II SA/Lu 491/08

PostanowienieWSA w Lublinie2008-09-15

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, której miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego (bez wyżywienia) nieznacznie przekraczają jej miesięczny dochód netto, może zostać uznana za osobę niezdolną do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 1 PPSA?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Nawet jeśli strona posiada stałe dochody, ale jej stałe miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego (w tym czynsz i leczenie) pochłaniają większość dochodu, a pozostała kwota jest niewystarczająca na pokrycie kosztów wyżywienia, to poniesienie kosztów postępowania groziłoby uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego. W takiej sytuacji należy uznać, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Strona skarżąca E. D. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Po wezwaniach do sprecyzowania żądania, strona ostatecznie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Strona utrzymuje się z emerytury, ponosi stałe koszty utrzymania mieszkania i leczenia, a jej nieruchomość rolna nie przynosi dochodu. Referendarz sądowy ocenił, że strona wykazała brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano E. D. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 15 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy p o s t a n a w i a przyznać E. D. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w L. Strona skarżąca E. D. pismem z dnia 1 sierpnia 2008 r. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Strona skarżąca wezwana do wypełnienie urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF w zakreślonym w wezwaniu terminie (data stempla pocztowego) złożyła wypełniony i podpisany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. W związku z tym, że istniała rozbieżność pomiędzy żądaniem zgłoszonym w piśmie z dnia 1 sierpnia 2008 r. a tym, które zawierał druk PPF wezwano stronę skarżącą do sprecyzowania zakresu żądania. Odpowiadając na wezwanie strona skarżąca oświadczyła, że żąda przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonych w zwrotach szacunkowych stanów faktycznych. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złotych (§ 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) i wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych (§ 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania strony skarżącej w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 292,8 złote brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczenia strony skarżącej oraz złożonych przez nią dokumentów źródłowych wynika, że samodzielnie prowadzi ona gospodarstwo domowe, zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Strona skarżąca wykazała, że na jej stałe miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego składają się wydatki na czynsz mieszkaniowy w kwocie [...] złotych i leczenie w kwocie [...] złotych. Do strony skarżącej należy nieruchomość rolna o powierzchni [...] arów, która nie przynosi dochodu. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała, że realnie nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Wykazane przez stronę skarżąca stałe miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego (koszty czynszu za mieszkanie oraz koszty leczenia) nie obejmujące kosztów zakupu wyżywienia wynoszą [...] złotych zaś realnie miesięcznie do dyspozycji strony skarżącej pozostaje kwota [...] złotych. Tak więc po opłaceniu wykazanych przez stronę skarżącą koniecznych kosztów utrzymania do jej dyspozycji pozostaje kwota [...] złotych. Uwzględniając wysokość kwoty, którą strona skarżąca może realnie miesięcznie dysponować oraz wysokość wykazanych przez nią stałych miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego przy jednoczesnym uwzględnieniu wysokości kwoty, która pozostaje stronie skarżącej do dyspozycji po opłaceniu kosztów utrzymania koniecznego, a która przeznaczana być musi na wydatki związane z kosztami wyżywienia, na co wskazuje struktura wykazanych wydatków przyjąć należy, że strona skarżąca może ponieść koszty niniejszego postępowania jedynie poprzez przeznaczenie na ten cel środków finansowych, które wydaje na poniesienie kosztów utrzymania koniecznego. To zaś dowodzi tego, że poniesienie każdego jednego z kosztów niniejszego postępowania grozi stronie skarżącej uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego. Uszczerbek utrzymania koniecznego stanowi przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Ze względu jednak na to, że poniesienie przez stronę skarżącą któregokolwiek (każdego jednego) z kosztów postępowania w rozpoznawanej sprawie odbyć się może jedynie kosztem wydatków niezbędnych na pokrycie kosztów utrzymania przyjąć należy, że strona skarżąca mimo tego, iż posiada stałe dochody nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło