II SA/Lu 477/16

PostanowienieWSA w Lublinie2018-07-12

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Jaka jest prawidłowa podstawa prawna i wysokość wynagrodzenia dla adwokata ustanowionego z urzędu za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji oraz za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, w kontekście zmiany rozporządzeń regulujących te kwestie?
Ratio decidendi
Sąd, działając na podstawie wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, przyznał adwokatowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenie za pomoc prawną w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji na podstawie rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., stosując stawkę maksymalną 480 zł powiększoną o VAT. Za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej przyznano wynagrodzenie na podstawie rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., stosując 50% stawki minimalnej określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) tego rozporządzenia (240 zł), powiększone o VAT.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku adwokata A. N. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji oraz za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Wcześniejsze postanowienie WSA w Lublinie z dnia 20 kwietnia 2017 r. przyznało adwokatowi określoną kwotę, jednak skarga kasacyjna zarzuciła niewłaściwe zastosowanie przepisów rozporządzeń dotyczących kosztów pomocy prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił punkt postanowienia dotyczący kosztów i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi A. N. od Skarbu Państwa wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji oraz za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, wraz z należnym podatkiem od towarów i usług.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata A. N. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji oraz za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Wojewody z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości p o s t a n a w i a I. przyznać adwokatowi A. N. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę [...]([...]) złotych, w tym kwotę [...]([...]) złotych należnego podatku od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji; II. przyznać adwokatowi A. N. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę [...]([...]) złotych, w tym kwotę [...]([...]) złotych należnego podatku od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Adwokat A. N., wyznaczona pełnomocnikiem z urzędu skarżącej, na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Jednocześnie oświadczyła, że koszty nie zostały opłacone w całości ani w części. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2017 r., stanowiącym punkt drugi wyroku z tego samego dnia wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 47716, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, przyznał adwokatowi A. N. kwotę [...]złotych, w tym kwotę [...]złotych należnego podatku od towarów i usług za pomoc prawną udzieloną z urzędu. W sporządzonej przez adwokata A. N. skardze kasacyjnej od powyższego wyroku zarzucono Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie między innymi, że rozstrzygając w punkcie drugim o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu naruszył art. 250 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 21 ust. 1 pkt 1c w zw. z §4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w zw. z §22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącej w niewłaściwej wysokości. Uzasadniając zarzut wyjaśniono, że skarga w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 477/16 wpłynęła do Sądu w dniu 16 maja. Zatem stosownie do unormowania §22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adwokata A. N. rozstrzygać powinien na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. W myśl bowiem paragrafu 22 jeżeli skarga wpłynie do Sądu przed 2 listopada do spraw wszczętych a nie zakończonych przed tą datą mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W skardze kasacyjnej wniesiono o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Oświadczono równocześnie, że koszty nie zostały opłacone w całości ani w części. W punkcie pierwszym wyroku z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2316/17 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił punkt drugi wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Lublinie z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 47716 i w tym zakresie przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania. Przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Naczelny Sąd Administracyjny, w uzasadnieniu swojego wyroku, wyraził pogląd zgodnie z którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie ponownie rozpatrując kwestię kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnika skarżącej poniesionych w postępowaniu pierwszoinstnacyjnym uczyni to na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do unormowania art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, zwana dalej "p.p.s.a.") wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zgodnie z art. 190 zd. 1 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Stosując się zatem do wykładni §22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1714) o kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu przez adwokata A. N. za postępowanie poprzedzające wydanie w niniejszej sprawie wyroku przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie rozstrzygać należy w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U z 2015, poz. 1801). Zgodnie z §21 ust. 1 pkt 1 lit. c) tego rozporządzenia opłata maksymalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, w sprawach w których przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna (§21 ust. 1 pkt 1 lit. a) ani decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego (§21 ust. 1 pkt 1 lit. b), wynosi 480 złotych. Przedmiotem zaskarżenia w sprawie niniejszej nie jest należność pieniężna ani decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego, dlatego przy rozstrzyganiu o wynagrodzeniu należnym adwokatowi A. N. zastosowanie znajdzie opłata maksymalna przewidziana w §21 ust. 1 pkt 1 lit. c). Przy czym stosowanie do unormowania §4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. podlega ona podwyższeniu o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Stawka podatku dla tego rodzaju czynności wynosi 23% (art. 146a pkt. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.). Tym samym wynagrodzenie należne adwokatowi A. N. za pomoc prawną udzieloną z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji wyniesie [...] złotych, o czym referendarz sądowy działając na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz art. 258 §2 pkt 8 p.p.s.a. i §21 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z §4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. orzekł w punkcie pierwszym postanowienia. Aktem normatywnym określającym zasady przyznania wynagrodzenia adwokatowi A. N. za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. stosuje się bowiem do czasu zakończenia postępowania w danej instancji (§22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r.), zatem w niniejszej sprawie do zakończenia postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjny w Lublinie w dniu 20 kwietnia 2017 r. Paragraf 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia (pkt. 1) oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata ustanowionego z urzędu (pkt. 2). Przy czym stosownie do unormowania § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; wartości przedmiotu sprawy; wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie oraz stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§4 ust. 2 pkt 1 - 4). W sprawie niniejszej nie zachodzi przypadek skutkujący potrzebą zastosowania §4 ust. 2 pkt 1 - 4 rozporządzenia. Zgodnie zaś z §21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. stawka minimalna wynosi w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1 tego paragrafu, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Biorąc pod uwagę przedmiot skargi, która zainicjowała niniejsze postępowanie, treść § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia zgodnie, z którym wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej wynosi 50% stawki minimalnej określonej w §21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, jeżeli skargę tę sporządził adwokat, który prowadził sprawę przed sądem pierwszej instancji jak i to, że adwokat A. N. prowadziła niniejszą sprawę w toku pierwszoinstancyjnego postępowania sądowoadministracyjnego oraz, iż to ona w toku postępowania w drugiej instancji sporządziła i wniosła skargę kasacyjną stwierdzić należy, iż wynagrodzenie, które powinna otrzymać z tego tytułu wynosić będzie 50% stawki minimalnej określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia. Stawka minimalna, o której stanowi § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia wynosi 240 złotych. Tak, więc wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej wynosić będzie 50% z kwoty 240 złotych powiększone stosownie do unormowania § 4 ust. 3 rozporządzenia o stawkę należnego podatku od towarów i usług wynoszącą dla tej usługi 23% (art. 146a pkt. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm.). Wynagrodzenie to wynosić więc będzie łącznie z należnym podatkiem od towarów i usług [...] złotych, o czym działając na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia orzeczono w punkcie drugim postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło