w grunt. Woda z dachu natomiast jest ujęta do szczelnego zbiornika, pojemność tego zbiornika wynosi ok 4 m3. M. W. złożył projekt zagospodarowania terenu w zakresie zewnętrznej instalacji kanalizacji deszczowej ze studnią chłonną dla istniejącego budynku wraz decyzją od PGW Wody [...] pozwalającą na wykonanie urządzenia wodnego oraz zaświadczeniem, iż powyższa decyzja jest ostateczna i prawomocna. Dnia 19.08.2024r. do akt przedłożono opinię uzupełniającą biegłej I. K. dotyczącą zmiany stanu wody na gruncie działek nr ewid. [...] i [...] położonych w miejscowości K., gm. K. ze szkodą dla gruntów sąsiednich, a w szczególności działki nr ewid. [...] i [...] w K., gm. K.. W ocenie biegłej właściciel wykonał zalecenia zawarte w opinii z dnia 31 grudnia 2022 r., poprzez wykonanie studni chłonnej na działce nr [...]. Zostało to potwierdzone skanem dokumentów z uprawomocnioną decyzją i uzyskanym pozwoleniem wodnoprawnym na wykonanie tegoż urządzenia. W decyzji wydanej przez [...] Gospodarstwo Wodne Wody [...] określono m.in. parametry studni chłonnej w szczególności jej pojemność na 5m3. Wykonana studnia chłonna służy do odprowadzania wód opadowych lub roztopowych ujętych w zamknięty system kanalizacji deszczowej opadów atmosferycznych z dachu budynku mieszkalnego. Biegła wyjaśniła, że przed budową studni chłonnej na działce nr [...] wody opadowe z połaci dachu oraz terenów utwardzonych z powodu wysokiego współczynnika spływu około 3 krotnie zwiększały ilość wód opadowych spływających z działki nr [...]. Obecnie wskutek wykonania studni chłonnej i odprowadzania wody opadowej do gruntu według oceny biegłej - nie istnieje zwiększony spływ powierzchniowy. To sprawia, że cała woda opadowa z dachu będzie zagospodarowana na działce należącej do P. [...] i nie będzie już miała wpływu na działkę skarżących. Pismem z dnia 26.08.2024 r. (data wpływu 29.08.2024 r.) A. M. zakwestionowała prawidłowość postępowania, wniosła uwagę do projektu studni chłonnej na dz. [...], sugerując, iż nie jest podpisany i w związku z tym nie można przyjąć że projekt studni będzie zrealizowany. Do opinii uzupełniającej zastrzeżenia złożyła A. M. zarzucając brak profesjonalizmu ze strony biegłej, ponieważ nie odpowiedziała na zalecenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, opinia uzupełniająca jest nieprofesjonalna w opinii A. M. . Ponadto skarżąca zarzuciła, iż biegła przekroczyła swoje kompetencje wypowiadając się w zakresie obowiązków prawnych właścicieli dz. [...] dotyczących utrzymania w dobrym stanie nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w toku postępowania odwoławczego na podstawie art. 136 k.p.a. zleciło organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w sprawie poprzez wezwanie M. W. do: 1 - przedłożenia oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentu: geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza zewnętrznej instalacji kanalizacji deszczowej oraz studni chłonnej, 2 - wyjaśnienia okoliczności podniesionej w toku oględzin w dniu 23 marca 2024 roku istnienia na gruncie "oczka wodnego", wyjaśnienia, w jakim ewentualnie miejscu jest posadowione, 3 - złożenia dokumentacji fotograficznej odwodnienia liniowego, ew. oczka wodnego, oraz widocznych na gruncie elementów kanalizacji deszczowej ze studnią chłonną, ewentualnie innych widocznych na gruncie elementów służących do zagospodarowania wody opadowej z nieruchomości stanowiącej działki nr ewid. [...] i [...] w m. K. . Pismem z dnia 8 kwietnia 2025 r. M. W. przedłożył oryginał geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej kanalizacji deszczowej oraz studni chłonnej. M. W. wyjaśnił, że oczka wodnego nie ma na działce, ponieważ zrezygnował z niego przy budowie studni chłonnej. Wyjaśnił, że działania państwa [...] nie mają charakteru załagodzenia konfliktów, lecz mają na celu wymuszenie na nim zrezygnowania ze służebności w przejeździe i przychodzie ich drogą, której współwłaścicielem jest A. G. i sukcesywnie próbują uprzykrzyć mu życie. Wniósł o sprawdzenie, czy na drodze będącej własnością p. M. istnieje odwodnienie liniowe. Organ pierwszej instancji w dniu 15 kwietnia 2025 r., na wezwanie Kolegium, przedłożył dokumenty złożone przez M. W., dokumentację fotograficzną sporządzoną przez M. W. oraz dokumentację fotograficzną ze zdjęciami wykonanymi przez pracownika Urzędu Gminy w dniu 14 kwietnia 2025 r. Jak wyjaśniło Kolegium obszar objęty postępowaniem w sprawie zmiany stosunków wodnych obejmuje działki oznaczone nr ewid. [...] i nr ewid. [...] położone w obrębie ewid. 0001 K., w jednostce ewidencyjnej [...] o łącznej powierzchni ewidencyjnej około 3198 m2, obie wyżej wymienione działki są własnością M. W.. Sąsiedztwo działki od strony południowej łącząca K. z trasą relacji L.-R. od strony północnej, zachodu i wschodu to zabudowa zagrodowa i użytki rolne. Działki objęte postępowaniem zlokalizowane są na zboczu naturalnego wzniesienia o wyraźnym spadku z północy na południowy wschód. Omawiane działki graniczą od strony wschodniej z niezabudowaną działką nr ewid. [...] z służebnością drogową, od południa z drogą gminną o nr działki [...], od strony zachodniej z niezabudowana działką nr ewid. [...], która jest działką drogową. Warunki gruntowe określono na podstawie wykonanej "Ekspertyzy warunków geotechnicznych podłoża gruntownego pod projektowany budynek mieszkalny jednorodzinny z przydomową oczyszczalnią ścieków w obrębie działki [...]" wyjaśniając, że "na podstawie trzech otworów badawczych o głębokości 3,5 m (2 otwory) i 3,0 m (1 otwór) stwierdzono, że w podłożu znajdują się w północnej części działki utwory gliniaste, piaski pylaste i pyły, w południowej części działki piaski pylaste i pyły - występują proste warunki gruntowe." Zwierciadło wody w obrębie działki nr ewid. [...] stabilizuje się na około 20 m p.p.t. Teren, na którym zlokalizowane są przedmiotowe działki charakteryzuje się zmiennym ukształtowaniem terenu i zróżnicowanymi spadkami ze zboczem, gdzie znajdują się duże spadki terenu wynoszące miejscami ponad 10%. Ukształtowanie topograficzne tej działki oraz działek sąsiednich tworzy zlewnię wody opadowej i roztopowej rzeki Konopniczanka, ukierunkowanej naturalnymi spadkami w kierunku południowo-wschodnim. Na omawianym terenie nie zaobserwowano występowania jakichkolwiek urządzeń melioracyjnych lub hydrotechnicznych mających wpływ na stan wody na gruncie. Przedmiotowe działki znajdują się poza obszarem szczególnego zagrożenia powodzią co zostało przedstawione na mapach zagrożenia powodziowego, opublikowane na stronie internetowej pod adresem: wody.isok.gov.pl. [...] obecnego ukształtowania terenu działki nr ewid. [...] to wynik zmian związanych z budową domu jednorodzinnego w miejscowości K.. Przed zagospodarowaniem działki [...] istniejący wówczas kierunek spływu wód był południowo- wschodni. Przedmiotowa działka położona była w terenie falistym, był to teren zielony, porośnięty trawą, w szczególności wskazano w opinii, że w części południowej dz. [...] istniało zagłębienie od lat 70-ciu - teren gromadzenia wody z naturalnym spływem, zgodnie z protokołem z dnia 26 września 2022 r. Zagospodarowanie terenu to budynek mieszkalny jednorodzinny z instalacjami zewnętrznymi: energetyczną, gazową, kanalizacji sanitarnej oraz wodociągową ze studni wodomierzowej, teren utwardzony oraz pozostała część zielona w całości ogrodzona. Budynek to wolnostojący, parterowy dom, częściowo podpiwniczony wykonany w technologii tradycyjnej murowanej z dachem wielospadowym o konstrukcji drewnianej kryty dachówką ceramiczną. Dojazd do działki znajduje się od strony południowej zjazdem z drogi gminnej nr [...] o nr ewid. działki [...] oraz od strony wschodniej przez działkę nr ewid. [...]. Kolegium pozytywnie oceniło opinię biegłej I. K., wraz z opinią uzupełniającą, jako wyczerpującą i rzetelną, co uzasadniło już Kolegium w uprzednio wydanej decyzji w sprawie. W opinii prawidłowo wykorzystano: - materiały kartograficzne: mapy sytuacjo-wysokościowe, mapy topograficzne, mapy hydrologiczne, pobrane oraz wykonane na podstawie przeprowadzonych pomiarów geodezyjnych; - projekt budowlany załącznik do decyzji nr ewid. [...] - budynek mieszkalny na działce nr ewid. [...] w miejscowości K., gm. K.; - ekspertyzę warunków geotechnicznych podłoża gruntowego pod projektowany budynek mieszkalny jednorodzinny z przydomową oczyszczalnią ścieków zlokalizowany w obrębie działki [...]; - protokół przeprowadzenia aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla działki nr ew. [...]; - wszystkie dowody wniesione w sprawie, tj. pisma zawierające materiały zdjęciowe i filmy. Biegła w opinii uwzględniła wykonane pomiary wysokościowe, przeprowadzoną wizję w terenie oraz analizę charakterystyki obszaru, rzędnych terenu, spadków terenu, stosunków wodnych, istniejących naturalnych linii spływu wód, rodzaju gleb, sposobu ich zagospodarowania wraz z analizą istniejącej zabudowy oraz analizą materiału dowodowego przekazanego biegłej w sprawie zmiany stanu wody na działce ewid. nr [...] i ewid. nr [...] w miejscowości K. ze szkodą dla działki ewid. nr [...] w miejscowości K.. Jak stwierdzono w opinii, zagospodarowanie działek nr ewid. [...] i [...] doprowadziło do zmiany stanu wód wyłącznie poprzez zwiększenie natężenia spływu wód z terenu zabudowanego i utwardzonego (bez zmiany kierunków spływu wód). Natomiast w czasie długotrwałego postępowania administracyjnego właściciel nieruchomości [...] i [...] poprzez szereg działań faktycznych i prawnych wykonał urządzenia mające na celu zatrzymanie wód opadowych i roztopowych na własnej działce oraz mające na celu zapobiegnięcie ich odpływowi na działkę odwołującej. M. W. wykonał kanalizację deszczową ze studnią chłonną, która odbiera wody opadowe z dachu budynku (dowody: pozwolenie wodnoprawne, projekt kanalizacji, dokumentacja powykonawcza - w aktach sprawy) oraz odwodnienie liniowe. M. W. wykonał studnię chłonną oraz kanalizację deszczową na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, wykonaną przez Usługi geodezyjne inż. A. C., zgłoszoną do operatu geodezyjnego protokołem nr [...] z dnia 14 czerwca 2024 r. W opinii uzupełniającej z sierpnia 2024 r. biegła wyjaśniła, że studnia chłonna służy do odprowadzania wód opadowych lub roztopowych ujętych w zamknięty system kanalizacji deszczowej opadów atmosferycznych z dachu budynku mieszkalnego. Obecnie wskutek wykonania studni chłonnej i odprowadzania wody opadowej do gruntu według biegłej - nie istnieje już zwiększony spływ powierzchniowy, a woda opadowa z dachu i budynku jest co do zasady zagospodarowana na działce [...] i [...], bez niekorzystnego wpływu na działkę [...]. W ocenie Kolegium działania faktyczne i prawne właściciela działek [...] i [...] pozwalają na ocenę, że podjął on prawidłowo możliwe działania, by zabezpieczyć działkę Odwołującej przed szkodliwym oddziaływaniem zwiększonego natężenia spływu wód. Woda opadowa z dachu oraz z terenu utwardzonego co do zasady będzie zagospodarowana na działce należącej do M. W. i nie będzie miała (w warunkach opadów nieekstremalnych) wpływu na działki sąsiednie. Dodatkowo wody opadowe z powierzchni terenu utwardzonego podjazdu są odbierane przez odwodnienie i wprowadzane do gruntu na wspomnianej działce. Przy czym należy mieć na uwadze, że zarówno działki [...] jak i działki [...] i [...] położone są na gruncie ze spadkiem rzędnych (charakterystycznym dla części gminy K.). Wody opadowe z części działek położonych powyżej spływały w przeszłości i spływają obecnie w kierunku południowo-wschodnim. Kolegium oceniło, że materiał dowodowy pozwala na ustalenie, iż nałożenie na właściciela działek nr ewid. [...] i [...] obowiązków: 1. utrzymania funkcjonalności studni chłonnej na działce nr ewid. [...] w K. , 2. utrzymania i pielęgnacji trawnika na zboczu działki nr ewid. [...] w [...], 3. zachowania szczelnego ogrodzenia działki nr ewid. [...] na całej długości graniczącej z działką [...] - uwzględnia istniejący obecnie stan faktyczny na działkach [...], [...], [...] oraz w sposób wystarczający zapobiega niekorzystnemu oddziaływaniu ze szkodą dla działki sąsiedniej [...]. Utrzymanie funkcjonalności studni chłonnej - obliguje właściciela działki do stałego utrzymywania studni chłonnej w dobrym stanie technicznym, aby skutecznie spełniała swoją funkcję absorpcji wody, zapobiegając tym samym nadmiernemu przepływowi wody na teren działki sąsiedniej. Utrzymanie i pielęgnacja trawnika - zobowiązuje właściciela działki do regularnego utrzymywania i pielęgnacji trawnika oraz posadzonej roślinności, co ma na celu zwiększenie absorpcji wody oraz zmniejszenie nadmiernego spływu w kierunku granicy z działką nr ewid. [...]. Zachowanie szczelności ogrodzenia ma na celu zapobieżenie odpływowi wody poza teren działki. Właściciel posesji nr ewid. [...] wykonał szereg działań z jednoczesnym wykonaniem urządzenia wodnego, aby zapobiec odpływowi wody na działkę Odwołującej, a obecnie winien wykonać obowiązki utrzymania funkcjonalności dokonanych prac. W zakresie argumentacji odwołującej o istnieniu w przeszłości niecki zbierającej wody opadowe Kolegium wyjaśniło, że ze sporządzonej w dniu 31 grudnia 2022 r. opinii biegłej wynika, że istniejące przed zmianami terenu zagłębienie na działce [...] - naturalna niecka, posiadało rzędną posadowienia 213,00 m. n.p.m. i znajdowało się na trasie naturalnego spływu wody opadowej, natomiast obecnie rzędne w obrębie omawianego zagłębienia wynoszą 214,17 m. n.p.m. Mapą z dnia 19 sierpnia 2024 roku biegła mgr inż. I. K. przedstawiła aktualne graficzne kierunki cieków (k. 978). Kolegium wyjaśnia, że zgodnie z przepisem art. 234 Prawa wodnego, właściciel nieruchomości nie może zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich (pkt. 1) oraz odprowadzać wód oraz Wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie (pkt. 2). Powyższy przepis nie nakłada jednak obowiązku przejmowania wody opadowej czy roztopowej z działki odwołującej nr ew. [...] na działki M. W. - nawet jeżeli taki stan istniał w przeszłości. Odnosząc się do zarzutów odwołującej, Kolegium stwierdziło, że nie posiada podstawy prawnej nałożenia obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego tj. wykonania niecki przez M. W. , w celu przyjmowania wody z działki [...] (tylko ubocznie wskazać należy, że wody nie spływałyby na działkę [...] w związku z wykonaniem ogrodzenia nieruchomości, czego zabronić właścicielowi gruntu nie można). W zakresie argumentacji odwołującej o zmianie rzędnych terenu, uwzględniając materiał dowodowy złożony przez A. M. (zdjęcie 3 z 2012 r. załączone do pisma z dnia 16 stycznia 2025 roku) Kolegium wskazuje, że w przeszłości działka [...] była położona powyżej działki [...]. Odzwierciedla to mapa z dnia 19 sierpnia 2024 r., na której biegła mgr inż. I. K. przedstawiła aktualne graficzne kierunki cieków (k. 978). Kierunki cieków zostały zasadniczo zachowane, co obrazuje porównanie kolorowych spływów z 1999 (niebieski), 2018 (zielony) oraz 2022 r. (czerwony). W/w mapa obrazuje również spływ wód wzdłuż drogi na działce [...] poprzez koleiny, co pozostaje poza granicą sprawy - niemniej nie można wykluczyć, że zaleganie wody po opadach jest częściowo spowodowane spływem wód opadowych wzdłuż drogi na działce [...] poprzez niechłonne, częściowo utwardzone pasy przeznaczone pod koła pojazdów. Materiał dowodowy sprawy wskazuje, że droga wewnętrzna na działce [...] nie posiada odwodnienia ani drenażu (nagrania na nośniku k. 945, wydruki z nagrań - zrzutów ekranu - akta SKO). W zakresie argumentacji Odwołującej o zaleganiu wody na działce [...], Kolegium wyjaśniło, że dokumentacja fotograficzna wskazuje na fakt, iż po intensywnych opadach deszczu na działce [...] - w pobliżu działki [...] oraz w pobliżu zjazdu z drogi gminnej (dawna droga wojewódzka 747) - zalega woda. Kolegium zapoznało się nadto z nagraniami utrwalonymi na nośniku (k. 945, wydruki akta SKO) wykonanymi dnia 25 lipca 2024r. w czasie intensywnych, ponadnormatywnych opadów deszczu. Z utrwalonych nagrań wynika, iż w czasie opadów deszczu widoczny jest spływ wody utwardzonymi koleinami drogi wewnętrznej na działce Odwołującej. W/w materiał dowodowy wskazuje na fakt, że działka nr [...] stanowiąca własność Odwołującej jest zalewana wodami własnymi, spływającego z wyższego terenu. Przy czym powyższa okoliczność jest poza przedmiotem niniejszej sprawy, która ogranicza się wyłącznie do zbadania, czy właściciel nieruchomości [...] i [...] obecnie zatrzymuje wody opadowe i roztopowe na własnej działce. Nasilające się w ostatnich latach deszcze nawalne powodują opad bardzo dużej ilości wody w krótkiej jednostce czasu, w czasie występujących intensywnych opadów grunt oraz urządzenia zapobiegające spływowi wód nie są często w stanie wchłaniać ekstremalnej ilości opadów. W czasie intensywnych deszczy po nachylonych zboczach działek będących własnością Stron postępowania woda może spływać w kierunku drogi gminnej, która to droga gminna nie posiada skutecznego i wydolnego odwodnienia odprowadzającego wodę w czasie intensywnych opadów (co uwidoczniono na nagraniach z dnia 25 lipca 2024 r. i w dokumentacji zdjęciowej). Uwzględniając materiał dowodowy złożony przez A. M. (zdjęcie 3 z 2012 r. załączone do pisma z dnia 16 stycznia 2025 roku) Kolegium ubocznie wskazuje, że w przeszłości chodnik położony przy drodze gminnej złożony był z płyt betonowych, częściowo spękanych, zapewniających w pewnym stopniu przenikalność wody. Obecnie (jak wynika to z nagrań na nośniku k. 945, wydruki zrzutów ekranu z nagrań - akta SKO) chodnik jest jednolity - asfaltowy, bez zapewnienia żadnej przenikalności wody do gruntu. W/w materiał dowodowy sprawy uwidacznia bowiem okoliczność, iż w czasie opadów na działkę [...] na granicy z drogą gminną napływa woda z drogi gminnej, głownie wskutek ruchu samochodowego (wjeżdżanie samochodów w rozległe kałuże przy krawężniku drogi gminnej generuje ruch wody w kierunku działki [...]). Nie można wykluczyć, że zaleganie wody na działce [...] po opadach jest także częściowo spowodowane zmianą struktury i chłonności chodnika oraz brakiem skutecznego odwodnienia drogi gminnej. Niemniej powyższe okoliczności mają charakter oboczny. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została zaskarżona przez A. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W skardze decyzji zarzucono: 1. naruszenie norm prawa procesowego, a mianowicie przepisów Kodeksu Postępowania Administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez: - przyjęcie, że biegła I. K. dokonała prawidłowej opinii w ww. sprawie, w sytuacji gdy biegła w opinii z dnia 21.12.2022 r. wymieniając czynniki mające wpływ na zmianę natężenia spływu z dz. [...] podała m.in. zmniejszenie powierzchni biologicznie czynnej — w związku z zabudową części działki powierzchniami utwardzonymi tj. nastąpił 3 krotny wzrost ilości wód opadowych spływających z działki w porównaniu do terenu nieutwardzonego, natomiast w opinii uzupełniającej z dnia 8.2024 r. stwierdziła, iż "wskutek wykonania studni chłonnej i odprowadzenia wody opadowej do gruntu nie mamy do czynienia ze zwiększonym spływem powierzchniowym"; - przyjęcie, że biegła I. K. dokonała prawidłowej opinii w ww. sprawie, w sytuacji gdy biegła w opinii uzupełniającej pomija 2 pierwsze czynniki wpływu na zmianę natężenia na działce [...] (zmiana spadków, zasypanie zagłębienia), a odnosi się jedynie do powierzchni biologicznie czynnej; - przyjęcie, że biegła I. K. dokonała prawidłowej opinii w ww. sprawie, w sytuacji gdy biegła wskazuje również, że zmiana zagospodarowania działki poprzez zwiększenie bioróżnorodności, dokonane nasadzenia wpływa na kształtowanie się spływu powierzchniowego, natomiast nie opisuje jednak jakichkolwiek rozwiązań zastosowanych na dz. [...] mających związek z jego ograniczeniem w stosunku do stanu terenu zielonego nieutwardzonego przed dokonaniem niwelacji, nawiezienia ziemi, nadsypania terenu na trasie naturalnego spływu wód i zasypania zagłębienia, co więcej jej opis sprowadza się do stwierdzenia "przywrócenia" na terenie dz. [...] powierzchni biologicznie czynnej do stanu przed zmianami, co stanowi wprost o braku elementarnego wpływu ww. opinii na sprawę; - przyjęcie, że M. W. dokonał adekwatne do sytuacji zabezpieczenia, w sytuacji gdy nie są one wystarczające tj. studnia nie odbiera wód z całego dachu tylko z 215 m2, a dach ma wg biegłej 351m2, a powierzchnia tarasu 75m2 w ogóle nie jest ujęta w żaden system odwodnienia, a odwodnienie liniowe potwierdzone wyłącznie oświadczenie właściciela dz. [...]), a ogrodzenie nie jest szczelne i przepuszcza wodę na nieruchomość skarżącej; - przyjęcie, że nieruchomość skarżącej jest zalewana wodami własnymi, w sytuacji gdy koleiny - są efektem "stagnacji" wody po opadach i ukierunkowaniem wody z działki M. W.. Działka skarżącej zawsze przyjmowała na swoim terenie wodę gruntową i opadową i nigdy wcześniej nie dochodziło do zmiany stanu wody na ww. działce - to dopiero działania M. W. doprowadziły do zaistniałego stanu rzeczy; - przyjęcie, że biegła I. K. dokonała prawidłowej opinii w ww. sprawie, w sytuacji gdy biegła, mimo "ujawnienia" zagłębienia i różnicy poziomów wynoszących ponad 1 m nie zaznaczyła istniejących poprzednio kierunków spływu na wykorzystanych do analizy mapach, co więcej organ zignorował istotę utrwalonego stanu wody, w sytuacji gdy okoliczność ta ma istotne znaczenie w niniejszym postępowaniu; Wskazując na takie zarzuty w skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 maja 2025 r. w sprawie o sygn. akt [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] listopada 2024 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r., poz. 935 - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, jego zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie postanowienia następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Skarga w sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego. Już w tym miejscu należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych na gruncie. Organ administracji dokonał także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosował normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. W myśl przepisu art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Organ administracyjny jest więc zobowiązany na podstawie przytoczonych przepisów do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona. W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie naruszył wskazanych reguł postępowania. Organ zebrał wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważył go i poddał ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalił dokładnie stan faktyczny i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i dowody zgromadzone w aktach sprawy. Ustalenia organu w tym zakresie nie budzą zastrzeżeń. Ustalenia te wynikają bowiem z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu decyzji dowodów, w tym w szczególności ze złożonego projektu budowlanego i załączonych do niego dokumentów. Większość dowodów, które stanowiły podstawę ustaleń dokonanych w sprawie, to dowody w postaci dokumentów urzędowych, których prawdziwość w żaden sposób nie została podważona. Organ nie naruszył także dyspozycji art. 6 k.p.a. Zasada legalizmu (praworządności) oznacza, że organ musi działać na podstawie i w granicach prawa. W sprawie organ działał na podstawie przepisów obowiązującego prawa. Nie ma podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wymagane powyższym przepisem, co umożliwia przeprowadzenie kontroli sądowej wydanego przez organ rozstrzygnięcia. W motywach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy rzeczowo i z poszanowaniem reguł określonych w art. 107 § 3 k.p.a. wyjaśnił przesłanki natury faktycznej i prawnej podjętego rozstrzygnięcia. Brak jest również podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie w przedmiocie nałożenia na właściciela działek nr [...] i [...] w [...], obowiązku utrzymania infrastruktury oraz działań zabezpieczających w następujący sposób: 1. utrzymania funkcjonalności studni chłonnej na działce nr [...] w [...]; 2. utrzymania i pielęgnacji trawnika na zboczu działki nr [...] w [...]; 3. zachowania szczelnego ogrodzenia działki nr [...] na całej długości graniczącej z działką [...] od dnia uprawomocnienia się decyzji. Prawnomaterialną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 234 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 1087 ze zm. – dalej jako: "prawo wodne" lub "p.w.") Art. 234 ust. 1 p.w. stanowi, że właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. 2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. 3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. 4. Nakaz, o którym mowa w ust. 3, nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego, jeżeli są wymagane. 5. Postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt. Tytułem wstępu wyjaśnić należy, że postępowanie administracyjne prowadzone w oparciu o unormowanie art. 234 ust. 3 prawa wodnego zmierza do ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie, a jeśli tak, to czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Wskazać jednak należy, że sama zmiana stanu wody na gruncie nie uprawnia jeszcze do tego, aby organ nałożył obowiązki wynikające z powołanego wyżej przepisu, bowiem potencjalne zagrożenie powstania szkody nie spełnia jeszcze przesłanki odpowiedzialności właściciela nieruchomości gruntowej. Organ w takim postępowaniu nie ma podstaw do poszukiwania wszelkich przyczyn istnienia niezadawalającego stanu wód na gruncie wnioskodawcy. Konieczne jest zatem stwierdzenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy tą zmianą a szkodą na sąsiedniej nieruchomości, a więc dopiero zaistnienie wszystkich określonych w art. 234 ust. 3 p.w. przesłanek stwarza po stronie organu obowiązek wydania nakazu, o którym mowa w tym przepisie (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2015 r., II OSK 1621/13, wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 marca 2021 r., II SA/Kr 1219/20, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA). W sytuacji gdy postępowanie wyjaśniające prowadzi do wniosku, że brak jest związku przyczynowo-skutkowego między zmianą stosunków wodnych a powstaniem szkody na gruntach sąsiednich, należy wydać decyzję odmowną. Sam fakt dokonania zmiany na gruncie nie jest wystarczający do zastosowania art. 234 ust. 3 p.w. Konieczne jest także ustalenie, że zmiana stanu wody na gruncie szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie. Obszar objęty postępowaniem w sprawie zmiany stosunków wodnych obejmuje działki oznaczone nr [...] i [...] położone K. , które graniczą od strony wschodniej ze stanowiącą współwłasność skarżącej niezabudowaną działką nr [...] wykorzystywaną jako droga dojazdowa i obciążoną służebnością drogową, od południa z drogą gminną o nr działki [...] i od strony zachodniej z niezabudowana działką nr [...], która jest działką drogową. Do zmiany stosunków wodnych na tym obszarze doszło w związku z budową na działce nr [...] domu mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami oraz częściowym utwardzeniem terenu. W uzasadnieniu kwestionowanej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób wyjątkowo obszerny, wyczerpujący i wnikliwy odniosło się już do tych samych co obecnie zarzutów skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w całości podziela w tym zakresie ustalenia i oceny organu albowiem są one prawidłowe, tak w płaszczyźnie stosowanego prawa materialnego, jak i dokonanych ustaleń faktycznych, wynikających z zebranego w sprawie materiału dowodowego. W tym kontekście wskazać należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią decyzja organu I instancji wydana została po kilkukrotnym rozpoznaniu sprawy tak przez organ I instancji, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W sprawie bowiem uprzednio wydawane w pierwszej instancji decyzje były aż trzykrotnie uchylane przez organ odwoławczy. W sprawie przeprowadzono kilkukrotnie oględziny, przy czym w dniu 23 marca 2024 r. przeprowadzono oględziny odbierając szczegółowe wyjaśnienia od stron postępowania, a w dniu 25 lipca 2024 r., w dniu intensywnych ponadnormatywnych opadów deszczu, organ I instancji dokonał obserwacji terenowej wykonując nagrania spływu oraz gromadzenia się wody, które utrwalono na nośniku (k. 945 akt sprawy). Kolegium zapoznało się z plikami nagranymi na nośniku i dokonało ich analizy. Co szczególnie ważne w sprawie wywołano także dwie niezależne od siebie opinie biegłych, a mianowicie opinię biegłego B. S. oraz biegłej I. K., która to opinia w związku z zarzutami skarżącej była uzupełniana. Jest to okoliczność o charakterze podstawowym albowiem sprawy z zakresu stosunków wodnych, co do zasady, dla zastosowania art. 234 p.w., wymagają wiadomości specjalnych przekraczających wiedzę jaką dysponują organy orzekające w sprawie. Niewątpliwie są to postępowania specyficzne i skomplikowane, wymagające odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych, a ewentualnie również przeprowadzenia badań, analiz i obliczeń. Inne dowody takie jak np. oględziny, czy zeznania świadków nie zawsze mogą być wystarczające dla obiektywnej oceny okoliczności danej sprawy tj. czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, w tym czy zachodzi związek przyczynowo-skutkowy między dokonaną zmianą, a wynikłą szkodą. Prowadzone przez organ administracji w tym przedmiocie postępowanie wyjaśniające, ma zatem wykazać, czy i jakich zmian dokonał na swoim gruncie właściciel, czy zmiany te spowodowały zmiany stosunków wodnych i czy zmiany te szkodzą gruntom sąsiednim. Wystąpienie realnej szkody w chwili zainicjowania przedmiotowego postępowania, jest zatem warunkiem koniecznym do wydania przez uprawniony organ nakazu przywrócenia stanu poprzedniego, albo wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom, w przypadku zmiany stanu wody na gruncie. W kontrolowanej sprawie, z uwagi na jej charakter, zasadnie organ odwoławczy uznał, że konieczne jest odwołanie się do wiedzy specjalistycznej i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, posiadającego uprawnienia hydrogeologiczne. Regułą w sprawach tego rodzaju powinien być dowód z opinii biegłego na okoliczność tego, czy doszło do zmiany stanu wód na gruncie i czy na gruncie sąsiednim nastąpiła szkoda. W przedmiotowej sprawie biegli w sporządzonych opiniach dokonali oceny warunków gruntowo-wodnych na działkach nr [...] i [...] oraz na sąsiadującej z nimi działce nr [...] oraz zagrożeń hydrologicznych z powodu zmiany ukształtowania powierzchni terenu tych działek. Początkowo, w celu uzyskania wiadomości specjalnych w sprawie, organ I instancji przeprowadził dowód z opinii sporządzonej przez mgr inż. B. S., w sprawie zmiany stanu wody na gruncie działek [...] i [...] i jego wpływu na stan wody działki [...] we wsi K.. Opinia sporządzona przez biegłego zawierała stwierdzenie, że stan wód na gruncie na działkach [...] i [...] został zmieniony poprzez zmianę natężenia spływu wody opadowej, ze szkodą poprzez nanoszenie na drogę (dz. [...]) szlamu gruntowego, tworząc warstwę błotną na wjeździe. W opinii stwierdzono, że należałoby zobowiązać właścicieli działek nr ewid [...] i [...] do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Już więcej z tej opinii wynikało, że zaistniała zmiana stanu wody na gruncie wiązała się nie ze zmianą kierunku spływu wód, lecz jedynie ze zmianą natężenia spływu wody. Co więcej z opinii biegłego wynikało, że związane z tym szkodliwe oddziaływanie na grunty sąsiednie polegało na nanoszenie na drogę (dz. [...]) szlamu gruntowego, tworząc warstwę błotną na wjeździe. Już więc z powyższego możnaby wyprowadzić wniosek, że przeciwdziałanie takim szkodom powinno przede wszystkim wyrażać się w nakazie biologicznego zagospodarowania działki, w szczególności poprzez obsianie jej trawą, albowiem teren działki w tym czasie, w trakcie budowy domu jednorodzinnego, stanowiły wzruszone i nie porośnięte żadną roślinnością masy ziemne, które przy ulewnych deszczach spływały w kierunku południowo-wschodnim, zgodnie z istniejącym na tym obszarze kierunkiem spływu wód. W dalszej kolejności organ I instancji przeprowadził w sprawie dowód z kolejnej opinii sporządzonej w dniu 31 grudnia 2022 r. przez biegłą I. K.. Opinia została uzupełniona opinią uzupełniającą, w związku z zastrzeżeniami złożonymi przez skarżącą. Zdaniem Sądu brak jest wystarczających podstaw do tego, by opinię biegłej I. K. zakwestionować, tak pod kątem jej fachowości, jak i rzetelności. Opinia ta została wydana przez powołaną do tego biegłą, legitymującą się stosownym wykształceniem i wiadomościami specjalnymi. Opinia jest jasna i w sposób wyczerpujący odnosi się do postawionych biegłej pytań. Także stopień motywowania sformułowanego w niej stanowiska i stanowczości wyrażonych w niej ocen, jest wysoki, zaś oceny i ustalenia wynikające z opinii – jak wynika z analizy treści opinii – oparte zostały na wszechstronnej, obszernej i wnikliwej analizie obiektywnie istniejących okoliczności dotyczących przedmiotowych nieruchomości usytuowanych w [...]. Trafnie też organ w tym kontekście podkreślił, że w opinii prawidłowo wykorzystano: materiały kartograficzne: mapy sytuacjo-wysokościowe, mapy topograficzne, mapy hydrologiczne, pobrane oraz wykonane na podstawie przeprowadzonych pomiarów geodezyjnych, projekt budowlany załącznik do decyzji nr ewid. [...] - budynek mieszkalny na działce nr ewid. [...] w miejscowości K., gm. K., ekspertyzę warunków geotechnicznych podłoża gruntowego pod projektowany budynek mieszkalny jednorodzinny z przydomową oczyszczalnią ścieków zlokalizowany w obrębie działki [...], protokół przeprowadzenia aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla działki nr ew. [...] oraz wszystkie dowody wniesione w sprawie, tj. pisma zawierające materiały zdjęciowe i filmy. Biegła przy tym w opinii uwzględniła wykonane pomiary wysokościowe, przeprowadzoną wizję w terenie oraz analizę charakterystyki obszaru, rzędnych terenu, spadków terenu, stosunków wodnych, istniejących naturalnych linii spływu wód, rodzaju gleb, sposobu ich zagospodarowania wraz z analizą istniejącej zabudowy oraz analizą materiału dowodowego przekazanego biegłej w sprawie zmiany stanu wody na działce nr [...] i nr [...] ze szkodą dla działki nr [...]. W opinii z dnia 31 grudnia 2022 r. wyjaśniono, że M. W. wykonał niwelację terenu na działce nr [...] w miejscowości K., polegającą na wykonaniu prac związanych z nawiezieniem ziemie - podwyższeniem terenu (nasyp w m3 - 786,240) oraz usunięciem - obniżeniem terenu (wykop w na3 - 57,18,) co zostało przedstawione w sposób graficzny na załączniku do opinii. W ocenie biegłej stwierdzono, że przeprowadzona niwelacja terenu na przestrzeni analizowanych lat nie narusza naturalnych kierunków spływu wód opadowych z działki nr [...] na grunty sąsiednie. Wody opadowe z powierzchni tej działki, a także z działek położonych powyżej spływały i spływają w kierunku południowo-wschodnim co zostało udokumentowane graficznie na sporządzonych mapach, załączniku nr 12, 13, 14, 15. Stwierdzenie to jest w pełni zgodne z ustaleniami wynikającymi z opinii biegłego B. S.. W opinii wyjaśniono także, że nastąpiła zmiana stanu wody na gruncie zgodnie z art. 234 ustawy Prawo Wodne, ponieważ zmieniono natężenie odpływu wód opadowych, poprzez: 1) nadsypanie terenu na trasie spływu wód opadowych, 2) zasypanie naturalnego zagłębienia - niecki, która odbierała wody opadowe przed budową domu, 3) zmianę powierzchni biologicznie czynnej - ze szkodą dla gruntów sąsiednich działki ewid. nr [...] przez okresowe zalewanie działki skarżących występujące po obfitych deszczach. Ten stan potwierdza obszerna dokumentacja zdjęciowa oraz firny stanowiące materiał dowodowy w toczącym się postępowaniu. Biegła stwierdziła w opinii z dnia 31 grudnia 2022 r., że na działce A. M. gromadzi się woda, zwłaszcza po większych opadach deszczu. Oceniono w opinii, że na ww. działce został zmieniony stan wody na gruncie, poprzez zmianę natężenia spływu wód opadowych w związku ze zmianą istniejących spadków powstałych w wyniku przeprowadzonych prac ziemnych na omawianej działce. Nie jest więc trafny zarzut skargi dotyczący tego, że biegła I. K. dokonała nieprawidłowej opinii w ww. sprawie, w sytuacji gdy biegła w opinii uzupełniającej pomija 2 pierwsze czynniki wpływu na zmianę natężenia na działce [...] (zmiana spadków, zasypanie zagłębienia), a odnosi się jedynie do powierzchni biologicznie czynnej. Opinia uzupełniająca stanowi jedynie uzupełnienie opinii głównej, obie te opinie należy oceniać jako całości. Z treści opinii głównej jednoznacznie wynika zaś, że biegła przy opiniowaniu uwzględniała nie tylko zagadnienie zmiany powierzchni biologicznej czynnej, ale również fakt dokonania w czasie budowy nadsypania terenu oraz zasypania naturalnego zagłębienia terenu, tj. niecki. Biegła w opinii wskazała, że wykonana na działce nr [...] budowa domu oraz związana z tą inwestycją zmiana zagospodarowania terenu działki, polegająca na zmniejszeniu powierzchni biologicznie czynnej w stosunku do stanu sprzed budowy wpłynęła na natężenie wód opadowych. W opinii zawarto wniosek, by nadmiar wody opadowej powstały w wyniku opisanych zmian dokonanych na działce nr [...] - był odbierany przez urządzenie wodne, powierzchniowe urządzenie infiltracyjne z możliwością retencji wody deszczowej na powierzchni terenu, np. niecki chłonne, czy przez zbiornik infiltracyjno-odparowujący, jak również nowe rozwiązania w formie ogrodów deszczowych, zaś ewentualne wykonanie studni chłonnej byłoby możliwe po wykonaniu badania geologicznego gruntu na działce w planowanym miejscu jej wykonania. Trafnie Kolegium takie stanowisko uznało za prawidłowe. Takie stanowisko biegłej zostało bowiem oparte na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w tym w szczególności licznych dokumentach, mapach i wyrysach, wynikach przeprowadzonych w sprawie oględzin i załączonej do akt dokumentacji fotograficznej i filmowej. Biegła w opinii, co trafnie stwierdziło Kolegium, dostarczyła precyzyjnych danych na temat ustalenia stanu faktycznego zaistniałego na działce do dnia wydania decyzji przez organ I instancji zarówno w zakresie opisu stanu poprzedzającego zagospodarowanie działki, jak i stanu na 31 grudnia 2022 r., jak też wskazała na działania, które należałoby podjąć w celu usunięcia szkodliwego oddziaływania na nieruchomość sąsiednią. Wbrew odmiennym zarzutom skargi należy stwierdzić, że w sprawie nie budzi żadnych wątpliwości fakt wykonania przez M. W. zewnętrznej instalacji kanalizacji deszczowej ze studnią chłonną. Z uwagi na negowanie tej okoliczności przez skarżącą, oprócz złożenia do akt sprawy projektu zagospodarowania terenu w zakresie zewnętrznej instalacji kanalizacji deszczowej ze studnią chłonną dla istniejącego budynku wraz decyzją od PGW Wody Polskie pozwalającą na wykonanie tego urządzenia wodnego, złożono także oryginał geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej kanalizacji deszczowej oraz studni chłonnej, jak też organ I instancji w dniu 15 kwietnia 2025 r., na wezwanie Kolegium, przedłożył dokumenty złożone przez M. W., dokumentację fotograficzną sporządzoną przez M. W. oraz dokumentację fotograficzną ze zdjęciami wykonanymi przez pracownika Urzędu Gminy w dniu 14 kwietnia 2025 r. W świetle powyższego fakt wykonania przez M. W. zewnętrznej instalacji kanalizacji deszczowej wraz ze studnią chłonną, nie budzi żadnych wątpliwości. W tym kontekście w opinii uzupełniającej I. K. wyjaśniono, że ocenie biegłej właściciel wykonał zalecenia zawarte w opinii z dnia 31 grudnia 2022 r., poprzez wykonanie studni chłonnej na działce nr [...], co zostało to potwierdzone skanem dokumentów z uprawomocnioną decyzją i uzyskanym pozwoleniem wodnoprawnym na wykonanie tegoż urządzenia. W decyzji wydanej przez [...] Gospodarstwo Wodne Wody Polskie określono m.in. parametry studni chłonnej w szczególności jej pojemność na 5m3. Wykonana studnia chłonna służy do odprowadzania wód opadowych lub roztopowych ujętych w zamknięty system kanalizacji deszczowej opadów atmosferycznych z dachu budynku mieszkalnego. Biegła wyjaśniła, że przed budową studni chłonnej na działce nr [...] wody opadowe z połaci dachu oraz terenów utwardzonych z powodu wysokiego współczynnika spływu około 3 krotnie zwiększały ilość wód opadowych spływających z działki nr [...]. Obecnie wskutek wykonania studni chłonnej i odprowadzania wody opadowej do gruntu według oceny biegłej - nie istnieje zwiększony spływ powierzchniowy. To sprawia, że cała woda opadowa z dachu będzie zagospodarowana na działce należącej do M. [...] i nie będzie już miała wpływu na działkę skarżących. Nie ma racji przy tym skarżąca podnosząc zarzuty o niezgodności wykonania powyższej instalacji z projektem, czy zarzucając, że M. W. nie dokonał adekwatnego do sytuacji zabezpieczenia, w sytuacji gdy nie są one wystarczające tj. studnia nie odbiera wód z całego dachu tylko z 215m2, a dach ma wg biegłej 351m2. Przedmiotem niniejszego postępowania nie jest kontrola zgodności wykonanej przez M. W. instalacji kanalizacji deszczowej ze studnią chłonną z wydanym pozwoleniem-wodnoprawnym i projektem zagospodarowania terenu, czy też hipotetyczne rozważanie z jakiej powierzchni dachu studnia obiera wody opadowe. Zadaniem biegłej było wskazanie jakie działania należy podjąć w celu wyeliminowanie zaistniałej na gruncie szkodliwej zmiany natężenia odpływu wody oraz w dalszej kolejności dokonanie oceny, czy działania podjęte przez właściciela działki nr [...] były wystarczające do wyeliminowania szkodliwego oddziaływania tych zmian na nieruchomość sąsiednią – działkę nr [...]. Biegła z powyższego zadania się wywiązała, albowiem w sporządzonej opinii dokonała oceny tych kwestii. Jak już wskazywano z opinii obojga biegłych wynikało, że dokonana zmiana zagospodarowanie działek nr [...] i [...] doprowadziła do zmiany stanu wód wyłącznie poprzez zwiększenie natężenia spływu wód z terenu zabudowanego i utwardzonego, choć bez zmiany kierunków spływu wód. Istniejące na tym terenie kierunki spływu wód opadowych i roztopowych zostały utrzymane i nie uległy zmianie. Natomiast, jak wyjaśniła biegła I. K., w czasie długotrwałego postępowania administracyjnego właściciel nieruchomości – działek nr [...] i [...] poprzez szereg działań faktycznych i prawnych wykonał urządzenia mające na celu zatrzymanie wód opadowych i roztopowych na własnej działce oraz mające na celu zapobiegnięcie ich odpływowi na działkę skarżącej. M. W. wykonał kanalizację deszczową ze studnią chłonną, która odbiera wody opadowe z dachu budynku (dowody: pozwolenie wodnoprawne, projekt kanalizacji, dokumentacja powykonawcza - w aktach sprawy) oraz odwodnienie liniowe. M. W. wykonał studnię chłonną oraz kanalizację deszczową na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, wykonaną przez Usługi geodezyjne inż. A. C., zgłoszoną do operatu geodezyjnego protokołem nr [...] z dnia 14 czerwca 2024 r. Z powyższego wynika, że właściciel działek nr [...] i [...], w celu zatrzymanie wód opadowych i roztopowych na własnej działce oraz mając na celu zapobiegnięcia ich odpływowi na działkę odwołującej, wykonał m.in. kanalizację deszczową ze studnią chłonną oraz odwodnienie liniowe. Jak wskazywano już wyżej fakt rzeczywistego wykonania na nieruchomości kanalizacji deszczowej ze studnią chłonną nie budzi żadnych wątpliwości. Niesłusznie także zarzucono w skardze, że odwodnienie liniowe potwierdzone jest wyłącznie oświadczeniem właściciela dz. [...]. Jak wyjaśniła biegła odwodnienie liniowe to odwodnienie wykonane w utwardzonym zjeździe z działki nr [...], zaś fakt jego wykonania dokumentuje zgromadzona w aktach dokumentacja fotograficzna. W opinii uzupełniającej z sierpnia 2024 r. biegła wyjaśniła, że studnia chłonna służy do odprowadzania wód opadowych lub roztopowych ujętych w zamknięty system kanalizacji deszczowej opadów atmosferycznych z dachu budynku mieszkalnego. Obecnie wskutek wykonania studni chłonnej i odprowadzania wody opadowej do gruntu według biegłej - nie istnieje już zwiększony spływ powierzchniowy, a woda opadowa z dachu i budynku jest co do zasady zagospodarowana na działce [...] i [...], bez niekorzystnego wpływu na działkę [...]. Nietrafnie w tym kontekście zarzucono w skardze przyjęcie, że biegła I. K. dokonała prawidłowej opinii w ww. sprawie, w sytuacji gdy biegła w opinii z dnia 21.12.2022 r. wymieniając czynniki mające wpływ na zmianę natężenia spływu z dz. [...] podała m.in. zmniejszenie powierzchni biologicznie czynnej - w związku z zabudową części działki powierzchniami utwardzonymi tj. nastąpił 3 krotny wzrost ilości wód opadowych spływających z działki w porównaniu do terenu nieutwardzonego, natomiast w opinii uzupełniającej z dnia 8.2024 r. stwierdziła, iż "wskutek wykonania studni chłonnej i odprowadzenia wody opadowej do gruntu nie mamy do czynienia ze zwiększonym spływem powierzchniowym". Skarżąca w sposób oczywiście błędny odczytuje takie stwierdzenie biegłej. Z treści opinii wynika, że "wskutek wykonania studni chłonnej i odprowadzenia wody opadowej do gruntu nie mamy do czynienia ze zwiększonym spływem powierzchniowym" nie dotyczy zanegowania w ogólności tego, że w związku z budową domu i częściowym utwardzeniem działki, nie doszło do zwiększenia ilości, a więc i natężenia spływu wody z działki nr [...], lecz tego, że obecnie cała woda opadowa z dachu budynku będzie zagospodarowana na działce M. W. i nie będzie miała wpływu na działkę skarżącej. Biegła w opinii uzupełniającej wprost wskazała, że zmiana zagospodarowania działki nr ewid. [...] poprzez zwiększenie bioróżnorodności oraz wykonanie studni chłonnej w sposób znaczący wpływa na kształtowanie się obecnie spływu powierzchniowego. Podstawową zasadą prawidłowego i zgodne z prawem wodnym, gospodarowania wodą opadową, o której powinni pamiętać wszyscy inwestorzy, jest jej odprowadzanie do ziemi, czyli zagospodarowanie niemal całego opadu na gruncie, na którym opad wystąpił. Odprowadzanie wody do ziemi za pomocą trawników, rabat, kępów, krzewów i drzew jest ze wszechmiar wskazane. Przed budową studni chłonnej na działce nr [...] wody opadowe z połaci dachu oraz terenów utwardzonych z powodu wysokiego współczynnika spływu około 3-krotnie zwiększały ilość wód opadowych spływających z działki nr [...]. Obecnie w skutek wykonania studni chłonnej i odprowadzania wody opadowej do gruntu nie mamy do czynienia ze zwiększonym spływem powierzchniowym. Na podstawie ww. można jednoznacznie stwierdzić, że cała woda opadowa z dachu będzie zagospodarowana na działce należącej do Pana M. W. i nie będzie już miała wpływu na działkę skarżących. Dodatkowo wody opadowe z powierzchni terenu utwardzonego podjazdu są odbierane przez odwodnienie i wprowadzane do gruntu na działce. Takie oceny i ustalenia biegłej należy w całości podzielić. W takiej sytuacji trafnie stwierdziło Kolegium, że działania faktyczne i prawne właściciela działek [...] i [...] pozwalają na ocenę, że podjął on prawidłowo możliwe działania, by zabezpieczyć działkę odwołującej przed szkodliwym oddziaływaniem zwiększonego natężenia spływu wód. Woda opadowa z dachu oraz z terenu utwardzonego co do zasady będzie zagospodarowana na działce należącej do M. W. i nie będzie miała (w warunkach opadów nieekstremalnych) wpływu na działki sąsiednie. Dodatkowo wody opadowe z powierzchni terenu utwardzonego podjazdu są odbierane przez odwodnienie i wprowadzane do gruntu na wspomnianej działce. Przy czym należy mieć na uwadze, że zarówno działki [...] jak i działki [...] i [...] położone są na gruncie ze spadkiem rzędnych (charakterystycznym dla części gminy K.). Wody opadowe z części działek położonych powyżej spływały w przeszłości i spływają obecnie w kierunku południowo-wschodnim. W konsekwencji też prawidłowo oceniło Kolegium, że materiał dowodowy pozwala na ustalenie, iż nałożenie na właściciela działek nr ewid. [...] i [...] obowiązków: 1. utrzymania funkcjonalności studni chłonnej na działce nr ewid. [...] w K. , 2. utrzymania i pielęgnacji trawnika na zboczu działki nr ewid. [...] w K. , 3. zachowania szczelnego ogrodzenia działki nr ewid. [...] na całej długości graniczącej z działką [...] - uwzględnia istniejący obecnie stan faktyczny na działkach [...], [...], [...] oraz w sposób wystarczający zapobiega niekorzystnemu oddziaływaniu ze szkodą dla działki sąsiedniej [...]. Utrzymanie funkcjonalności studni chłonnej - obliguje właściciela działki do stałego utrzymywania studni chłonnej w dobrym stanie technicznym, aby skutecznie spełniała swoją funkcję absorpcji wody, zapobiegając tym samym nadmiernemu przepływowi wody na teren działki sąsiedniej. Utrzymanie i pielęgnacja trawnika - zobowiązuje właściciela działki do regularnego utrzymywania i pielęgnacji trawnika oraz posadzonej roślinności, co ma na celu zwiększenie absorpcji wody oraz zmniejszenie nadmiernego spływu w kierunku granicy z działką nr ewid. [...]. Zachowanie szczelności ogrodzenia ma na celu zapobieżenie odpływowi wody poza teren działki. Właściciel posesji nr ewid. [...] wykonał szereg działań z jednoczesnym wykonaniem urządzenia wodnego, aby zapobiec odpływowi wody na działkę odwołującej, a obecnie winien wykonać obowiązki utrzymania funkcjonalności dokonanych prac. Stanowisko takie jest prawidłowe albowiem znajduje uzasadnienie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w szczególności zaś w opracowanych w sprawie opiniach biegłych, ze szczególnym uwzględnieniem opinii biegłej I. K.. Po pierwsze, jak już wskazywano, z opinii biegłych wynikało, że zaistniała w sprawie zmiana stanu wody na gruncie wiązała się nie ze zmianą kierunku spływu wód, lecz jedynie ze zmianą natężenia spływu wody. Biegła I. K. wskazywała też, że w celu zatrzymanie wód opadowych i roztopowych na własnej działce oraz zapobiegając ich odpływowi na działkę odwołującej, wykonano kanalizację deszczową ze studnią chłonną oraz odwodnienie liniowe w zjeździe. Biegła wskazywała też, że obecnie wody opadowe z połaci dachu wprowadzane są do gruntu, a dodatkowo wody opadowe z powierzchni terenu utwardzonego podjazdu, w tym też jak należy rozumieć z wymienionego w skardze tarasu o powierzchni 75 m2, są również wprowadzane do gruntu na działce. Biegła zwracała także uwagę, że zmiana zagospodarowania działki nr [...] nie polegała wyłącznie na wykonaniu studni chłonnej, ale również na zwiększeniu bioróżnorodności działki. Z dokumentacji fotograficznej zgromadzonej w aktach sprawy wynika bowiem jednoznacznie, że obecnie cały nieutwardzony teren działki nr [...] porośnięty jest trawą, co jak wskazywała biegła ma kluczowe znaczenie dla retencji wód opadowych i kształtowania się spływu wód powierzchniowych. Biegła wprost również wskazała, że właściciel działki nr [...] dokonał nasadzeń roślin na skarpach i zabezpieczył je geowłókniną. Nadto spływowi wody z działki nr [...] przeciwdziała również ogrodzenie z betonowymi elementami w przyziemiu, postawione od strony działki skarżącej. Mając na uwadze powyższe działania, tj. wykonanie zewnętrznej kanalizacji deszczowej ze studnią chłonną oraz odwodnienia liniowego w zjeździe, biologiczne zagospodarowania działki poprzez obsianie jej trawą, dokonanie na skarpie od strony działki skarżącej nasadzeń roślin i zabezpieczenie jej geowłókniną oraz wykonanie ogrodzenia z elementami betonowymi w przyziemiu, za w pełni uzasadnione uznać należy stwierdzenie biegłej zamieszczono w końcowej części opinii uzupełniającej z sierpnia 2024 r., że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, iż właściciel działki nr [...] dokonał szereg działań z jednoczesnym wykonaniem urządzenia wodnego – studni chłonnej, które jak można zaobserwować na załączonych zdjęciach skutecznie zabezpieczają działkę skarżących przed szkodliwym oddziaływaniem na działkę skarżących, zaś odbyta wizja i dowód w postaci filmów w sposób jednoznaczny przedstawią obecnie istniejący spływ powierzchniowy oraz wyjaśniają kwestie stagnowania wody na działce skarżących. Nietrafnie w kontekście działań nakazanych w zaskarżonej decyzji zarzucono, że ogrodzenie nie jest szczelne i przepuszcza wodę na nieruchomość skarżącej. Takiemu zjawisku ma bowiem przeciwdziałać orzeczony decyzją nakaz zachowania szczelnego ogrodzenia działki nr [...] na całej długości graniczącej z działką [...]. Brak jest także podstaw do podzielenia zarzutu przyjęcie, że biegła I. K. dokonała prawidłowej opinii w ww. sprawie, w sytuacji gdy biegła wskazuje również, że zmiana zagospodarowania działki poprzez zwiększenie bioróżnorodności, dokonane nasadzenia wpływa na kształtowanie się spływu powierzchniowego, natomiast nie opisuje jednak jakichkolwiek rozwiązań zastosowanych na dz. [...] mających związek z jego ograniczeniem w stosunku do stanu terenu zielonego nieutwardzonego przed dokonaniem niwelacji, nawiezienia ziemi, nadsypania terenu na trasie naturalnego spływu wód i zasypania zagłębienia, co więcej jej opis sprowadza się do stwierdzenia "przywrócenia" na terenie dz. [...] powierzchni biologicznie czynnej do stanu przed zmianami, co stanowi wprost o braku elementarnego wpływu ww. opinii na sprawę. Biegła w opinii wskazała jakie działania podjęte zostały przez właściciela działki nr [...] w celu zatrzymanie wód opadowych i roztopowych na własnej działce oraz zapobiegając ich odpływowi na działkę odwołującej. W szczególności biegła zwróciła uwagę na znaczenie bioróżnorodności i zalety sadzenia roślin, wskazała, że doszło do zmiany zagospodarowania działki nr [...] poprzez zwiększenie jej bioróżnorodności oraz dokonania na skarpie od strony działki skarżącej nasadzeń roślin i zabezpieczenie skarpy geowłókniną. To zaś, że obecnie cały nieutwardzony teren działki nr [...] porośnięty jest trawą wynika z dokumentacji fotograficznej zgromadzonej w aktach sprawy, w tym także z fotografii dołączonych do opinii biegłej jako załącznik nr [...]. Nietrafnie w skardze zarzucono także przyjęcie, że biegła I. K. dokonała prawidłowej opinii w ww. sprawie, w sytuacji gdy biegła, mimo "ujawnienia" zagłębienia i różnicy poziomów wynoszących ponad 1 m nie zaznaczyła istniejących poprzednio kierunków spływu na wykorzystanych do analizy mapach, co więcej organ zignorował istotę utrwalonego stanu wody, w sytuacji gdy okoliczność ta ma istotne znaczenie w niniejszym postępowaniu. Biegła w opinii wskazała jaki jest istniejący na tym terenie kierunek spływu wód opadowych i roztopowych, jak też zaznaczyła, że nie zmienił się on wskutek działań podjętych przez właściciela działki nr [...]. Co więcej kierunek spływu wód został oznaczony przez biegłą także na mapie stanowiącej załącznik nr [...] do opinii uzupełniającej (k.978 akt administracyjnych). Z mapy tej wynika, że w przypadku działki skarżącej wody opadowe spływają pionowo w kierunku południowym, co oznacza, że działka ta jest zalewna wodami spływającymi z jej własnego obszaru. Jak wskazywano już wyżej sam fakt dokonania zmiany na gruncie nie jest wystarczający do zastosowania art. 234 ust. 3 p.w. Konieczne jest także ustalenie, że zmiana stanu wody na gruncie szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie. Skoro z ustaleń organu, dokonanych w oparciu o wywołane opinie biegłej, wynikało, że dokonana obecnie zmiana stanu wody na gruncie, po wykonaniu prac opisanych w opinii biegłej oraz działań wymienionych w zaskarżonej decyzji, nie będzie już wywoływać szkodliwego oddziaływania na grunty sąsiednie to tym samym brak było podstaw do nałożenia na właściciela działek nr [...] i [...] dalej idących nakazów z art. 234 ust. 3 prawa wodnego, co w sprawie prawidłowo ustaliły także organy. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. Sąd oddalił także wniosek dowodowy skarżącej zawarty w piśmie z dnia 13 października 2025 r. Po pierwsze, zgodnie z art. 105 § 3 p.p.s.a. sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym może przeprowadzić jedynie dowody z dokumentu. Ani film, ani fotografie, w tym w szczególności fotografie będące zrzutami z pojedynczych kadrów filmu, nie mają charakteru dokumentu. Po drugie treści stwierdzone tymi fotografiami nie przedstawiają takich okoliczności faktycznych, które skutecznie podważałyby ustalenia i oceny przedstawione w opiniach biegłej I. K.. Nie zaprzeczają więc one fachowości i prawdziwości opinii biegłej.