II SA/Lu 456/14
WyrokWSA w Lublinie2015-02-25
Skład orzekający: Maria Wieczorek-Zalewska, Grażyna Pawlos-Janusz, Joanna Cylc-Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydania decyzji nakazującej zwrot świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami, jeśli dłużnik nie dokonał wpłat?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek wydania decyzji nakazującej zwrot świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami, jeśli dłużnik nie dokonał wpłat. Obowiązek ten wynika z przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, które regulują zasady zwrotu wypłaconych świadczeń. Organ nie jest uprawniony do badania sytuacji rodzinnej i materialnej dłużnika w tym postępowaniu, a kwestia ewentualnego umorzenia należności jest rozstrzygana w odrębnym postępowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji nakazującą W. Ś. zwrot świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej wraz z odsetkami. Skarżący, reprezentowany przez kuratora, zarzucił organom naruszenie przepisów K.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu dowodów i przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lutego 2015 r. sprawy ze skargi W. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie zwrotu należności z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., po rozpoznaniu odwołania W. Ś., reprezentowanego przez kuratora – adwokata M. G., od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta C. z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...], nakazującej W. Ś. zwrot świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobom uprawnionym w kwocie [...] zł wraz z odsetkami ustawowymi – utrzymało w mocy tę decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że decyzją z dnia [...] września 2013 r., znak: [...], przyznano B. K. świadczenie z funduszu alimentacyjnego dla B. Ś. w kwocie [...] zł miesięcznie. Łączna kwota wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od [...] października 2013 r. do [...] grudnia 2013 r. wynosi [...] zł. Po upływie okresu, na jaki przyznano świadczenia, wspomnianą wyżej decyzją organ pierwszej instancji zobowiązał W. Ś., reprezentowanego przez kuratora adwokata M. G., do zwrotu należności w kwocie [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi od dnia wymagalności do dnia spłaty z tytułu otrzymanego przez B. K. świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla B. Ś. w okresie od [...] października 2013 r. do [...] grudnia 2013 r. Organ ten podkreślił, że do dnia [...] stycznia 2014 r. na rachunek bankowy Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w C. nie wpłynęła żadna kwota tytułem zwrotu wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres od dnia [...] października 2013 r. do [...] grudnia 2013 r., a zatem stosownie do art. 27 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, na organie spoczywał obowiązek wydania decyzji nakazującej zwrot wspomnianych należności.
Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, iż w niniejszej sprawie zachodziły podstawy do zobowiązania dłużnika alimentacyjnego do zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami ustawowymi. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ drugiej instancji wskazał przepisy prawa określające sposób wyliczania odsetek od wspomnianych należności i podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie odsetki te zostały obliczone prawidłowo. Kolegium stwierdziło także, iż działający w imieniu strony kurator nie przedłożył dowodów potwierdzających wpłatę alimentów na rzecz osoby uprawnionej. Jednocześnie organ poinformował stronę o przewidzianej w przepisach ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów możliwości umorzenia żądanych do zwrotu należności łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczenia terminu płatności tych sum pieniężnych albo rozłożenia ich na raty.
Skargę do Sądu na powyższą decyzję wniósł W. Ś., reprezentowany przez kuratora – adwokata M. G., wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie na rzecz kuratora reprezentującego skarżącego kosztów zastępstwa procesowego. Strona skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji dowodów, na których organ się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, uniemożliwiając odniesienie się stronie do łącznej kwoty orzeczonej do zwrotu należności.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 ze zm.; dalej także: "ustawa") dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Odsetki te są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty (ust. 1a).
Po zakończeniu okresu świadczeniowego organ właściwy wierzyciela, w myśl art. 27 ust. 2 ustawy, ma obowiązek wydać decyzję w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji zobowiązującą skarżącego do zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej w okresie od [...] października 2013 r. do [...] grudnia 2013 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami ustawowymi.
Organy administracji zasadnie uznały, że w sprawie znajdują zastosowanie powołane przepisy ustawy. Przepisy te regulują obowiązek zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz organu, który je wypłacał. W tym postępowaniu obowiązkiem organu właściwego wierzyciela jest jedynie ustalenie czy świadczenie zostało wypłacone na rzecz osoby uprawnionej i w jakiej wysokości. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania w tym postępowaniu sytuacji rodzinnej oraz materialnej zobowiązanego do zwrotu, gdyż kwestia ewentualnego umorzenia należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego jest rozstrzygana w odrębnym postępowaniu.
Wyliczona przez organy administracji kwota należności podlegających zwrotowi oraz kwota odsetek ustawowych ustalonych na dzień wydania decyzji organu pierwszej instancji, to jest [...] stycznia 2014 r., jest prawidłowa.
W świetle art. 27 ust. 1a ustawy odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty.
Odsetki te, stosownie do § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 grudnia 2008 r. (Dz. U. Nr 220, poz. 1434) w odniesieniu do wspominanych wyżej należności wynosiły 13% w stosunku rocznym.
Ze znajdującego się w aktach administracyjnych wyliczenia wynika, iż odsetki za okres od dnia [...] października 2013 r. do dnia wydania zaskarżonej decyzji wyniosły [...] zł (k. 48 akt adm.). Prawidłowość tego wyliczenia nie budzi wątpliwości.
W rozpoznawanej sprawie jest niekwestionowanym, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego zostały wypłacone osobie uprawnionej w dniach: [...] zł.
Reprezentujący skarżącego kurator nie wykazał w jakikolwiek sposób, by niezgodne ze stanem rzeczywistym były ustalenia organu co do tego, że skarżący nie dokonał żadnych wpłat alimentów na rzecz osoby uprawnionej.
Niezasadne są również pozostałe zarzuty skargi. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 K.p.a., który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd nie dopatrzył się również w niniejszej sprawie innych naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się do wniosku kuratora skarżącego o zasądzenie na jego rzecz wynagrodzenia za reprezentowanie skarżącego należy wskazać, iż jest on niezasadny.
W myśl art. 184 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.), dla ochrony praw osoby, która z powodu nieobecności nie może prowadzić swoich spraw, a nie ma pełnomocnika, ustanawia się kuratora.
W trybie powołanego przepisu przedstawiciela dla nieobecnej strony postępowania administracyjnego wyznacza sąd opiekuńczy na wniosek organu administracji, zgłoszony na podstawie art. 34 § 1 K.p.a. Przepis ten stanowi bowiem, iż organ administracji publicznej wystąpi do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej, o ile przedstawiciel nie został już wyznaczony. Wynagrodzenie takiego przedstawiciela należy do kosztów postępowania administracyjnego (por. uchwałę SN z dnia 9 lutego 1989 r., III CZP 117/88, OSNC 1990, nr 1, poz. 11).
Zauważyć należy, iż ani przepis art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej także: "P.p.s.a.) ani żaden inny przepis tejże ustawy nie nakłada na Sąd obowiązku orzekania w wyroku o kosztach postępowania na rzecz kuratora ustanowionego przez sąd rodzinny.
W niniejszej sprawie adwokat M. G. występował jako kurator nieznanego z miejsca pobytu skarżącego, działając w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] lipca 2010 r., [...]. Z postanowienia tego wynika, że kuratorem dla skarżącego został on ustanowiony na wniosek Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w C. (k. 4 akt adm.). Organem właściwym do rozpoznania wniosku o przyznanie wynagrodzenia za reprezentowanie skarżącego jest zatem działający z upoważnienia Prezydenta Miasta C. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w C., a nie Sąd.
Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło