II SA/Lu 440/16

PostanowienieWSA w Lublinie2016-10-19

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, która jest zwolniona z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w danej sprawie, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, czy też postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która jest zwolniona z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w danej sprawie (np. w sprawie dotyczącej zasiłku stałego), nie należy przyznawać prawa pomocy w zakresie zwolnienia od tych kosztów, a postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone. Prawo pomocy może być przyznane w pozostałym zakresie (np. ustanowienie adwokata), jeśli osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca A. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku stałego. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody i wysokie koszty utrzymania koniecznego dla siebie i syna. Starszy referendarz sądowy uznał, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, jednakże ze względu na zwolnienie z mocy prawa z kosztów sądowych w tej kategorii spraw, postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów zostało umorzone, a prawo pomocy przyznano jedynie w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano A. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. II. Umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 19 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego p o s t a n a w i a I. przyznać A. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego wystąpić do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na urzędowym formularzu symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z synem, z którym zamieszkuje w mieszkaniu kwaterunkowym o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się ze swojego zasiłku stałego w kwocie [...]złotych oraz zasiłku stałego syna w kwocie [...]złotych. Łączny miesięczny dochód skarżącej wynosi [...] złotych. Na stałe koszty utrzymania koniecznego skarżącej i jej syna składają się wydatki na czynsz – [...] złotych, energię elektryczną – [...] złotych co dwa miesiące (koszt miesięczny zużycia energii elektrycznej [...] złotych), wodę – [...] złotych co dwa miesiące (koszt miesięczny zużycia wody [...] złotych), gaz – [...] złotych miesięcznie oraz na lekarstwa [...] złotych łącznie miesięcznie. Łącznie miesięczne koszty utrzymania koniecznego skarżącej i jej syna, nie obejmujące kosztów wyżywienia dwuosobowej rodziny i zakupu dla niej środków czystości i higieny osobistej, wynoszą średnio [...] złotych. Skarżąca podkreśliła, że po poniesieniu wykazanych wydatków na wyżywienie dla niej i syna pozostaje niewiele pieniędzy. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 718, zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Druga z wymienionych sytuacji zachodzi w sprawie niniejszej. Dochód skarżącej jak i jej syna pochodzi z środków pomoc społeczną zaś jego wysokość nie jest w stanie pokryć wszystkich wydatków związanych ze stałymi kosztami utrzymania koniecznego jak przykładowo kosztów zakupu środków czystości i higieny osobistej. Zatem dochód gospodarstwa domowego skarżącej nie jest w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym jej i syna. Wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zatem w całości zasadny. Ze względu jednak na to, że na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. skarżąca jest w niniejszej sprawie zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, skarży bowiem decyzję dotyczącą zasiłku stałego, rozstrzyganie w przedmiocie zasadności zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych stało się zbędne. Tym samym postępowanie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sadowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. Z tego powodu referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 249a p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło