II SA/Lu 42/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec – sprawozdawca, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal, Sędzia NSA Maciej Kierek, Protokolant Stażysta Monika Kowalik, po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2005 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz W. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...]listopada 2004 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po rozpatrzeniu wniosku W.B., działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 104 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2004 r. odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich W.B. W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny podał, że W. B. ubiegał się o przyznanie mu uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu jego ciężarnej matki w obozie przesiedleńczym w Z. Podał także, że skoro przepis art. 8 § 2 kc został skreślony w myśl art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o zmianie ustawy o planowaniu rodziny (...), to pobyt ciężarnej matki skarżącego w obozie w Z. nie ma wpływu na przyznanie uprawnień kombatanckich stronie. W skardze do sądu administracyjnego W. B. wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Wnosi także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący powołuje się na orzecznictwo Sądu Najwyższego wydane w analogicznych sprawach. Zgodnie z treścią uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego w sprawie III ARN 96/95, które określa tryb postępowania w tego rodzaju sprawach, skreślenie art. 8 § 2 kc nie pozbawia wnioskodawcy dochodzenia uprawnień, ponieważ zawężająca interpretacja osoby represjonowanej w rozumieniu ustawy kombatanckiej, stanowi rażące naruszenie jej przepisów oraz przepisów innych ustaw mających zastosowanie w sprawie. Represje jakie przeżyła w obozie matka wnioskodawcy, będąca wówczas z nim w ciąży, odbiły się w sposób znaczący na zdrowiu psychicznym i fizycznym. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, bowiem wydana została z naruszeniem prawa. Z akt administracyjnych wynika, że matka skarżącego przebywała w obozie przesiedleńczym w Z. w czerwcu i lipcu 1943 r. W.B. urodził się natomiast w dniu 20 grudnia 1943 r., a zatem w okresie pobytu matki w obozie był dzieckiem poczętym. W świetle orzeczeń wydawanych w szeregu spraw dotyczących stosowania zarówno przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.), jak i ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej i osadzonym w obozie pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz. U. Nr 87, poz. 396 ze zm.) wyrażony został przez Sąd pogląd, że nie jest dopuszczalne wyłączenie spod działania tych ustaw dzieci urodzonych w obozach pracy, na deportacji, w miejscach zsyłek oraz pracy przymusowej (wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2004 r. sygn. akt OSK 13504, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2001 r. sygn. akt NSA 940/01, z dnia 5 lutego 2003 r. sygn. akt II SA/Łd 892/00, z dnia 11 lutego 2003 r. sygn. akt SA/Ka 843/01, z dnia 9 listopada 1993 r. sygn. akt V SA 1155/93 OSP 1994, z. 6 poz. 106, uchwała SN z dnia 10 lutego 1994 r. II UZP 31/93 – OSNAPU 1994, Nr 10, poz. 106). Nie można więc podzielić stanowiska Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w niniejszej sprawie, że pobyt ciężarnej matki w obozie hitlerowskim nie stanowił represji w rozumieniu ustawy o kombatantach w stosunku do nienarodzonego jeszcze dziecka. Pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 1996 r. sygn. akt III ARN 96/95 (OSNP 1996/24/366), iż pojęcie "osoba podlegająca represjom w hitlerowskich obozach koncentracyjnych oznacza również dziecko poczęte, jeżeli urodziło się żywe, zachował swą aktualność, mimo późniejszego uchylenia art. 8 § 2 kodeksu cywilnego. Sama ustawa o kombatantach z dnia 24 stycznia 1991 r. stanowi bowiem w art. 4 ust. 2, że przepisy ustawy stosuje się także do osób, które jako dzieci zostały odebrane rodzicom w celu poddania eksterminacji lub w celu wynarodowienia. Ustawodawca dostrzegł więc konieczność stosowania ustawy również wobec dzieci, a założenie o racjonalności jego działania wyklucza przypisani e mu zamiaru nierównego traktowania dziecka jeszcze nienarodzonego i tuż po urodzeniu. Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.