II SA/Lu 436/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na pismo Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w Z. z dnia 26 czerwca 2025 r. znak: L.dz.347/2025 w przedmiocie zawieszenia w prawach członka koła łowieckiego p o s t a n a w i a odrzucić skargę. W dniu 25 lipca 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęła skarga K. K. (dalej jako "skarżący") z dnia 2 lipca 2025 r., przekazana przez Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w Z. (dalej jako "ZO PZŁ"). W treści skargi, jako jej przedmiot, skarżący wskazał "decyzję Zarządu Okręgowego PZŁ w Z. pismo znak: L.dz.347/2025 z dnia 26 czerwca 2025 r.". Zaskarżonej "decyzji" zarzucił naruszenie § 104 ust. 2 pkt 3 i § 28 Statutu Polskiego Związku Łowieckiego (dalej jako "Statut PZŁ"). Jednocześnie skarżący zakwestionował zgodność z prawem uchwał dotyczących zawieszenia go w prawach członka koła łowieckiego, do których odnosi się zaskarżona "decyzja", tj. uchwały nr 7/2025 Walnego Zgromadzenia Członków Koła Łowieckiego nr [...] [...] w H. z dnia 8 maja 2022 r. oraz uchwały nr 8/24/25 Zarządu Koła Łowieckiego nr [...] [...] w H. z dnia 18 marca 2025 r. Odpowiadając na skargę ZO PZŁ poinformował, że podtrzymuje stanowisko wyrażone w piśmie L.dz.347/2025 z dnia 26 czerwca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Podkreślić należy, że sąd administracyjny - przed przystąpieniem do rozpoznania skargi - zobowiązany jest w pierwszej kolejności do zbadania z urzędu jej dopuszczalności, poprzez ustalenie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi, wymienionych w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest natomiast pozostawanie sprawy, której skarga dotyczy, w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W świetle art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości – przede wszystkim – przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres tej kontroli jest jednak ograniczony do określonych form działania administracji publicznej, wymienionych enumeratywnie w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, kontrola działalności publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: (1) decyzje administracyjne; (2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; (4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; (4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; (4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; (5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; (6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; (7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; (8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; (9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, zgodnie z § 3 cytowanego wyżej artykułu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych. Analizując treść oraz okoliczności sporządzenia zaskarżonego przez K. K. pisma Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w Z. z dnia 26 czerwca 2025 r., stwierdzić należy, że dokument ten nie stanowi żadnego z aktów lub czynności podlegających – zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. – kontroli sądu administracyjnego. W szczególności, wbrew przekonaniu skarżącego, pismu temu nie sposób przypisać waloru decyzji administracyjnej. Brak jest również przepisu szczególnego, który umożliwiałby sądowi administracyjnemu kontrolę tego dokumentu na zasadzie art. 3 § 3 p.p.s.a. Jak wynika z treści zaskarżonego pisma oraz pozostałej dokumentacji przekazanej wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę, przedmiotowe pismo stanowi odpowiedź ZO PZŁ (Łowczego Okręgowego) na wniosek skarżącego o uchylenie uchwały nr 7/2025 Walnego Zgromadzenia Członków Koła Łowieckiego nr [...] [...] w H. z dnia 10 maja 2025 r., podjętej w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego od uchwały nr 8/24/25 Zarządu Koła Łowieckiego nr [...] [...] w H. z dnia 18 marca 2025 r. w sprawie zawieszenia skarżącego w prawach członka ww. Koła Łowieckiego. W treści przedmiotowego pisma Łowczy Okręgowy poinformował skarżącego, że Zarząd Okręgowy nie znajduje podstaw do zastosowania § 118 ust. 2 Statutu PZŁ. Wyjaśnić należy, że wskazany przepis Statutu PZŁ stanowi, iż w przypadku niezgodności uchwały z prawem lub Statutem organ nadzorujący stwierdza nieważność uchwały koła lub nadzorowanego organu Zrzeszenia. O nieważności lub uchyleniu uchwały w całości lub w części orzeka właściwy organ w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały. Wskazać należy, że Polski Związek Łowiecki wraz ze swoimi strukturami terenowymi (zarządami okręgowymi i kołami łowieckimi) działa na podstawie ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2025 r. poz. 539, dalej jako "Pr.łow.") – w szczególności odnoszącego się do PZŁ rozdziału 6, a także statutu PZŁ uchwalonego przez Krajowy Zjazd Delegatów PZŁ (art. 32 ust. 3 Pr.łow.). Zgodnie z art. 32 ust. 1 Pr.łow., PZŁ jest zrzeszeniem osób fizycznych i prawnych, które prowadzą gospodarkę łowiecką poprzez hodowlę i pozyskiwanie zwierzyny oraz działają na rzecz jej ochrony poprzez regulację liczebności populacji zwierząt łownych. Stosunek powstający między PZŁ jako organizacją a jego członkami w wyniku uzyskania członkostwa w Zrzeszeniu ma przy tym charakter cywilnoprawny (tak m.in. wyrok SN z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt II CSK 170/12, wyrok SA w Warszawie z dnia 30 października 2015 r. sygn. akt I ACa 200/15). W myśl art. 33 ust. 1-3 Pr.łow., podstawowym ogniwem organizacyjnym w PZŁ w realizacji celów i zadań łowiectwa, są koła łowieckie zrzeszające osoby fizyczne. Koła łowieckie mają osobowość prawną, którą nabywają i tracą z dniem uzyskania lub utraty członkostwa w PZŁ. Koła łowieckie są osobami prawnymi typu zrzeszeniowego (korporacyjnego), ponieważ grupują określone grono osób fizycznych dla realizacji ustalonego celu. Relacje łączące członków koła łowieckiego również mają charakter cywilnoprawny. Członkostwo w kole łowieckim jest dobrowolne i wymaga zgody zarówno kandydata jak i samego koła. Członkostwo w kole łowieckim nie ma charakteru publicznoprawnego, ponieważ nie jest ono powiązane z uzyskaniem przez nowego członka koła uprawnienia bądź obowiązku regulowanego przez prawo publiczne. Rozstrzygnięcia organów kół łowieckich, dotyczące w szczególności członkostwa w tych kołach, nie są więc decyzjami, postanowieniami ani innymi aktami lub czynnościami, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a, i nie podlegają kontroli sądów administracyjnych. Orzeczenia te mają charakter wewnętrzny, bowiem koła łowieckie w zakresie własnych kompetencji mogą decydować o członkostwie poszczególnych kandydatów (por. postanowienie NSA z dnia 9 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 123/17). W związku z powyższym, nie podlegają kontroli sądu administracyjnego uchwały organów Koła Łowieckiego nr [...] [...] w H. dotyczące zawieszenia skarżącego w prawach członka tego Koła. W konsekwencji do kognicji sądu administracyjnego nie należy również zaskarżone pismo ZO PZŁ, informujące skarżącego o braku podstaw do uchylenia ww. uchwał w ramach przewidzianych w § 118 ust. 2 Statutu PZŁ kompetencji nadzorczych Zarządu Okręgowego wobec podległych kół łowieckich. Pismo to w szczególności nie jest decyzją administracyjną ani postanowieniem, nie stanowi też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Cechą tego rodzaju aktów lub czynności jest bowiem m.in. publicznoprawny charakter. Ponadto uprawnienie do ich wydania lub podjęcia musi mieć oparcie w przepisie powszechnie obowiązującego prawa. Zaskarżone pismo nie ma natomiast charakteru publicznoprawnego - dotyczy sprawy członkostwa skarżącego w Kole Łowieckim i ma walor wyłącznie informacyjny. Odnosi się przy tym do kompetencji niewynikających z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, lecz ze Statutu PZŁ, a więc aktu o charakterze wewnętrznym. Kontrola przedmiotowego pisma nie należy zatem do kognicji sądu administracyjnego. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.