II SA/Lu 433/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Starszy asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Pismem z dnia 9 czerwca 2010 r. J. O. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o zalegalizowanie budynku mieszkalnego wybudowanego bez pozwolenia na budowę w Osiedlu Dąbek Gmina S. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazał J. O. i W. R dokonanie rozbiórki budynku mieszkalnego o konstrukcji drewnianej, o wymiarach 7,90m x 5,17m i wysokości ok., 5,55 m , usytuowanego na działce o numerze ewidencyjnym 1307 położonej w S. wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie przeznaczonym na uprawy rolnicze. W uzasadnieniu decyzji organ nadzoru budowlanego wskazał, że w dniu 8 lipca 2010 r. przeprowadzono kontrolę przedmiotowego budynku. Ustalono wówczas, iż parterowy budynek mieszkalny o konstrukcji drewnianej, o wymiarach 7,90 x 5,17 i wysokości 5,55 m, z dachem drewnianym dwuspadowym pokrytym płytami azbestowo-cementowymi falistymi został wybudowany bez wymaganego pozwolenia w latach 1992-94 przez K. R. (nieżyjącą już matkę J. O. i W. R.) oraz J. O. Budynek wyposażony jest w instalację elektryczną. W budynku wydzielono trzy pomieszczenia: pokój, kuchnię i pomieszczenie gospodarcze. W pomieszczeniu kuchennym znajduje się murowana kuchnia węglowa, za pomocą której ogrzewany jest budynek w okresie niskich temperatur. W budynku brak jest instalacji wodno-kanalizacyjnej. Przedmiotowy budynek usytuowany jest w odległości ponad 10 m od granic z sąsiednimi działkami. Wobec wybudowania budynku w latach 1992 – 94 organ nadzoru budowlanego uznał, że w sprawie niniejszej ma zastosowanie art. 37 ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Art. 103 ust. 2 tej ustawy stanowi, iż do obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę przed dniem 1 stycznia 1995 r. stosuje się przepisy ustawy prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Stosownie do tych przepisów samowolnie wybudowany obiekt można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 40 pod warunkiem, że obiekt nie spełnia przesłanek wymienionych w art. 37. Przepis art. 37 stanowi, iż obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1/ znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2/ powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W toku postępowania organ ustalił, iż zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta ., działka numer 1307 znajduje się na terenie przeznaczonym na uprawy rolnicze. Z ustaleń planu wynika, iż na terenie tym obowiązuje zakaz zmiany przeznaczenia i użytkowania terenu. W związku z powyższym organ zobligowany był do nakazania rozbiórki przedmiotowego budynku mieszkalnego. W odwołaniu od tej decyzji J. O. wnosi o uchylenie decyzji. Podnosi, że wykorzystuje ten budynek do prowadzenia gospodarstwa rolnego, chciałaby doprowadzić do budynku energię elektryczną. Wyjaśnia także, że dom został przeniesiony z tej samej działki na odległość około 80 m, ponieważ poprzednio stał na skarpie przy rzece Świder i groził zawaleniem. Obecny budynek został wybudowany z bali drewnianych i pozostałości z młyna oraz domu. Podnosi także, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony 6 lutego 2002 r. dopuszcza na tym terenie uzupełniającą zabudowę, a ponadto planowana jest zmiana zagospodarowania przestrzennego tych terenów. Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozparzeniu odwołania wniesionego przez J. O. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego przytoczył treść art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r. zobowiązujący organ do sprawdzenia czy obiekt budowlany nie znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. W przedmiotowej sprawie w oparciu o pismo Burmistrza S. z dnia 22 lipca 2010 r., a także dołączony do pisma wypis i wyrys z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. z dnia 18 października 2005 r. stwierdzono, że działka numer 1307 znajduje się na terenie oznaczonym w planie symbolem 16 RP, RZ – przeznaczonym na uprawy rolnicze. W części opisowej zawarto zapis, że jest to teren upraw polowych, łąk i pastwisk oraz obowiązuje zakaz zmiany przeznaczenia i użytkowania terenu, dopuszczając jedynie realizację małej retencji z zachowaniem warunków planu. Organ orzekający podniósł, że w aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że skutki samowoli budowlanej na gruncie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. należy oceniać zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w dacie wydawania decyzji dotyczącej tej samowoli. Jednocześnie poinformowano skarżącą, że jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego, co do którego wydany został nakaz przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust 1 pkt 1, lub w wypadku, o którym mowa w art. 38 ust 2, właściwy terenowy organ administracji państwowej może odroczyć wykonanie rozbiórki na oznaczony czas i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego w sposób określony w decyzji. Orzeczenie w tym zakresie może nastąpić w odrębnym postępowaniu na stosowny wniosek inwestora złożony do organu I instancji. W skardze na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego J. O. wnosi o "zmianę" decyzji i "umożliwienie otrzymania pozwolenia na użytkowanie budynku". Przyznaje, iż budynek wybudowany został w latach 1992-94 z drewna z poprzedniego domu znajdującego się na tej działce. Poprzedni budynek był podtapiany przez wodę, jego stan techniczny był zły, przeciekał dach co zagrażało życiu rodziców skarżącej i zmuszona była przenieść dom na suchy teren o 80 m dalej na pole orne działki numer 1307. Podnosi także, że nie wiedziała o uchwaleniu planu zagospodarowania przestrzennego, zaś w Osadzie Dębek znajdują się działki, na których prowadzona jest działalność gospodarcza (piekarnia, baza GS z magazynami, zakład wulkanizacyjny, skład złomu, sklepy, dystrybucja gazu itp. ). Skarżąca uważa, że w sprawie niniejszej powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosi o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Na wstępie podnieść należy, że budowa obiektu budowlanego dla swej legalności wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę względnie zgłoszenia, w zależności od obowiązujących przepisów. Kiedy nie ma wymaganego pozwolenia na budowę, należy stwierdzić, że obiekt został wybudowany nielegalnie w warunkach samowoli budowlanej. W sprawie niniejszej nie ulega wątpliwości, że przedmiotowa budowa mimo, że skarżąca twierdzi, iż było to tylko przeniesienie budynku na odległość 80 m na tej samej działce wymagała uprzedniego pozwolenia na budowę. Inwestor takiego pozwolenia nie uzyskał. Również bezsporna jest w tej sprawie data budowy tego budynku, bowiem zarówno skarżąca, jak i uczestnik przyznali w toku postępowania administracyjnego iż został on wybudowany w latach 1992-94. Natomiast z dniem 1 stycznia 1995 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Dlatego też, co słusznie wskazały organy rozstrzygające, zgodnie z art. 103 ust. 2 tej ustawy do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Zastosowanie mają tu więc przepisy prawa budowlanego z 1974 r. , które nie przewidywały automatyzmu orzekania o rozbiórce obiektu budowlanego z 1974 r., wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy. Wydanie takiego nakazu jest jednak obowiązkowe w razie stwierdzenia przesłanki z art. 37 ust. 1 tej ustawy, a mianowicie, jeżeli obiekt budowlany: 1/ znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod budowę albo przeznaczony jest pod budowę innego rodzaju lub 2/ powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Ponadto, w świetle art. 37 ust. 2 prawa budowlanego z 1974 r., właściwy organ mógł wydać decyzję o przymusowej rozbiórce obiektu zrealizowanego samowolnie, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami, poza wymienionymi w ust. 1. Organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo uznały, że zachodzą przesłanki wymienione w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy tj. obiekt narusza przepisy obowiązujące w okresie jego budowy oraz znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę. Co do pierwszej z przesłanek, podnieść należy, że przepisem do naruszenia którego doszło jest art. 28 ust. 1 ustawy z 1974 r. Zgodnie z jego brzmieniem – roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Dlatego też, wykonanie przedmiotowego budynku winno być poprzedzone uzyskaniem stosownego pozwolenia na budowę. Skarżąca przyznała natomiast (nawet w pierwotnym wniosku o zalegalizowanie budynku), że budynek wybudowała samowolnie. Ponadto budynek ten wybudowany został na terenie przeznaczonym na uprawy rolnicze. Wynika to z pisma Burmistrza S. z dnia 22 lipca 2010 r. znak: G-G 7327/32/2010, a także dołączonego do pisma wypisu i wyrysuj z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Stoczek Łukowski zatwierdzonego uchwałą Nr XXXIII/161/2005 Rady Miasta Stoczek Łukowski z dnia 18 października 2005 r. , opublikowanej w Dzienniku Województwa Lubelskiego z dnia 22 grudnia 2005 r. Nr 237, poz. 3702. Stwierdzono tam, że działka oznaczona nr 1307 znajduje się na terenie oznaczonym w tym planie symbolem 16 RP, RZ – przeznaczonym na uprawy rolnicze. Z części opisowej wynika, że jest to teren upraw polowych, łąk i pastwisk oraz obowiązuje zakaz zmiany przeznaczenia i użytkowania terenu, dopuszczając jedynie realizację małej retencji z zachowaniem warunków planu. Zarzut skarżącej dotyczący planu zagospodarowania przestrzennego z 8 lutego 2002 r. nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, bowiem w S. obowiązuje plan z 18 października 2005 r. , na który powołały się organy orzekające w niniejszej sprawie. Prawidłowe jest zatem stanowisko organów, które zbadały ustalenia planu obowiązującego w dacie orzekania. Takie stanowisko zaprezentowane zostało m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2007 r. sygn. akt II OSK 1453/06. Zgodnie z tym stanowiskiem "stosując przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w związku z art. 103 § 2 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994 r. organ nadzoru budowlanego powinien ustalić przeznaczenie terenu, na którym położony jest obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania – według przepisów o planowaniu przestrzennym, w tym przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w dacie rozstrzygania sprawy przez ten organ". Natomiast z uwagi na fakt , że budynek został wybudowany przez skarżącą i jej matkę K. R. (która zmarła w 1996 r.), będącą właścicielką przedmiotowej nieruchomości, prawidłowo uznały organy orzekające, że nakaz rozbiórki przedmiotowego budynku powinien być skierowany do skarżącej i uczestnika W. R. jako następców prawnych K. R. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.