II SA/Lu 420/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - w zakresie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 420/15 p o s t a n a w i a odrzucić wniosek. E. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wyrokiem z dnia 9 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie ww. skargę oddalił. Na skutek złożonego przez skarżącego wniosku Sąd sporządził pisemne uzasadnienie powyższego wyroku, a następnie w dniu [...] r. (potwierdzenie odbioru – k. 195, tom I akt sądowych) doręczył skarżącemu odpis tego wyroku wraz z uzasadnieniem. W dniu [...] r. E. K. złożył na urzędowym formularzu (druk "PPF") wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Powyższy wniosek został uwzględniony przez referendarza sądowego, który postanowieniem z dnia [...] r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. W piśmie z dnia [...] r. Okręgowa Rada Adwokacka w Lublinie poinformowała Sąd, że na pełnomocnika skarżącego został wyznaczony [...] P. J. W dniu [...] r. (data nadania) pełnomocnik skarżącego złożył w jego imieniu skargę kasacyjną od wyroku z dnia [...] r. W treści skargi kasacyjnej wyjaśnił, że powiadomienie o wyznaczeniu go pełnomocnikiem strony zostało mu doręczone w dniu [...] r. W skardze kasacyjnej nie zawarto wniosku o przywrócenie terminu do jej złożenia. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę kasacyjną, jako wniesioną z uchybieniem terminu. Odpis tego postanowienia wraz z uzasadnieniem został prawidłowo doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] r. (potwierdzenie odbioru - k. 246). W dniu [...] r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu [...] r., tj. wraz z doręczeniem stronie odpisu postanowienia z dnia [...] r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Dopatrywanie się przyczyny uchybienia terminu w zdarzeniu polegającym na poinformowaniu pełnomocnika o wyznaczeniu go w ramach prawa pomocy - mając na uwadze obowiązek równoczesnego dokonania czynności, której uchybiono (art. 87 § 4 p.p.s.a.) – zdaniem wnioskodawcy, prowadziłoby de facto do skrócenia ustawowego terminu i ograniczenia konstytucyjnych praw strony do zaskarżania orzeczeń (art. 78 Konstytucji) oraz zasady dwuinstancyjności postępowania sądowego (art. 176 ust. 1 Konstytucji). W tym stanie rzeczy – zdaniem autora wniosku – interpretacja przepisów dokonana przez stronę skarżącą, polegająca na przyjęciu, tak jak czynią niektóre wojewódzkie sądy administracyjne, że ustawowy 30-dniowy termin na wniesienie skargi kasacyjnej biegnie dla osoby ubiegającej się o prawo pomocy dopiero od chwili wyznaczenia jej pełnomocnika z urzędu, jest logiczna, uprawniona i równoważna wyżej przestawionymi, implikuje wniosek, że będąc w słusznym (mającym mocne podstawy zarówno faktyczne, jak i prawne) przekonaniu o tym, że składa skargę kasacyjną w ustawowym terminie, stanowi, iż spełniony został wymóg dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej podlega odrzuceniu, jako spóźniony. Na wstępie wymaga podkreślenia, że kwestię początku biegu i upływu terminu do złożenia skargi kasacyjnej należy w niniejszej sprawie oceniać w oparciu o art. 177 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 sierpnia 2015 r., tj. przed wejściem w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658). Przepis ten w brzmieniu obowiązującym przed wskazaną nowelizacją, ma bowiem wciąż zastosowanie do spraw wszczętych przed jej wejściem w życie, do których należy sprawa niniejsza. W myśl tego unormowania skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (§ 1). Stosownie zaś do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Art. 88 p.p.s.a. stanowi natomiast, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, iż Sąd nie podziela twierdzenia zaprezentowanego przez pełnomocnik skarżącego w rozpoznawanym wniosku, jakoby przyczyna uchybienia terminu do wniesienia przez skarżącego skargi kasacyjnej od wyroku z dnia [...] r. ustała dopiero w dniu [...] r., tj. w dniu doręczenia temu pełnomocnikowi odpisu postanowienia z dnia [...] r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej, z którego treści uzyskał on informację, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej nie został zachowany. W ocenie Sądu, skoro skarżący w niniejszej sprawie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu już po doręczeniu mu odpisu powyższego wyroku z uzasadnieniem, to przyczynę uchybienia terminu do złożenia skargi kasacyjnej można w tej sytuacji utożsamiać wyłącznie z koniecznością oczekiwania na realizację tego wniosku, podczas którego to okresu skarżący pozbawiony był pomocy profesjonalnego pełnomocnika i tym samym nie miał możliwości skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej. Przyczyna ta niewątpliwie natomiast ustała najpóźniej z dniem, w którym ustanowiony pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II GZ 243/11, LEX nr 1081696). W niniejszej sprawie [...] P. J., po wyznaczeniu go pełnomocnikiem E. K. – uzyskał dostęp do akt sprawy w dniu [...] r. (k. 221 akt sądowych), a zatem to tę datę należy traktować jako dzień ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia przez skarżącego skargi kasacyjnej. Od tego dnia rozpoczął tym samym swój bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia przez skarżącego skargi kasacyjnej (art. 87 § 1 p.p.s.a.), który upłynął w dniu [...] r. Złożenie takiego wniosku w terminie, a następnie jego uwzględnienie przez Sąd, było koniecznym warunkiem nadania skardze kasacyjnej dalszego biegu. Wniosek w tym przedmiocie złożony jednak został dopiero w dniu [...] r., a zatem jest wnioskiem spóźnionym i jako taki podlega odrzuceniu na zasadzie art. 88 p.p.s.a. Podkreślić należy, że o zachowaniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie może świadczyć okoliczność pozostawania przez pełnomocnika skarżącego w błędnym przekonaniu, iż termin do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczął swój bieg dopiero w dniu powiadomienia go przez Okręgową Radę Adwokacką o wyznaczeniu go pełnomocnikiem strony. Wyjaśnić należy, że w ten sposób kwestię biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę postępowania, dla której po wydaniu orzeczenia ustanowiono pełnomocnika z urzędu, uregulował dopiero § 3 dodany do art. 177 p.p.s.a. z dniem 15 sierpnia 2015 r. na mocy powołanej na wstępie nowelizacji. Regulacja ta – jak już wyżej wskazano – nie ma natomiast zastosowania w niniejszej sprawie, natomiast błędne przekonanie pełnomocnika skarżącego w tym przedmiocie, wynikające zapewne z niezaznajomienia się w wystarczającym stopniu z przepisami przejściowymi dotyczącymi wprowadzenia powyższej nowelizacji, nie może uzasadniać uznania, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustała dopiero w dniu [...] r., tj. w dniu doręczenia pełnomocnikowi skarżącego odpisu postanowienia z dnia [...] r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej, będąca jednocześnie datą powzięcia przez niego informacji o uchybieniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Ubocznie wypada zauważyć, że w opisanym stanie faktycznym data [...] r. mogłaby być ewentualnie traktowana jako dzień ustania przyczyny uchybienia siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (przyczyny rozumianej jako brak wiedzy o konieczności złożenia takiego wniosku ze względu na mający zastosowanie w niniejszej sprawie stan prawny sprzed 15 sierpnia 2015 r.), co jednak pozostaje bez znaczenia, albowiem pełnomocnik skarżącego nie zwrócił się o przywrócenie owego siedmiodniowego terminu. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 88 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.