II SA/Lu 486/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 listopada 2012 r. sprawy ze skargi J.O. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] – po rozpatrzeniu zażalenia J. O. – utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec J. O. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...]. Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia [...] września 2006 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nakazał J. O. wykonanie w terminie do [...] listopada 2006 r., w budynku gospodarczym o wymiarach ok. 15 m x 8,5 m wraz z przybudówkami o wymiarach 5,2 m x 3,4 m oraz 4,4 m x 11 m, posadowionych na posesji przy ul. K. w L., następujących robót budowlanych: 1. wykonanie ściany przeciwpożarowej ceglanej w miejscu istniejącej w granicy drewnianej części ściany ww. budynku od strony posesji przy ul. K. w L., 2. obcięcie części połaci dachowej występującej poza lico ww. budynku od strony posesji przy ul. K. w L. Powyższe rozstrzygnięcie stało się ostateczne w dniu [...] października 2006 r., kiedy to decyzją nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał je w mocy. Decyzja organu odwoławczego została następnie zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Lublinie, lecz prawomocnym wyrokiem z dnia 6 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Lu 1038/06 Sąd oddalił wniesioną skargę. Upomnieniem z dnia [...] maja 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wezwał J. O. do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] września 2006 r. Pomimo prawidłowego doręczenia powyższego upomnienia w dniu [...] maja 2008 r. zobowiązany nie wykonał nałożonego obowiązku, w związku z czym w dniu [...] lipca 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta Lublin wystawił tytuł wykonawczy nr [...], którego odpis doręczył stronie w dniu [...] lipca 2008 r., wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne dotyczące obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] września 2006 r. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] nałożył na J. O. grzywnę w wysokości 5.000 zł w celu przymuszenia do wykonania egzekwowanego obowiązku. Powyższe postanowienie - po rozpatrzeniu zażalenia J. O. – utrzymał w mocy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...]. W dniu [...] grudnia 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wystawił tytuł wykonawczy nr [...], dotyczący nałożonej na zobowiązanego grzywny i przekazał go Naczelnikowi Trzeciego Urzędu Skarbowego w [...] wraz z wnioskiem o wszczęcie egzekucji przedmiotowej należności pieniężnej. W piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r. zatytułowanym "skarga na niezgodne z prawem złożenie wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] do Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego" J. O. zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2008 r. z uwagi na przedawnienie. Zobowiązany podniósł, iż przedmiotowe postępowanie ma ścisły i bezpośredni związek z postępowaniem o rozgraniczenie oraz postępowaniem o wydanie spornego pasa ziemi, prowadzonym na wniosek zmarłego S. S. i zakończonym wyrokiem Sądu z dnia [...] marca 2004 r. sygn. akt [...], którym zobowiązano J. O. do wydania S. S. pasa gruntu o pow. 0,0014 ha. Na wniosek S. S. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...] wszczął postępowanie egzekucyjne dotyczące powyższego obowiązku, jednak – jak stwierdził J. O. – z uwagi na jego niewykonalność postępowanie to zostało umorzone. W dniu [...] lutego 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał powyższy wniosek według właściwości Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego [...]. Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku nałożonego na J. O. decyzją z dnia [...] września 2006 r. Organ I instancji uznał, że na obecnym etapie prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie zachodzą podstawy do jego umorzenia. Wyjaśnił, że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze jego prowadzenie jest niemożliwe lub bezcelowe. Przesłanki obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienia enumeratywnie art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w związku z czym tylko zaistnienie którejś z przesłanek określonych w tym przepisie skutkuje umorzeniem postępowania. W ocenie organu J. O. w swym wniosku nie wskazał na żadną z okoliczności opisanych w powyższym unormowaniu. Przesłanki skutkującej umorzeniem postępowania nie stanowi bowiem podniesiony zarzut "przedawnienia". Jednocześnie organ wyjaśnił, że do kwestii zarzucanego "przedawnienia" ustosunkował się szczegółowo w postanowieniu z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], uznającym za bezzasadny zarzut zobowiązanego do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W tej sytuacji organ egzekucyjny uznał, że wniosek strony o umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego nie znajduje podstawy prawnej. J. O. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia. Stwierdził, że wykonanie egzekwowanego obowiązku nie jest konieczne z uwagi na brak zagrożenia bezpieczeństwa ludzi oraz wystąpienia katastrofy budowlanej. Ponownie podkreślił, że postępowanie egzekucyjne dotyczące obowiązku nałożonego na niego wyrokiem Sądu Rejonowego w Lublinie (sygn. akt [...]) zostało umorzone postanowieniem Komornika Sądowego z dnia [...] lutego 2012 r., sygn. akt [...]. Wskazał również, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z inicjatywy S. S., który nie żyje już od kilku lat. Organ winien zatem ustalić, kto obecnie włada działką rodziny S. Powołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Również organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z określonych w art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego. Nie zaistniały bowiem przeszkody o charakterze trwałym, które powodowałyby, że dalsze prowadzenie przedmiotowego postępowania byłoby bezcelowe lub niemożliwe. Organ odwoławczy uznał również, że postępowanie to prowadzone jest w prawidłowy sposób. Podkreślił, że dotyczy ono obowiązku o charakterze niepieniężnym wynikającego z decyzji z dnia [...] września 2006 r., który nie ulega przedawnieniu. Organ I instancji jest w nim zarówno wierzycielem jak i organem egzekucyjnym i to w jego gestii leży dochodzenie roszczeń. Zatem powoływanie się przez J. O. na okoliczność śmierci S. S. i jego syna jest - w ocenie organu II instancji - chybione i nie zasługuje na uwzględnienie. J. O. zaskarżył powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W skardze wniósł o jego uchylenie oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2008 r. Skarżący stwierdził, że nie neguje, iż organ I instancji nakazał mu wykonanie robót budowlanych w stanowiącym jego własność budynku gospodarczym zlokalizowanym przy ul. K. w L. Postępowanie w tej sprawie wynikało jednak z wniosku zmarłego S. S., który domagał się od skarżącego wydania nieruchomości o powierzchni 8 m2. Na podstawie wyroku nakazującego skarżącemu wydanie spornego pasa ziemi Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...] – na żądanie S. S. – wszczął postępowanie egzekucyjne (sygn. akt [...]), które zostało umorzone jako niewykonalne. Organy obu instancji – w ocenie skarżącego – nie uwzględniły jednak tej okoliczności w niniejsze sprawie. Skarżący stwierdził, że S. S. nie miał żadnego umocowania do prowadzenia postępowania zarówno przed sądem rejonowym jak i administracyjnym. Jego nieruchomość, granicząca z działką J. O., została ponadto przekazana w drodze postępowania spadkowego następcom prawnym. W tej sytuacji prowadzone postępowanie egzekucyjne – jako wszczęte na podstawie wniosku zmarłego S. S. – winno być umorzone. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Skarżący w niniejszej sprawie domagał się umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec niego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...], a dotyczącego obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] września 2006 r., nr [...] nakazującej J. O. wykonanie w terminie do 30 listopada 2006 r., w budynku gospodarczym o wymiarach ok. 15 m x 8,5 m wraz z przybudówkami o wymiarach 5,2 m x 3,4 m oraz 4,4 m x 11 m, posadowionych na posesji przy ul. K. w L., następujących robót budowlanych: 1. wykonanie ściany przeciwpożarowej ceglanej w miejscu istniejącej w granicy drewnianej części ściany ww. budynku od strony posesji przy ul. K. w L., 2. obcięcie części połaci dachowej występującej poza lico ww. budynku od strony posesji przy ul. K. w L. Zgodnie z art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej u.p.e.a.), postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia z perspektywy powyższego przepisu należy stwierdzić, że zasadne jest stanowisko, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna ze wskazanych przez ustawę przyczyn uzasadniających umorzenie postępowania egzekucyjnego. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że decyzja organu nadzoru budowlanego z dnia [...], stanowiąca źródło egzekwowanego w przedmiotowym postępowaniu obowiązku, nie została uchylona i jako ostateczna funkcjonuje do dnia dzisiejszego w obrocie prawnym. Poza sporem pozostaje również, że obowiązek nałożony powyższym rozstrzygnięciem nie został dotychczas wykonany. W toku niniejszego postępowania skarżący w zasadzie nie wskazał na żadną okoliczność, która mogłaby stanowić podstawę do umorzenia prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2008 r. postępowania egzekucyjnego. Jego twierdzenie, jakoby określony w tym tytule obowiązek uległ przedawnieniu, jest natomiast całkowicie chybione. Obowiązek ten ma bowiem charakter niepieniężny i jako taki co do zasady nie ulega przedawnieniu (por. D. Jankowski: Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, Wrocław 2004, s.316). W tej sytuacji nie można uznać, by przedmiotowy obowiązek wygasł bądź stał się niewymagalny. Z akt sprawy w żaden sposób nie wynika również, by obowiązek wykonania robót budowlanych nałożony decyzją organu I instancji z dnia [...] września 2006 r. stał się niewykonalny. Należy wyjaśnić, że niewykonalność obowiązku stanowi przykład obiektywnej niemożności jego zrealizowania, która w przedmiotowej sprawie – zdaniem Sadu – nie ma miejsca. Obiektywny charakter niewykonalności oznacza bowiem, że w świetle aktualnego stanu techniki i wiedzy nikt nie może wykonać obowiązku. Niewykonalność obowiązku może być trwała lub tylko czasowa, przy czym tylko przy trwałej niewykonalności istnieje podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego (por. D. R. Kijowski (red.): Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, Warszawa 2010, s. 510). Również pozostałe podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego, opisane w art. 59 § 1 u.p.e.a. w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że skarżącemu prawidłowo w dniu [...] maja 2008 r. doręczono upomnienie zawierające wezwanie do wykonania określonego w decyzji z dnia [...] września 2006 r. obowiązku w terminie 7 dni. Wystawiony następnie przez organ egzekucyjny tytuł wykonawczy określa egzekwowany obowiązek zgodnie z treścią powyższej decyzji. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi ponadto błąd co do osoby zobowiązanego. Końcowo wyjaśnić wypada, że skarżący błędnie utożsamia obowiązek określony w tytule wykonawczym z dnia [...] lipca 2008 r., z obowiązkiem nałożonym na niego wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] marca 2004 r., sygn. akt [...]. W pierwszym przypadku sporny obowiązek obejmuje bowiem wykonanie robót budowlanych wskazanych w decyzji z dnia [...] września 2006 r., a wierzycielem uprawnionym do żądanie wykonania tego obowiązku jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], będący jednocześnie organem egzekucyjnym. W drugim przypadku obowiązek dotyczył natomiast wydania przez J. O. na rzecz S. S. pasa gruntu i był egzekwowany w drodze egzekucji sądowej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2004 r., zaś jego wierzycielem był S. S. Jakkolwiek śmierć S. S. mogła skutkować zakończeniem postępowania egzekucyjnego w sprawie wydania spornego pasa gruntu, to pozostaje ona bez jakiegokolwiek znaczenia w całkowicie odrębnym postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku wynikającego w decyzji z dnia [...] września 2006 r. Pomimo bowiem, że postępowanie administracyjne zakończone tą decyzją zostało wszczęte na wniosek S. S., nie był on już uczestnikiem w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku wynikającego z przedmiotowej decyzji. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.