II SA/Lu 431/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca),, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Starszy referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] w L. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania oczywistej omyłki w decyzji o wywłaszczeniu i o odszkodowaniu oddala skargę Wojewoda [...] postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2012 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia Spółdzielni Mieszkaniowej "X" w L. na postanowienie Prezydenta Miasta L. z dnia 7 października 2011 r., nr [...], odmawiające sprostowania oczywistej omyłki w decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia 26 października 1978 r., [...], o wywłaszczeniu nieruchomości i ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość – utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Postanowienie to zapadło w następujących okolicznościach sprawy: Pismem z dnia 30 czerwca 2011 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "X" w L. zwróciła się do Prezydenta Miasta L. o sprostowania oczywistej omyłki w decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia 26 października 1978 r., [...], o wywłaszczeniu nieruchomości i ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Spółdzielnia domagała się zastąpienia znajdującego się w uzasadnieniu tejże decyzji zdania: "wywłaszczenie przedmiotowych nieruchomości nastąpiło zgodnie z lokalizacją osiedla mieszkaniowego "A" zdaniem: "wywłaszczenie przedmiotowych nieruchomości nastąpiło zgodnie z lokalizacją osiedli mieszkaniowego "A", "B" i "C". Spółdzielnia wskazała, że powyższą decyzją z dnia 26 października 1978 r. Prezydent Miasta L. orzekł o wywłaszczeniu nieruchomości w związku z planowaną lokalizacją osiedli mieszkaniowego "A", "B" i "C", a zatem wskazanie w uzasadnieniu tej decyzji, że wywłaszczenie miało związek wyłącznie z budową osiedla "A" wymaga sprostowania. Postanowieniem Prezydent Miasta L. z dnia 7 października 2011 r., nr [...], odmówił sprostowania oczywistej omyłki w decyzji własnej z dnia 26 października 1978 r. Organ ten podkreślił, iż zawarcie w uzasadnieniu powyższej decyzji stwierdzenia: "wywłaszczenie przedmiotowych nieruchomości nastąpiło zgodnie z lokalizacją osiedla mieszkaniowego "A" zamiast stwierdzenia: "wywłaszczenie przedmiotowych nieruchomości nastąpiło zgodnie z lokalizacją osiedli mieszkaniowego "A", "B" i "C" nie może zostać zakwalifikowane jako błąd pisarski ani oczywista omyłka wymagająca sprostowania w myśl art. 113 § 1 k.p.a. Zażalenie na to postanowienie złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa "X", podnosząc, że pominięcie w decyzji wywłaszczeniowej wyrazów: "B" i "C", wobec jednoznacznej treści szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego dzielnicy "X" i wprowadzonych tym planem nazw osiedli ("A", "B" i "C"), stanowi wyraz "niechlujstwa" organu administracji i jako takie winno ono ulec obecnie sprostowaniu. W ocenie Spółdzielni, w razie dokonania wnioskowanego sprostowanie nie dojdzie do zmiany treści merytorycznej przedmiotowej decyzji z dnia 26 października 1978 r. Wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2012 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Organ podkreślił, iż wbrew twierdzeniom wnioskodawcy przepis art. 113 § 1 k.p.a. wyklucza w niniejszej sprawie dokonanie sprostowania decyzji wywłaszczeniowej, albowiem uwzględnienie żądania strony skutkowałoby zmianą rozstrzygnięcia ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej, co w tym trybie jest niedopuszczalne. Skargę do Sądu na to postanowienie Wojewody [...] złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa "X" w L., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i sprostowanie oczywistej omyłki w decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia 26 października 1978 r., [...]. W treści skargi Spółdzielnia powtórzyła zarzuty i argumenty podniesione w toku postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. W myśl przepisu art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. W orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie ugruntowane jest stanowisko, iż istota błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek, o jakich mowa w powołanym przepisie, sprowadza się do tego, że w orzeczeniu organu administracyjnego "wyrażono coś, co widocznie niezgodne jest z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez władzę, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słów, omyłkę pisarską itp." Błąd rachunkowy oznacza więc omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, np. dodawania lub dzielenia, a błąd pisarski - widoczne, wbrew zamierzeniu władzy, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylną pisownię albo widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów itp. Natomiast przez "inne oczywiste omyłki" ustawodawca rozumie jedynie omyłki co do istoty stojące na równi z błędami pisarskimi lub rachunkowymi. Zmiana rozstrzygnięcia wyrażonego w decyzji, chociażby nawet powziętego wskutek błędu, a zatem wskutek mylnego wyobrażenia o stanie faktycznym albo prawnym – nie mieści się w pojęciu błędu czy omyłki, których dotyczy art. 113 k.p.a. (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2012, s. 458-459 wraz z literaturą i orzecznictwem powołanym przez tego Autora). Oznacza to, że w powyższym trybie nie podlegają sprostowaniu błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (J. Borkowski, jw., s. 459; wyroki NSA z dnia: 4 maja 1988 r., III SA 1466/87, OSP 1990, nr 11, poz. 398, 4 kwietnia 2007 r., II OSK 581/06, LEX nr 325253, 24 września 2009 r., II OSK 1439/08, LEX nr 597281, 22 grudnia 2009 r., I OSK 368/09, Legalis, 1 września 2011 r., I OSK 1451/10, LEX nr 1068414, dnia 6 marca 2012 r., II OSK 2531/10, LEX nr 1138176). Z akt administracyjnych wynika, że decyzją z dnia 26 października 1978 r., [...], Prezydent Miasta L. orzekł o: I. wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa wskazanej w tej decyzji nieruchomości, oznaczonej jako działka nr "y", położonej przy ul. R. w L., II. ustaleniu odszkodowania na rzecz dotychczasowego właściciela za grunt oraz znajdujące się na nim obiekty budowlane, III. określeniu podmiotu obowiązanego do wypłaty odszkodowania, IV. potrąceniu z odszkodowania należności publicznoprawnych, V. zobowiązaniu wnioskodawcy wywłaszczenia do wypłaty odszkodowania na rzecz byłego właściciela za zasiewy, plony i plantacje wieloletnie zniszczone wskutek objęcia we władanie przedmiotowej nieruchomości, VI. zobowiązaniu wnioskodawcy wywłaszczenia do zagospodarowania przejętej nieruchomości zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem do czasu realizacji docelowej inwestycji (k. 6, 7 akt adm. I inst.). Skarżąca Spółdzielnia domagała się sprostowania oczywistej omyłki wskazanej decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia 26 października 1978 r., [...], poprzez zastąpienie zawartego w uzasadnieniu tej decyzji zdania: "wywłaszczenie przedmiotowych nieruchomości nastąpiło zgodnie z lokalizacją osiedla mieszkaniowego "A" zdaniem: "wywłaszczenie przedmiotowych nieruchomości nastąpiło zgodnie z lokalizacją osiedli mieszkaniowych "A", "B" i "C" (k. 6, 8 akt adm. I inst.). Prawidłowe jest stanowisko organów obu instancji, iż uwzględnienie wniosku skarżącej dotyczącego sprostowania treści decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia 26 października 1978 r., [...], prowadziłoby do niedopuszczalnej – w trybie określonym w art. 113 § 1 k.p.a. – zmiany rozstrzygnięcia tejże decyzji. Z samego wniosku skarżącej wynika, że – w jej ocenie – organ administracji wydając przedmiotową decyzję dokonał błędnej oceny obowiązującego stanu faktycznego i prawnego w powyższej sprawie. Skarżąca twierdzi bowiem, iż kwestionowany fragment uzasadnienia decyzji w sposób jednoznaczny narusza obowiązujące wówczas zapisy Miejscowego Szczegółowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Dzielnicy "X" w L., w zakresie wprowadzonych tym planem nazw osiedli, to jest: "A", "B" i "C". Tego rodzaju wadliwość decyzji wywłaszczeniowej, o ile w ogóle miała miejsce, w żadnym razie nie może być zakwalifikowana jako "błąd pisarski" albo "inna oczywista omyłka", podlegająca sprostowaniu w myśl art. 113 § 1 k.p.a. Określenie celu wywłaszczenia ma bowiem kluczowe znaczenie dla decyzji wywłaszczeniowej, stanowiąc istotny element rozstrzygnięcia zawartego w tejże decyzji. Dokonanie wnioskowanego przez skarżącą "sprostowania" skutkowałoby nieuprawnioną ingerencję w merytoryczną treść rozstrzygnięcia wskazanej decyzji wywłaszczeniowej. Ponownie należy bowiem podkreślić, iż tryb rektyfikacji decyzji, uregulowany w art. 113 § 1 k.p.a., nie może służyć naprawianiu błędów popełnionych przez organ administracji publicznej w stosowaniu prawa. Niedopuszczalne jest więc obejmowanie instytucją sprostowania omyłek popełnionych przez organ administracji publicznej w określeniu okoliczności mogących rzutować na ocenę legalności decyzji kończącej postępowanie administracyjne. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł, jak w sentencji wyroku.