II SA/Lu 478/13
PostanowienieWSA w Lublinie2013-07-30
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, prowadząca wspólne gospodarstwo domowe z rodziną, posiadająca dochody z rent, emerytury, wynagrodzenia za pracę oraz gospodarstwa rolnego, a także spłacająca kredyt, wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, aby uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Strona skarżąca nie wykazała, że jest w stanie ponieść jakiekolwiek koszty postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Posiada ona stałe źródła dochodu, zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, jest właścicielką gospodarstwa rolnego oraz spłaca kredyt, co świadczy o posiadaniu zdolności finansowych. Jednakże, wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, dlatego przyznano jej prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od opłat sądowych ponad kwotę 200 złotych.Stan faktyczny
Strona skarżąca W. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na trudną sytuację finansową prowadzonego wspólnie z rodziną gospodarstwa domowego. Przedstawiła dochody z rent, emerytury, wynagrodzenia za pracę oraz dochody z gospodarstwa rolnego, a także koszty utrzymania domu, leków i spłaty pożyczki. W trakcie postępowania uzupełniała dokumentację dotyczącą powierzchni gospodarstwa rolnego, harmonogramu spłaty pożyczki, posiadanych samochodów oraz faktur za gaz i wodę.Rozstrzygnięcie
Przyznano W. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od każdej opłaty sądowej ponad kwotę 200 złotych; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego p o s t a n a w i a I. przyznać W. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od każdej opłaty sądowej ponad kwotę 200 (dwieście) złotych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Sygn akt II SA/Lu 478/13 UZASADNIENIE
Strona skarżąca na urzędowym formularzu symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, teściową, córką, zięciem oraz dwojgiem ich nieletnich dzieci, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2. Strona skarżąca oświadczyła, że na dochód jej gospodarstwa domowego składa się jej renta w kwocie [...] złotych netto, renta żony w kwocie [...] złotych netto, emerytura teściowej w kwocie [...] złotych netto oraz wynagrodzenie za pracę zięcia w kwocie [...] złotych netto. Miesięczny dochód z tego tytułu wynosi [...] złotych netto. Strona skarżąca jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha. Z oświadczenia strony skarżącej wynika również, że emerytura teściowej nie wystarcza na jej wydatki na leki, środki higieny oraz wyżywienie zaś koszty leków dla strony skarżącej i jej małżonki oraz koszty utrzymania domu wynoszą miesięcznie [...] złotych. Ponadto strona skarżąca spłacą pożyczkę w miesięcznych ratach po [...] złotych. Wykonując wezwanie do nadesłania dokumentu wskazującego na powierzchnię gospodarstwa rolnego w hektarach przeliczeniowych oraz umowy spłacanej pożyczki strona skarżąca nadesłała poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię decyzji wymiarowej podatku rolnego, z której wynika, że powierzchnia gospodarstwa rolnego strony skarżącej w hektarach przeliczeniowych wynosi [...]. Strona skarżąca nie nadesłała żądanej od niej umowy spłacanej pożyczki. Nadesłała poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię harmonogramu spłaty zaciągniętej pożyczki. Wynika z niego, że strona skarżąca zaciągnęła pożyczkę w dniu 22 kwietnia 2013 r. zaś miesięczna rata jej spłaty w miesiącu lipcu wynosi [...] złotych zaś w miesiącu sierpniu [...] złote. Wysokość raty spłacanej pożyczki nie będzie niższa od kwoty [...] złotych do dnia 31 lipca 2014 r. Z nadesłanej decyzji wymiarowej podatku rolnego wynika, że strona skarżąca jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych. Strona skarżąca ponownie wezwana do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń nadesłała oświadczenie z dnia 22 lipca 2013 r., z którego wynika, że jest ona właścicielem samochodu osobowego marki [...] rok produkcji 2000, zięć strony skarżącej jest właścicielem samochodu osobowego marki [...] rok produkcji 1995 zaś córka jest właścicielem samochodu osobowego marki [...] rok produkcji 1995. Strona skarżąca nadesłała również umowę spłacanej pożyczki. Wynika z niej, że w dniu 22 kwietnia 2013 r. zaciągnęła ona kredyt obrotowy w wysokości [...] złotych w związku z prowadzoną działalnością wytwórczą w zakresie upraw polowych oraz chowu i hodowli zwierząt. Z nadesłanej faktury VAT za gaz wynika, że za okres dwu miesięcy (maj – lipiec bieżącego roku) strona skarżąca zapłaciła kwotę [...] złotych, czyli miesięczny koszt gazu to [...] złotych. Z faktury za wodę i odprowadzenie ścieków wynika, że za okres trzech miesięcy (luty – maj bieżącego roku) strona skarżąca zapłaciła kwotę [...] złotych, czyli miesięczny koszt zużycia wody i odprowadzania ścieków to kwota [...] złotych.
Referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm, zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). W sprawie niniejszej nie mamy doczynienia z żadną z wymienionych sytuacji. Strona skarżąca i jej małżonka mają stałe źródło dochodu, który pokrywa ich koszty utrzymania koniecznego, mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe oraz są właścicielami gospodarstwa rolnego. Strona skarżąca spłaca również zaciągnięty kredyt, co wskazuje na posiadanie przez nią zdolności kredytowej a więc i możliwości finansowych. Nie można zatem zaliczyć strony skarżącej do osób ubogich bądź tych, których dochody nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Z tego powodu referendarz sądowy przyjął, że strona skarżąca nie wykazała aby nie była w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała zaś, że nie jest w stanie ponieść bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego każdej opłaty sądowej w kwocie wyższej od 200 złotych. Prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złotych (§2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych (§3 w zw. z §2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) opłaty sądowe każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej z uwzględnieniem dochodu z uprawy gospodarstwa rolnego obliczonego w oparciu o wskaźnik wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2011 r. po odliczeniu od niego kwoty podatku rolnego wynosi [...] złotych netto (obwieszczenie Prezesa GUS z dnia 21 września 2012 r. – M.P. z 2012 r. poz. 671). Kwota ta w gospodarstwie domowym strony skarżącej daje średni miesięczny dochód przypadający na osobę w wysokości [...] złotych netto. W ocenie referendarza sadowego kwota łącznego miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego strony skarżącej, przy uwzględnieniu wysokości wykazanych przez nią kosztów utrzymania koniecznego, pozwala na poniesienie każdej opłaty sądowej w kwocie nie wyższej od 200 złotych, bez narażenia strony skarżącej i jej rodziny na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Kwota łącznych miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego strony skarżącej pozwala także na równoczesne ponoszenie minimalnych kosztów ustanowienia adwokata, gdyż wynoszą one 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej dzielonej z urzędu – tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 461). Ponoszenie bowiem równocześnie z opłatami sądowymi ponad kwotę 200 złotych minimalnych kosztów ustanowienia adwokata nie uniemożliwi stronie skarżącej i jej rodzinie pokrycia kosztów związanych z ich najistotniejszymi potrzebami życiowymi.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło