II SA/Lu 490/09
PostanowienieWSA w Lublinie2009-08-20
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody ledwo pokrywają koszty utrzymania, może zostać całkowicie zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy całość dochodu gospodarstwa domowego strony pochłaniają stałe koszty utrzymania, uiszczenie któregokolwiek z kosztów postępowania może nastąpić jedynie kosztem środków przeznaczonych na utrzymanie konieczne, co skutkuje uszczerbkiem. W takim przypadku należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
Strona skarżąca S. C. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie odmowy umorzenia nałożonej grzywny. Strona wykazała, że jej dochody z emerytury i renty małżonki ledwo pokrywają koszty utrzymania gospodarstwa domowego, leczenia i utrzymania domu, nie pozostawiając środków na koszty sądowe.Rozstrzygnięcie
Przyznano S. C. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, o wyznaczenie którego zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowa umorzenia nałożonej grzywny p o s t a n a w i a przyznać S. C. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej.
S. C. w skardze wniósł o przyznanie pomocy prawnej w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Strona skarżąca do skargi dołączyła wypełniony i podpisany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF.
Referendarz sądowy stwierdził, że:
Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonego w zwrocie szacunkowym stanu faktycznego. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy.
Koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 1 i 7, § 3 w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192).
Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 292,80 złotych brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.).
Z oświadczenia strony skarżącej wynika, że prowadzi ona gospodarstwo domowe wraz z małżonką, z którą zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] złotych brutto i renty małżonki w kwocie [...] złotych brutto. Do strony skarżącej należy nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych brutto. Tytułem kosztów leczenia strona skarżąca miesięcznie wydaje ogółem [...] złotych zaś miesięczny koszt utrzymania domu wynosi [...] złotych. Po poniesieniu powyższych kosztów na zakup wyżywienia, środków czystości i higieny osobistej oraz odzieży dla strony skarżącej i jej małżonki pozostaje kwota [...] złotych. Strona skarżąca oraz jej małżonka są osobami starszymi, które cierpią na schorzenia wymagające stałego leczenia farmakologicznego.
W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. W sytuacji, w której całość dochodu gospodarstwa domowego strony skarżącej pochłaniają stałe koszty utrzymania uiszczenie któregokolwiek z kosztów postępowania może mieć miejsce jedynie w wyniku przeznaczenia na ten cel środków służących poniesieniu kosztów utrzymania koniecznego. To zaś skutkować będzie uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego. Jeżeli zaś uiszczenie któregokolwiek z kosztów postępowania powoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego to przyjąć należy, że storna nie ma realnych możliwości poniesienia jakichkolwiek (żadnych) kosztów postępowania. Zobowiązanie bowiem strony, w sytuacji, w której nie ma ona realnych możliwości poniesienia któregokolwiek z kosztów postępowania bez narażenia się na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego, do ponoszenia części kosztów postępowania pozostawałoby w sprzeczności z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., nakazującego przyznać stronie prawa pomocy, gdy wykaże ona, że nie ma możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. należało orzec jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło