II SA/Lu 482/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 października 2009 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz K. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych postanowieniem z dnia [...] na wniosek K. W. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie odmowy przyznania jej uprawnień kombatanckich decyzją z dnia [...] Organ ten decyzją z dnia [...] utrzymaną następnie decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji własnej o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 248/08 uchylił decyzję Kierownika Urzędu z dnia [...] W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ - po uzupełnieniu materiału sprawy o rekomendację stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji, dowody z zeznań świadków wskazanych przez skarżącą oraz przesłuchanie strony a także o inne dowody, jeżeli taka potrzeba wyłoni się w toku postępowania - ustali dokładnie stan faktyczny sprawy, dokona oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego pod kątem istnienia tytułu do uprawnień kombatanckich, a następnie stosownie do wyniku oceny, wyda właściwej treści rozstrzygnięcie, zgodne z wymogami art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.). Kierownik Urzędu rozpoznając przedmiotową sprawę uwzględniając zalecenia zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 grudnia 2008 r. i dokumenty dostarczone przez stronę wydał na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 1 ust. 2 pkt 3 i 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji ( Dz. U. Nr 106, poz. 1154) decyzję z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] o odmowie uchylenia decyzji własnej. Organ administracji wskazał, że podjął wszelkie czynności, mające na celu wyjaśnienie omawianej sprawy. Wezwał stronę do przedstawienia nowych dowodów (oświadczeń świadków, dokumentów, publikacji), które mają potwierdzić wnioskowane przez nią okoliczności. Ponadto organ dokonał przeglądu akt kombatanckich osób, na które powołała się strona skarżąca, a których oświadczeń nie przedstawiła. Skargę do sadu administracyjnego na decyzję Kierownika Urzędu z dnia [...] wniosła K. W., która zakwestionowała jej zgodności z prawem. Podniosła, że decyzja ta jest dla niej krzywdząca i wskazała na wadliwości postępowania dowodowego, co miało wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest słuszna, w zakresie w jakim zarzuca organowi niewłaściwie przeprowadzone postępowanie dowodowe. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że zobowiązany jest brać pod uwagę wszystkie uchybienia w sprawie, w tym również te, które nie zostały przedstawione w skardze. Analizując niniejszą sprawę w zakresie objętym zarzutami skargi oraz w ramach, wynikającego z art. 134 § 1 powołanej ustawy, obowiązku kontroli zaskarżonego aktu z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł nie dostrzec uchybień skłaniających do uchylenia zaskarżonej decyzji. W szczególności organ ponownie rozpoznając sprawę uchybił art. 153 ustawy p.p.s.a. Przepis ten stanowi, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Innymi słowy, tak organ odwoławczy, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny są związane zarówno oceną prawną, jak i wytycznymi do dalszego postępowania zawartymi w poprzednim wyroku wydanym w sprawie, tj. wyroku WSA z dnia 10 grudnia 2008 r. Trzeba tutaj zauważyć, iż organy procedujące w sprawie prawidłowo podjęły starania w celu uzupełnienia materiału dowodowego. W zgromadzonym materiale dowodowym znalazły się bowiem oświadczenia świadków: J. N., T. S., S. K., J. R., które strona przedstawiła na wezwanie organu oraz akta innych osób (S. Ł., J. Ł.. oraz M. M.), na które strona powoływała się w piśmie z dnia 14 sierpnia 2007 r. Jednakże ani wskazane dokumenty uzupełniające, jak i zaskarżona decyzja nie wyjaśniają - do czego Sąd Administracyjny zobowiązał organ orzekający, kwestii uzyskania rekomendacji. W myśl art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach, o spełnieniu warunków do uzyskania uprawnień kombatanckich, orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub osoby przez niego upoważnione, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. Zatem rekomendacja jest niezbędnym środkiem dowodowym podlegającym ocenie organu orzekającego w sprawie uprawnień kombatanckich. Organ przeoczył okoliczność, że obowiązek przedstawienia rekomendacji, o jakiej mowa w art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach, nie został przez ustawodawcę nałożony na stronę, lecz jest adresowany do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. To organ powinien był zwrócić się do stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności o zajęcie stanowiska w drodze wydania lub odmowy wydania rekomendacji. Od obowiązku tego może zwolnić organ jedynie uzyskanie i przedstawienie rekomendacji przez samą zainteresowaną stronę, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. To uchybienia spowodowało, że organ rozpoznając sprawę nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego i przez to nie ustalił dokładnie stanu faktycznego niezbędnego dla załatwienia sprawy. Tym samym zgodnie z wytycznymi wynikającymi z wyżej już wskazanego wyroku WSA, nie sposób uznać sprawy za dostatecznie wyjaśnionej we wskazanych aspektach, albowiem organ nie wykonał zaleceń wskazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Należy zauważyć, że to na organach administracji publicznej orzekających w sprawach kombatanckich ciąży obowiązek wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, a w toku postępowania stoją na straży praworządności i obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Kierownik Urzędu w niniejszej sprawie nie sprostał tym wymogom, a dokonana przezeń ocena i poczynione ustalenia faktyczne naruszały art. 153 ustawy p.p.s.a. oraz art. 7 i 77 k.p.a i podważały zasadę zaufania obywateli do działań organów administracji publicznej. Wobec uchybienia przez organ odwoławczy wyżej opisanym obowiązkom Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.