II SA/Lu 439/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca), Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Specjalista Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi J. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie odmowy umorzenia odsetek od nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] S. F. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym 55, 20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Postanowieniem z dnia .... Samorządowe Kolegium Odwoławcze ...: 1) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia przez J. N. odwołania od decyzji Kierownika Działu Świadczeń Socjalnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie ... z dnia .... o odmowie umorzenia należnych odsetek ustawowych ustalonych decyzją z dnia ... w wysokości 220,40 zł; 2) odmówiło przywrócenia uchybionego terminu. Kolegium ustaliło, że decyzja organu I instancji została doręczona J. N. w trybie art. 44 § 1-4 k.p.a., gdyż przesyłkę awizowano w dniach 28 października 2013 r. i 5 listopada 2013 r. Termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg wraz z upływem ostatniego dnia 14-dniowego terminu, na jaki pozostawiono przesyłkę w placówce pocztowej, to jest w dniu 12 listopada 2013 r., a zakończył się w dniu 26 listopada 2013 r. Odwołanie zostało natomiast wniesione w dniu 3 grudnia 2013 r., a więc po upływie ustawowego terminu. Organ wskazał również, że wraz z odwołaniem J. N. złożyła wniosek o przywrócenie terminu wyjaśniając, że nie odebrała przesyłki zawierającej decyzję w terminie 14 dni, gdyż pracuje zawodowo i samotnie wychowuje troje dzieci, dlatego listonosz nie zastał jej w domu. Awizowaną przesyłkę pozostawiono w skrytce pocztowej, gdyż nie korzysta ona ze skrzynki pocztowej, która stale jest niszczona, lecz w związku z codziennymi obowiązkami nie miała czasu jej odebrać. Ponadto w okresie od 5 do 27 listopada 2013 r. przebywała w dziennym ośrodku rehabilitacji. Odmawiając uwzględnienia tego wniosku Kolegium stwierdziło, że wskazane okoliczności nie uniemożliwiały stronie wniesienia odwołania w terminie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca J. N. domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia, podnosząc te same argumenty, które sformułowała we wniosku o przywrócenie terminu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Podstawą jego wydania był przepis art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przede wszystkim organ prawidłowo ustalił, że skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Kierownika Działu Świadczeń Socjalnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie ... z dnia .... o odmowie umorzenia należnych odsetek ustawowych ustalonych decyzją z dnia ....w wysokości 220,40 zł – z uchybieniem ustawowego 14-dniowego terminu wynikającego z art. 129 § 2 k.p.a. Decyzja organu I instancji została doręczona skarżącej w trybie przepisów art. 43 i 44 k.p.a. Zgodnie z art. 43 k.p.a., w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Natomiast w razie niemożności osobistego doręczenia przesyłki adresatowi (w trybie art. 42 k.p.a.) lub w sposób przewidziany w art. 43 k.p.a., poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (...), przy czym zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w placówce pocztowej, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 k.p.a.). Jak wynika z akt sprawy, przesyłkę zawierającą decyzję organu I instancji z dnia .... pozostawiono w dniu 28 października 2013 r. w Urzędzie Pocztowym ... (...– 24) na okres 14 dni, o czym poinformowano skarżącą w zawiadomieniu (awizo) umieszczonym w oddawczej skrzynce pocztowej wraz z pouczeniem o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni. Następnie awizowano przesyłkę powtórnie w dniu 5 listopada 2013 r., co wynika ze stempla pocztowego (k. 70 akt administracyjnych I instancji). Przesyłka pomimo upływu terminu nie została odebrana, dlatego w dniu 13 listopada 2013 r. zwrócono ją organowi. Tym samym w świetle powołanego art. 44 § 4 k.p.a., skutek doręczenia skarżącej decyzji organu I instancji nastąpił w dniu 12 listopada 2013 r., to jest z upływem 14 dni licząc od dnia 28 października 2013 r. W tych warunkach skarżąca w terminie kolejnych 14 dni uprawniona była do wniesienia odwołania. Tymczasem skarżąca złożyła odwołanie dopiero w dniu 3 grudnia 2013 r., a więc organ prawidłowo stwierdził, że doszło do uchybienia ustawowego (14-dniowego) terminu do wniesienia odwołania. W okolicznościach faktycznych tej sprawy uzasadniona była również odmowa przez organ przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania. W świetle art. 58 § 1 k.p.a., warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie stanowczo przyjmuje się, że o braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, a mimo to dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 1998 r., I SA/Lu 727/97; wyrok NSA z dnia 2 lutego 2000 r., SA/Sz 2125/98; postanowienie NSA z dnia 4 października 2000 r., I SA/Gd 560/00). Dopuszczenie się przez osobę zainteresowaną nawet najmniejszego niedbalstwa wyklucza zatem możliwość przywrócenia terminu (zob. wyrok NSA z dnia 30 grudnia 1998 r., III SA 1259/98; wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r., III SA 1436/99). W takich okolicznościach Samorządowe Kolegium Odwoławcze ... prawidłowo zatem uznało, że wskazane przez skarżącą okoliczności nie świadczą o braku jej winy w powyższym znaczeniu, gdyż w rzeczywistości nie uniemożliwiały one wniesienia przez nią odwołania w ustawowym terminie. Wprawdzie praca zawodowa oraz wychowywanie trójki dzieci są czynnościami niewątpliwie czasochłonnymi, ale nie stanowią one niemożliwej do pokonania przeszkody w dokonywaniu czynności procesowych z zachowaniem ustawowych terminów, także w postępowaniu administracyjnym. Przyczyny uzasadniającej bark winy skarżącej w uchybieniu terminu nie stanowią również jej zabiegi rehabilitacyjne w trybie dziennym w okresie biegu terminu do wniesienia odwołania, skoro skarżąca wykonywała je w ramach pobytu dziennego w Ośrodku Rehabilitacji Dziennej 1. Wojskowego Szpitala Klinicznego z Polikliniką ... (k. 4), a nie szpitalnego leczenia zamkniętego. Tym samym miała możliwość zorganizowania swojego czasu w taki sposób, aby możliwe było podjęcia awizowanej przesyłki w terminie i ewentualne zachowanie ustawowego terminu do wniesienia odwołania, tym bardziej, że mogła skorzystać z pomocy dorosłego domownika (syna). Natomiast zbędne rozważania organu odnoszące się do analizy okresu sprzed rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania nie mają żadnego wpływu na prawidłowość zaskarżonego postanowienia. Dlatego w sytuacji występującej w niniejszej sprawie organ zasadnie wydał rozstrzygnięcie na podstawie art. 134 k.p.a. Z przytoczonych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania (wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego dla skarżącej w ramach prawa pomocy) znajduje uzasadnienie w przepisach art. 250 p.p.s.a. w związku z § 19 oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 461).