II SA/Lu 487/05
WyrokWSA w Lublinie2005-06-30
Skład orzekający: Ewa Ibrom, Dorota Chobian, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Gminy odrzucająca zarzut dotyczący przebiegu projektowanej drogi ekspresowej jest ważna, jeśli jej uzasadnienie nie odnosi się do treści zarzutu i nie wyjaśnia przyczyn jego odrzucenia?Ratio decidendi
Uchwała Rady Gminy odrzucająca zarzut dotyczący przebiegu projektowanej drogi ekspresowej jest nieważna, jeśli jej uzasadnienie nie nawiązuje do treści zarzutu i nie wyjaśnia przyczyn jego odrzucenia. Brak takiego uzasadnienia pozbawia skarżącego możliwości rzeczywistego skorzystania z ustawowo gwarantowanej ochrony jego interesów prawnych, co stanowi naruszenie art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.Stan faktyczny
Skarżący K. Z. zakwestionował przebieg projektowanej autostrady S 17 w projekcie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając, że projekt został wykonany na podstawie nieaktualnych danych i powoduje konieczność rozbiórki jego nowo wybudowanego budynku. Rada Gminy odrzuciła jego zarzut uchwałą, wskazując na ustalenia rozporządzenia Rady Ministrów i pozytywne uzgodnienia. Skarżący wniósł skargę, zarzucając sprzeczność uzasadnienia uchwały i naruszenie ładu przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, ale Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, wskazując na brak właściwego uzasadnienia uchwały Rady Gminy.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Rady Gminy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia WSA (del) Dorota Chobian (sprawozdawca), Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant St. sekr. sąd. Jolanta Sikora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi K. Z. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zarzutu do projektu planu miejscowego stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
W zgłoszonym zarzucie do wyłożonego do publicznego wglądu projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. Z. zakwestionował przebieg odcinka około 1200 m projektowanej autostrady S 17 na terenie miejscowości C.. Zarzucił, iż projekt został wykonany na podstawie nieaktualnych operatów geodezyjnych, bez uwzględnienia istniejącego stanu faktycznego, to jest pozwoleń na budowę nowych obiektów wydanych prawomocnymi decyzjami Urzędu Gminy po 1990 roku. Podniósł, że na skutek niewłaściwego zaprojektowania drogi jego budynek, którego realizację rozpoczął w 1994 r. i który obecnie jest na ukończeniu musi ulec rozbiórce. W zarzucie skarżący proponował przesunięcie odcinka drogi o około 400 m w kierunku m. L. na teren niezabudowany , stanowiący naturalne wgłębienie.
Uchwałą z dnia 31 sierpnia 2003 r. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 z późn.zm.) oraz art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn.zm.) Rada Gminy odrzuciła w całości zarejestrowany pod Nr 6 zarzut K. Z. dotyczący przebiegu projektowanej drogi ekspresowej S 17 na działkach Nr Nr 863/20, 863/22, 863/25 i 863/28 w C..
W uzasadnieniu swojej uchwały Rada Gminy wskazała, iż przebieg drogi ekspresowej S 17 Warszawa – Lublin – Hrebenne został ustalony Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 23 stycznia 1996r. w sprawie ustalenia sieci dróg ekspresowych i autostrad (Dz. U. nr 12, poz. 63) , a przedstawiony projekt przebiegu drogi uzyskał pozytywne uzgodnienie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w L. .
Przebieg drogi ekspresowej wprowadzony do projektu wraz z ustaleniami warunków zagospodarowania przestrzennego terenu w pasie 150 m , został wybrany z kilku wariantów przebiegu jako jedyny z możliwych, spełniający w szczególności wymogi art. 1 ust. 2 pkt 1,2, 3 i 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Opracowana koncepcja drogi dla całego przebiegu w północnej części miasta L. została uzgodniona ze wszystkimi jednostkami samorządowymi co praktycznie uściśla przebieg w punktach wejść i wyjść drogi ekspresowej na terenie gminy N., uniemożliwiając dalsze korekty. Konieczność minimalizacji szkodliwego oddziaływania drogi ekspresowej na znajdujące się w jej pobliżu tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową, nakazuje utworzenie pasów zieleni izolacyjnej, znajdujących się w obszarze całkowitego zakazu zabudowy narzuconego parametrami technicznymi, jakim powinna odpowiadać droga i jej usytuowanie.
Przedstawione na wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu rozwiązania techniczne są najkorzystniejsze pod względem przyrodniczym, funkcjonalnym, przestrzennym i ekonomicznym co powoduje konieczność odrzucenia zarzutu w całości.
Skargę od tej uchwały wniósł K. Z. zarzucając naruszenie art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez sporządzenie uzasadnienia uchwały wewnętrznie sprzecznego i niespójnego a także niepełnego w części dotyczącej ustaleń faktycznych oraz naruszenie art. 1 ust. 2 tej samej ustawy albowiem usytuowanie drogi nie zachowuje ładu przestrzennego gdyż powoduje potrzebę znacznej ingerencji w istniejący stan – wyburzenie istniejącej zabudowy, narusza walory krajobrazowe gdyż droga przebieg grzbietem wzgórza przez co jest wyeksponowana, zagraża bezpieczeństwu i zdrowiu ludzi gdyż ma przebiegać w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowań i nie chroni prawa własności skarżącego albowiem powoduje konieczność wyburzenia nowo wybudowanego budynku podczas, gdy przesunięcie drogi o 200 m , spowoduje wyłącznie potrzebę zmiany terenów niezabudowanych, stanowiących częściowo nieużytki.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wnosiła o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu uchwały i wskazując, że projektowana droga musi przebiegać przez gminę N. i mieć określone parametry, nie może być ona poprowadzona w taki sposób, aby omijać nieruchomości prywatne. Projektowany przebieg jest wypadkową konieczności respektowania standardów i wymogów prawno-technicznych.
Wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę wskazując w motywach swego rozstrzygnięcia, iż materiał zgromadzony w aktach sprawy pozwala na stwierdzenie, że organy gminy w toku postępowania zmierzającego do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy dochowały wymogów określonych ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym w szczególności tych, o jakich mowa w art. 18 ust .2.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku K. Z. zarzucił naruszenie prawa materialnego - art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego niezastosowanie, art. 4 ust. 1 tej samej ustawy poprzez jego błędna wykładnię a także art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 64 Konstytucji oraz naruszenie przepisów postępowania – art. 134 § 1, 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 , i w związku z art. 24 ust. 1 i 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez uznanie, że uzasadnienie uchwały Rady Gminy będącej przedmiotem skargi czyni zadość tym przepisom a także art. .233 § 1 kpc w zw. z art. 106 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nierozważnie całego zebranego materiału dowodowego.
Wyrokiem z dnia 30 marca 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd ten m.in. wskazał, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oddalający skargę został wydany z naruszeniem art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Zaskarżona uchwała bowiem w swym uzasadnieniu nie nawiązuje do treści zarzutu i nie wyjaśnia przyczyn, jakie spowodowały jego odrzucenie, a powołane w niej akty prawne – Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie ustalenia sieci autostrad dróg ekspresowych oraz dróg o znaczeniu obronnym – nie wyklucza możliwości dokonania korekty. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wobec nieustosunkowania się przez Radę Gminy do zgłoszonego zarzutu i nieuzasadnienia uchwały wbrew wymaganiom określonym w art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, skarżący został pozbawiony możliwości rzeczywistego skorzystania z gwarantowanej mu ustawowo ochrony interesów prawnych zaś organ gminy wykorzystał przysługujące mu kompetencje do odrzucenia zarzutu w sposób niezgodny z wymaganiami obowiązującego prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. prawo ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Wobec jednoznacznej oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartej w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 marca 2005 r. należało na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały. Uchwała ta bowiem, a w szczególności jej uzasadnienie nie odpowiada wymogom określonym w art. 24 ust .3 obowiązującej w dacie jej uchwalenia ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( tekst jedn. Dz.U. nr 15, poz. 139 z 1999 r. z późn.zm.).
W myśl tego przepisu o uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy w drodze uchwały zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne. Tak wiec Rada Gminy odrzucając zaskarżoną uchwałą zgłoszony przez K. Z. zarzut, winna była w uzasadnieniu odnieść się do tego zarzutu a w szczególności wskazać, dlaczego projektowana droga musi przebiegać po nieruchomości skarżącego, na której na podstawie pozwolenia na budowę z lat 90-tych został wzniesiony nowy budynek i wskazywać przeszkody faktyczne uniemożliwiające wytycznie tej drogi w innym miejscu a w szczególności po leżących kilkaset metrów dalej niezabudowanych gruntach, stanowiących częściowo nieużytki. Takiego odniesienia się brak a powołane w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały przepisy art. 5 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 stycznia 1996r. w sprawie ustalenia sieci autostrad i dróg ekspresowych w żaden sposób nie wykluczają możliwości dokonania korekty trasy autostrady na wskazanym odcinku przebiegającym przez miejscowość C.. Tak więc skoro zaskarżona uchwała wbrew wymaganiom art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 15 , poz. 139 z 1999 r. z późn. zm.) nie uzasadnia odrzucenia zarzutu przez co, jak to wskazał Naczelny Sąd Administracyjny doszło do pozbawienia skarżącego możliwości realnego skorzystania z gwarantowanej mu ustawowo ochrony jego interesów, należało na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stwierdzić jej nieważność.
O kosztach postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło