II SA/Lu 48/14

PostanowienieWSA w Lublinie2014-08-14

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy przepisów szczególnych (np. dotyczących zasiłków rodzinnych), należy przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Jednakże, jeśli skarżący jest już zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy przepisów szczególnych (np. art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA w przypadku zaskarżania decyzji dotyczących zasiłków rodzinnych), żądanie zwolnienia od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy staje się bezprzedmiotowe, a postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu.
Stan faktyczny
Skarżąca M. D. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata oraz radcy prawnego. Uzasadniła wniosek trudną sytuacją materialną swojej rodziny. Referendarz sądowy uznał, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, jednakże stwierdził, że jest ona już zwolniona z kosztów sądowych na mocy przepisów szczególnych dotyczących zasiłków rodzinnych, co czyni część wniosku bezprzedmiotową.
Rozstrzygnięcie
Przyznano M. D. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku p o s t a n a w i a I. przyznać M. D. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego wystąpić do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na urzędowym formularzu symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata oraz radcy prawnego. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz czworgiem niepełnoletnich dzieci, z którymi zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie [...] złotych, pomocy jednego z dzieci, nie pozostających z nią w gospodarstwie domowym w wysokości [...] złotych oraz wynagrodzenia za pracę męża w kwocie [...] złotych brutto. Łączny miesięcznych dochód gospodarstwa domowego skarżącej wynosi [...] złotych. Na stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego skarżącej składają się wydatki na czynsz – [...] złotych, ogrzewanie – [...] złotych i spłata kredytu – [...] złotych. Skarżąca posiada dług w kwocie [...] złotych. Skarżąca jest osobą niepełnosprawną. Precyzując zakres wniosku skarżąca wskazał, że wnosi o zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z drugą z wymienionych sytuacji mamy doczynienia w sprawie niniejszej. Miesięczny dochód przypadający na osobę w gospodarstwie domowym skarżącej wynosi [...] złotych. W ocenie referendarza sądowego kwota ta nie jest w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowymi. Przyjąć zatem należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest w całości zasadny. Ze względu jednak na to, że na mocy art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. skarżąca jest w niniejszej sprawie zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, skarży bowiem decyzję dotyczącą odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku, jej żądanie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe. Zatem postępowanie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sadowych podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z tego powodu referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło