II SA/Lu 476/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca), Asesor WSA Jerzy Drwal, Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie świadczeń rodzinnych uchyla zaskarżoną decyzję. II SA/Lu 476/06 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]. utrzymało w mocy decyzję wydaną w dniu [...] r. z upoważnienia Burmistrza przez Kierownika Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej , która uchylała w całości decyzję z dnia [...]. Nr [...] przyznającą B. K. zasiłek rodzinny z dodatkami i w kolejnym punkcie odmawiała B. K. przyznania zasiłku rodzinnego na dwoje dzieci z dodatkami z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego i samotnego wychowywania dzieci na okres od lipca 2004 r. do sierpnia 2005 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone w trybie wznowienia. Uchylona decyzja z dnia [...] r. przyznawała B. K. zasiłek rodzinny na dwoje dzieci wraz z dodatkami z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz samotnego wychowywania dzieci. Po jej wydaniu wyszły na jaw nowe istotne dla sprawy okoliczności, nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, których nie znał organ orzekający. Jest to podstawa wznowienia postępowania administracyjnego z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przeprowadzone ponownie postępowanie wyjaśniające wskazuje, że skarżąca zamieszkuje z dziećmi i ich ojcem. Nie jest więc osobą samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Z pisma Kierownika Posterunku Policji z dnia 6 stycznia 2005 r. wynika, że B. K. mieszka wraz z dziećmi i ich ojcem przy ul. T.. Wspólne zamieszkiwanie rodziny potwierdza też pismo Dyrektora Zespołu Szkół Podstawowych oraz niektórzy mieszkańcy ul. T. i ul. S.. B. K. jest jedynie zameldowana przy ul. S.. Postępowanie administracyjne w sprawie przyznania B. K. świadczeń rodzinnych decyzją z dnia [...] zostało wznowione w związku z licznymi skargami mieszkańców, wskazujących że B. K. nienależnie korzysta z tej formy pomocy. Organ ustalił, że B. K. i T.K. zawarli związek małżeński w formie wyznaniowej. Nie wywiera on skutków w sferze prawa cywilnego. Okoliczność ta wskazuje na faktyczne istnienie rodziny. Ustalenie to dodatkowo potwierdza postępowanie B. K., która mimo powoływania się na trudną sytuację finansową, nie wystąpiła o alimenty przeciwko ojcu dzieci. Ten materiał dowodowy pozwala ustalić, że B.K. nie wychowuje dzieci samotnie. W tej sytuacji nie należą się jej świadczenia rodzinne, przyznane decyzją z dnia [...] r. Uwzględnienie tego wniosku B. K. zostało oparte na jej twierdzeniu, że samotnie wychowuje dzieci. Ponownie przeprowadzone w wyniku wznowienia postępowanie wyjaśniające wskazuje, że było to twierdzenie nieprawdziwe. Ochrona dóbr osobistych może być dochodzona wyłącznie na drodze postępowania cywilnego. Na wskazane rozstrzygnięcie administracyjne skargę złożyła B. K.. Wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia bądź umorzenie postępowania w sprawie wznowienia. Zarzuciła dowolność ustalenia, że nie jest osobą samotnie wychowującą dzieci. Ten błąd w ustaleniach faktycznych ma istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Ślub zawarty w formie wyznaniowej nie wywołuje prawnych skutków. Nie przesądza o istnieniu rodziny. Faktycznie mieszka tam, gdzie jest zameldowana. Z ojcem dzieci nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Organ nie może opierać ustaleń na twierdzeniach różnych mieszkańców K.. Nie zostali oni personalnie wskazani. W tej sytuacji nie może się odnieść do tych twierdzeń. Nie ze wszystkimi mieszkańcami K. pozostaje w dobrych stosunkach. Policja oraz szkoła nie dysponują wiedzą o jej rzeczywistej sytuacji. Wyrokiem z dnia 3 marca 2006 r. zostały zasądzone alimenty od T. K. na rzecz dzieci. Dowodzi to braku rodzinnych więzi. W rzeczywistości ojciec dzieci nie interesuje się ich losem Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o oddalenie skargi. Podtrzymało stanowisko i jego uzasadnienie, wyrażone w zaskarżonej decyzji. Akcentowało okoliczność, że obowiązek utrzymania dzieci ciąży w pierwszej kolejności na rodzicach. Sumując dochód obojga rodziców, przekroczone jest kryterium dochodowe. W takiej sytuacji świadczenia rodzinne nie przysługują. Okoliczności faktyczne ustalone w postępowaniu administracyjnym są też znane pracownikom Ośrodka Pomocy Społecznej . Wyrok zasądzający alimenty od T. K. na rzecz dzieci wywiera skutki na przyszłość. Rozpatrywane świadczenia rodzinne dotyczyły roku 2004 r. Zdaniem Kolegium materiał dowodowy, zgromadzony w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego uzasadnia ustalenie, że B. K. i T.K. wspólnie zamieszkują. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. / w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / , sąd administracyjny kontroluje legalność działań organów administracji publicznej. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Organ administracji nie wyjaśnił okoliczności istotnych dla prawidłowego załatwienia sprawy. Zgodnie z art. 3 pkt 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych / Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm. / przez rodzinę rozumieć należy odpowiednio małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko po ukończeniu 25 roku życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. Organ orzekający nie ustalił daty zawarcia małżeństwa B. K. z T. K.. Zgodnie z art. 1 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego /k. r. o./ , w brzmieniu obowiązującym od 15 listopada 1998 r., małżeństwo może być zawarte poprzez złożenie oświadczenia woli w obecności duchownego. Skarżąca w postępowaniu sądowym podała rok 1992, kiedy zawarła związek małżeński w formie wyznaniowej. Okoliczność ta wymaga przeprowadzenia dowodu w postępowaniu administracyjnym. Jednoznaczne ustalenie, że B. K. i T. K. mają status małżonków kwalifikowałoby ich jako rodzinę, w myśl definicji z art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W dalszej kolejności należy zbadać czy rodzice wspólnie wychowują dzieci. Wspólne wychowywanie dzieci jest przesłanką, która stanowi o istnieniu rodziny w rozumieniu definicji z art. 3 pkt 16 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych. Oczywistym jest, że w pierwszej kolejności na rodzicach spoczywa obowiązek wychowywania dzieci. Zgodnie z art. 97 § 1 k. r. o. jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania. Żadne z rodziców nie może uchylać się od tego obowiązku. Należy wyjaśnić czy władza rodzicielska w pełni przysługuje obojgu rodzicom. Dla pojęcia wspólnego wychowywania dzieci, wspólne zamieszkiwanie rodziców ma pośrednie znaczenie. Brak wspólnego zamieszkiwania rodziców samo nie wyklucza wspólnego wychowywania dzieci . Zgromadzone przez organ dowody koncentrują się na okoliczności wspólnego zamieszkiwania rodziców dzieci. Jednak ustalenie wspólnego zamieszkiwania rodziców dzieci jest dowolne. Materiał dowodowy nie jest wyczerpujący. Pismo Kierownika Posterunku Policji z dnia 6 stycznia 2005 r. nie wskazuje źródeł informacji podanych w jego treści. Dyrektor Zespołu Szkół Podstawowych w K. w piśmie z tej samej daty podaje, że dzieci wraz z matką zmieniają miejsce zamieszkania z uwagi na skomplikowaną sytuację rodziny. Organ nie może też zasadnie odwoływać się do wiedzy niektórych mieszkańców czy pracowników. Źródła dowodów muszą być dla strony ściśle określone, zindywidualizowane. Dopiero w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organy administracji będą mogły zasadnie ustalić okoliczność istnienia rodziny w rozumieniu art. 3 pkt 16 powoływanej ustawy o świadczeniach rodzinnych. Pozwoli to na właściwe określenie poziomu dochodów i przesądzenie czy skarżąca jest osobą samotnie wychowującą dzieci. Stwierdzone uchybienia postępowania administracyjnego naruszają art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Mogą one istotnie wpływać na wynik sprawy. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.