II SA/Lu 42/14
PostanowienieWSA w Lublinie2014-12-12
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, złożony po wcześniejszym przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), powinien być traktowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli skarżący domaga się ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, złożony po wcześniejszym przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), powinien być traktowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli skarżący domaga się ustanowienia adwokata. Jeśli dochód skarżącego nie pokrywa nawet najistotniejszych potrzeb życiowych, należy przyjąć, że nie jest on w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wcześniej przyznano jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca uzasadniła wniosek niskimi dochodami gospodarstwa domowego, które nie pokrywały kosztów utrzymania. Referendarz sądowy uznał, że wniosek o zwolnienie od kosztów jest bezprzedmiotowy, a pozostała część wniosku (ustanowienie adwokata) powinna być traktowana jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano G. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o wyznaczenie którego zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. Umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia p o s t a n a w i a I. przyznać G. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżąca na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z bezrobotnym synem oraz studiującą córką, z którymi utrzymuje się ze swojego wynagrodzenia za pracę, które za okres wrzesień 2014 do listopada 2014 r. wyniosło [...] złotych brutto oraz renty rodzinnej córki w kwocie [...] złotych brutto. Skarżąca wyjaśniła, że całość dochód gospodarstwa domowego pochłaniają stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego. Podkreśliła też, że aby ponieść wydatki na żywność próbowała podejmować dodatkowe zajęcie. Do wniosku skarżąca dołączyła zaświadczenie z zakładu pracy, z którego wynika, że jej zarobki za okres wrzesień 2014 do listopada 2014 r. wyniosły [...] złotych brutto – [...] złotych netto.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zatem w toku postępowania sądowoadministracyjnego przyznawane jest jedno prawo pomocy. Przyznane może być w zakresie całkowitym lub częściowym. W sytuacji więc, gdy stronie w toku postępowania przyznano już prawo pomocy w zakresie częściowym jej ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym oznacza w istocie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 30 stycznia 2014 r. przyznano skarżącej w toku niniejszego postępowania prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Wnosząc ponownie o przyznanie prawa pomocy skarżąca wniosła o przyznanie go w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z racji tego, że uprzednio w toku niniejszego postępowania zwolniono ją już w całości od kosztów sądowych, jej ponowne żądanie zwolnienia od nich jest bezprzedmiotowe i w tym zakresie postępowanie o przyznanie prawa pomocy podlega obecnie umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Dlatego obecny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy traktowany jest jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Skutkiem zaś tego, że w toku postępowania sądowoadministracyjnego przyznawane jest jedno prawo pomocy a skarżącej przyznano już prawo pomocy w zakresie częściowym jej ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym rozpoznany powinien być nie tylko pod kątem wypełnienia przesłanek warunkujących przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym ale i całkowitym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z drugą z wymienionych sytuacji mamy doczynienia w sprawie niniejszej. Skoro bowiem dochód gospodarstwa domowego skarżącej nie pokrywał wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (wydatki na żywność) przyjąć należy, że nie ma ona możliwości poniesienia nie tylko pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i dzieci, ale i jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło