II SA/Lu 494/09
WyrokWSA w Lublinie2009-12-15
Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Ewa Ibrom, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona postępowania administracyjnego ma prawo żądać od organu wydania uwierzytelnionych odpisów całości akt sprawy, jeśli nie wykazała obiektywnych przeszkód uniemożliwiających samodzielne zapoznanie się z aktami i sporządzenie z nich notatek lub odpisów?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek jedynie umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek lub odpisów (art. 73 § 1 kpa). Prawo do żądania wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy (art. 73 § 2 kpa) ma charakter wyjątkowy i przysługuje jedynie w sytuacji, gdy strona wykaże ważny interes prawny, którego nie można zrealizować poprzez samodzielne sporządzenie odpisów. Samo żądanie wydania uwierzytelnionych odpisów całości akt w celu zapoznania się z nimi poza siedzibą organu nie stanowi ważnego interesu uzasadniającego wydanie takich odpisów przez organ.Stan faktyczny
A. W. złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie odmawiające wydania uwierzytelnionych odpisów całości akt sprawy dotyczącej warunków zabudowy. Skarżąca argumentowała, że nie miała możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w toku postępowania, a żądanie wydania odpisów jest niezależne od prawa przeglądania akt i może być realizowane na każdym etapie. Organy administracyjne uznały, że wnioskodawcy nie wykazali ważnego interesu prawnego uzasadniającego wydanie uwierzytelnionych odpisów, gdyż mieli możliwość samodzielnego przeglądania akt i sporządzania notatek.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy referent Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów akt sprawy dotyczącej warunków zabudowy oddala skargę
Postanowieniem z dnia 3 lipca 2009 r., znak: [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. po rozpoznaniu zażalenia A. W. utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora Wydziału Architektury, Budownictwa i Urbanistyki Urzędu Miasta z dnia 22 maja 2009r., znak: [...] odmawiające A. i W. małżonkom W. wydania uwierzytelnionych odpisów całości akt sprawy w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta Miasta L. z dnia 11 stycznia 2008r., znak: [...] w sprawie ustalenia dla M. Sp. z o.o. z siedzibą w S. I., warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na realizacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami i garażem zamkniętym wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i drogami na działkach oznaczonych nr: [...] położonych przy ul. C. [...] w L.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że we wniosku o wydanie uwierzytelnionych odpisów A. i W. małżonkowie W. wskazywali, iż w toku postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie została przeprowadzona rozprawa administracyjna, co uniemożliwiło im zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym i złożenie wyjaśnień, dlatego obecnie konieczne stało się przeprowadzenie niezbędnych konsultacji technicznych i prawnych i w tym celu potrzebują oni wydania uwierzytelnionych odpisów całości akt sprawy.
Badając wniosek organy administracyjne obu instancji uznały, że w świetle art. 73 § 1 i 2 kpa nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem wnioskodawcy nie wykazali, że z przyczyn obiektywnych nie mogli samodzielnie przejrzeć akt sprawy i sporządzić z nich notatki czy odpisy, a następnie zażądać ich uwierzytelnienia. Tylko bowiem w takiej sytuacji usprawiedliwione byłoby sporządzenie i wydanie przez organ żądanych odpisów. Tymczasem z akt sprawy wynika, że wnioskodawcy prowadzili obszerną korespondencję z organem I instancji, a więc byli w sprawie zorientowani i mieli możliwość przeglądania akt i sporządzania z nich notatek i odpisów.
Skargę do sądu administracyjnego wniosła A. W., domagając się uchylenia postanowień organów obu instancji.
Skarżąca zarzuciła dowolność wykładni art. 73 kpa przyjętej przez organy. W jej przekonaniu prawo żądania uwierzytelnionych odpisów akt sprawy jest niezależne od prawa przeglądania akt i może być realizowane na każdym etapie postępowania. Odmowa zaś wydania takich odpisów narusza zasadę udziału strony w postępowaniu, a nakładanie obowiązku wykonania samodzielnie odpisów całości obszernych akt sprawy, obejmującej również mapy, jest "kuriozalne".
Podniosła, że organ powinien był uwzględnić, że wniosek o wydanie odpisów złożyła po tym, jak organ odmówił ponownego zapoznania się z aktami w toku rozprawy z uwzględnieniem możliwości zadawania pytań.
Podkreśliła, że "rzeczywistość wyglądała inaczej [...] odczytano nam fragmenty merytoryczne decyzji wspierając się zdjęciami [...] poinformowano nas, że osoba, która prowadzi sprawę, jest nieobecna. Urzędnik, który nas przyjął nie był w stanie odpowiadać na wszystkie stawiane przez nas pytania".
W tej sytuacji, uzasadnione jest, zdaniem skarżącej, żądanie wydania uwierzytelnionych odpisów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia) w zakresie jego zgodności z prawem.
Zaskarżone postanowienie prawa nie narusza.
Skarżąca wnosiła o "wydanie", a więc i o sporządzenie przez organ administracji kserokopii całości akt sprawy, w której wydano ostateczną decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia 11 stycznia 2008r., znak: [...] w sprawie ustalenia dla M. Sp. z o.o. z siedzibą w S. I., warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na realizacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami i garażem zamkniętym wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i drogami na działkach oznaczonych nr: [...] położonych przy ul. C. [...] w L.
Wniosek ten nie mógł być przez organ uwzględniony, ponieważ obowiązujące przepisy nie przewidują obowiązku sporządzania przez organ kserokopii akt administracyjnych lub ich odpisów i doręczania ich stronie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2006 r., II SA/Wa 2906, niepubl.).
W świetle art. 73 § 1 kpa w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest jedynie umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek lub odpisów. Jego rola polega więc wyłącznie na zapewnieniu stronom realnych możliwości przeglądania akt sprawy oraz utrwalania na własny użytek wiadomości zawartych w aktach przez ich notowanie czy też wykonywanie odpisów, w tym również sporządzanie kopii akt administracyjnych przy pomocy kserokopiarki. Natomiast organ administracji nie ma obowiązku wykonywania, nawet odpłatnie, kserokopii dokumentów zawartych w aktach i dostarczania ich stronie, gdyż utrwalenie wiadomości zawartych w aktach administracyjnych w postaci notatek lub odpisów przepis art. 73 § 1 kpa jednoznacznie powierza stronie, bez względu na użyte przez nią w tym celu środki techniczne. (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2005 r., GSK 898/04, niepubl.).
Wykonywanie odpisów przez organ jest dopuszczalne wyłącznie na podstawie art. 73 § 2 kpa, zgodnie z którym strona może żądać wydania uwierzytelnionych przez organ odpisów z akt sprawy, pod warunkiem jednak, że wykaże, iż ma w tym ważny interes. Podkreślić należy, że stosowanie przepisu art. 73 § 2 kpa ma charakter wyjątkowy i dotyczy tylko odpisów uwierzytelnionych, które stają się nowymi dokumentami, regułą zaś jest samodzielne wykonywanie "zwykłych" (nie uwierzytelnionych) odpisów przez stronę zgodnie z art. 73 § 1 kpa. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 lipca 2006 r., II SA/Wa 776/06, LEX nr 258357) Z tego względu w orzecznictwie sądowo - administracyjnym pojęcie ważnego interesu rozumie się wąsko i odnosi się go do żądania wydania uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów, a nie całości akt sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2006 r., I SA/Wa 1595/05, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 stycznia 2009 r., II SA/Gd 686/08 – niepublikowane). W wyroku z dnia 5 września 2006 r., VI SA/Wa 1016/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wprost wyraził pogląd, który Sąd w niniejszym składzie w pełni akceptuje, iż "nie stanowi ważnego interesu (...) chęć uzyskania uwierzytelnionego przez organ odpisu całości akt sprawy jedynie w celu stworzenia stronie możliwości zaznajomienia się w jej siedzibie z całością tych akt przez przeglądanie ich uwierzytelnionych kopii."
W ocenie Sądu, żądanie zgłoszone przez skarżącą w niniejszej sprawie, sprowadza się właśnie do żądania wydania przez organ uwierzytelnionych odpisów całości akt sprawy w celu przeglądania ich poza siedzibą organu, co nie uzasadnia ważnego interesu skarżącej.
Wbrew zarzutom skargi - skarżąca brała aktywnie udział we wznowionym postępowaniu, o czym świadczą jej liczne pisma procesowe (k. 56, 53, 23, 22), a więc miała możliwość skorzystania z uprawnienia przewidzianego w art. 73 § 1 kpa i mogła sporządzać notatki z dokumentów czy ich kopie na własny koszt.
Podnoszona przez nią okoliczność, iż organ – wbrew jej żądaniu – nie przeprowadził rozprawy administracyjnej, nie stanowi ważnego interesu uzasadniającego wydanie przez organ uwierzytelnionych kserokopii całości akt sprawy na podstawie art. 73 § 2 kpa, natomiast może być ewentualnie brana pod uwagę przy rozpoznawaniu przez organ wyższego stopnia odwołania lub przez wojewódzki sąd administracyjny – skargi na orzeczenie rozstrzygające sprawę co do istoty.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie prawa nie narusza na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zaś skarga podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło