II SA/Lu 490/15
PostanowienieWSA w Lublinie2015-10-02
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale jest w stanie ponieść część tych kosztów, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, a postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinno zostać umorzone, jeśli skarżący jest zwolniony z tych kosztów z mocy ustawy?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale jest w stanie ponieść część tych kosztów, przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Jeśli skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy (np. w sprawach dotyczących zasiłków), postępowanie w zakresie zwolnienia od tych kosztów podlega umorzeniu jako zbędne.Stan faktyczny
Skarżąca G. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Uzasadniła wniosek niskimi dochodami z emerytury i wysokimi kosztami utrzymania. Starszy referendarz sądowy uznał, że skarżąca nie jest w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowymi, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata). Jednocześnie stwierdził, że skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy, w związku z czym postępowanie w tym zakresie umorzono.Rozstrzygnięcie
Przyznano G. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 2 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego p o s t a n a w i a I. przyznać G. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego wystąpić do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżąca, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na urzędowym formularzu symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni 32,45 m2 o wartości [...] złotych i utrzymuje się z emerytury w kwocie [...]złotych netto. Na stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego skarżącej składają się wydatki za telefon – [...] złotych, za gaz [...] złotych, za telewizję [...] złotych, na ubezpieczenie [...] złotych, za energię elektryczną [...] złotych, opłata za mieszkanie – [...] złotych oraz wydatki na zakup leków – [...] złotych. Łącznie wydatki te wynoszą [...] złotych.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z drugą z wymienionych sytuacji mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Miesięcznie na poczet wydatków na żywność, odzież oraz środki czystości i higieny osobistej (wydatki nie ujęte przez skarżącą na druku PPF a bez wątpienia wchodzące w skład kosztów utrzymania koniecznego) pozostaje kwota [...]złotych. W ocenie referendarza sądowego kwota ta nie jest w stanie pokryć miesięcznych wydatków na żywność, zakup odzieży oraz środków czystości i higieny osobistej. Tym samym przyjąć należy, że dochód skarżącej nie jest w stanie pokryć wydatków związanych z jej najistotniejszymi potrzebami życiowym. Przyjąć zatem należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest w całości zasadny. Ze względu jednak na to, że na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. skarżąca jest w niniejszej sprawie zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, skarży bowiem decyzję dotyczącą zasiłku pielęgnacyjnego, rozstrzyganie o zasadności zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych stało się zbędne. Zatem postępowanie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sadowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. Z tego powodu referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 249a p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło