II SA/Lu 42/16
PostanowienieWSA w Lublinie2016-03-15
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa, a jego sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powinien zostać rozpatrzony w kontekście przepisów PPSA. Jeśli skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa (np. na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA), postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu. Jednocześnie, jeśli sytuacja finansowa skarżącego uzasadnia przyznanie pomocy w zakresie częściowym (nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania), należy przyznać mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Skarżąca M. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Uzasadniła wniosek trudną sytuacją materialną, wskazując na niskie dochody z emerytury, posiadanie gospodarstwa rolnego wymagającego nakładów, a także wysokie koszty leczenia. Organ rozpatrujący wniosek stwierdził, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale jednocześnie jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa, co skutkowało umorzeniem postępowania w zakresie zwolnienia od kosztów i przyznaniem prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
Przyznano M. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015 r., Nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu posiadanych uprawnień kombatanckich p o s t a n a w i a I. przyznać M. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego wystąpić do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżąca, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na druku PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] złotych netto, zamieszkuje w starym, drewnianym, jednoizbowym domu. Skarżąca jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,6 ha oraz budynków gospodarczych, które są drewniane i wymagają remontu. Ze względu na stan zdrowia oraz brak maszyn rolniczych skarżąca musi do prac polowych wynajmować sprzęt rolniczy wraz z jego obsługa. Skarżąca podkreśliła, że często brak jej środków finansowych na zakup lekarstw oraz udanie się na wizytę u lekarza.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA
w L. z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z drugą
z wymienionych sytuacji mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Skoro bowiem dochody skarżącej nie wystarczają na pokrycie wydatków związanych z kosztami leczenia należy przyjąć, że jej dochód nie jest w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Wniosek o przyznanie prawa pomocy jest w całości zasadny. Ze względu jednak na to, że na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. skarżąca jest w niniejszej sprawie zwolniony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, wnosi bowiem skargę na decyzję wydaną w sprawie pomocy finansowej udzielanej osobom posiadającym uprawnienia kombatanckie, rozstrzyganie o zasadności zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych stało się zbędne. Zatem postępowanie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sadowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. Z tego powodu referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 249a p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło