II SA/Lu 494/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. sprawy ze skargi H. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania użytkowania obiektu i nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów I. oddala skargę; II. przyznaje [...] M. N. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...], na podstawie art. 71a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity w Dz. U. z 2013 r. poz. 1409) wstrzymał użytkowanie budynku gospodarczego, użytkowanego jako mieszkalny, zlokalizowanego na działce nr ewid. 252/2 w miejscowości W. K. K., bez wymaganego prawem zgłoszenia właściwemu organowi, nakładając obowiązek przedstawienia w terminie do 30 września 2014 r. określonych dokumentów. H. M. na powyższe postanowienie wniósł zażalenie. Organ odwoławczy po zapoznaniu się z aktami sprawy postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził, na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity w Dz. U. z 2013 r. poz. 267) oraz w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane niedopuszczalność ww. zażalenia. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w przypadku zastosowania art. 71a ust. 1 ustawy Prawo budowlane brak jest ustawowych zapisów o możliwości zaskarżenia wydanego na tej podstawie postanowienia. Wskazał, że zgodnie z art. 142 Kpa postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Art. 134 Kpa stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Natomiast w myśl art. 144 Kpa do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Z niedopuszczalnością środka zaskarżenia mamy do czynienia m.in. w sytuacji, gdy przepisy prawa nie przewidują możliwości wniesienia takiego środka, co ma miejsce w niniejszym przypadku. Skoro, zatem w niniejszym przypadku niedopuszczalne jest wniesienie zażalenia na postanowienie organu I instancji (pouczenie zawarte w postanowieniu), to również brak jest podstaw do merytorycznego rozpatrzenia, przez organ II instancji, złożonego przez H. M., zażalenia. Na powyższe zażalenie H. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W uzasadnieniu skargi przedstawił szczegółowo stan faktyczny sprawy i wyjaśnił, że "nie zna się na prawie" i nie wiedział, "czy ma zaskarżyć decyzję czy postanowienie". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Skarga w przedmiotowej sprawie jest niezasadna, a zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. zgodne z obowiązującym stanem prawnym. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest postanowienie organu II instancji w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie wydane w oparciu o art. 71a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity w Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.). Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 134 w związku z art. 144 Kpa. Stosownie do tej regulacji organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Niedopuszczalność odwołania (czy też jak w niniejszej sprawie zażalenia) może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również i podmiotowych. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia w toku instancji. Niedopuszczalność zażalenia w przedmiotowej sprawie wynika z braku możliwości wniesienia środka odwoławczego. Niedopuszczalność zażalenia powoduje jego bezskuteczność, co tym samym wyklucza merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu zażaleniowym. W niniejszej sprawie skarżący złożył zażalenie na postanowienie PINB wydane na podstawie art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego, którym to postanowieniem organ wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie obiektu i nałożył na inwestora określone obowiązki, które inwestor zobowiązany był spełnić w wyznaczonym terminie. Organ odwoławczy słusznie stwierdził, że na postanowienie w ww. przedmiocie nie przysługuje stronie zażalenie. Stosownie bowiem do art. 141 § 1 Kpa, na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że zażalenie przysługuje tylko w tym przypadku, kiedy z przepisu wyraźnie wynika, że zażalenie jest dopuszczalne. Ustawa Prawo budowlane zawiera zamknięty katalog przypadków, w których na postanowienia wydane w pierwszej instancji służy prawo złożenia zażalenia do organu odwoławczego. Przepisy Prawa budowlanego nie przewidują zażalenia na postanowienie wydane na podstawie art. 71a Prawa budowlanego, o czym strona została prawidłowo pouczona przez organ I instancji w treści skarżonego postanowienia. Oznacza to, że jeżeli ustawa Prawo budowlane nie wskazuje środka zaskarżenia postanowienia w postaci zażalenia, to na takie postanowienie zażalenie nie przysługuje (por. wyroki WSA: w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Go 207/11, w Lublinie z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 503/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponadto wskazać należy, że w świetle art. 142 Kpa, postanowienie to może być zaskarżone jedynie w odwołaniu od decyzji, która zostanie wydana w następstwie merytorycznego rozpatrzenia sprawy (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 602/06, Lex nr 258270 oraz z dnia 6 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2267/06, Lex 334813). Wobec powyższego zdaniem Sądu organ odwoławczy prawidłowo przyjął, iż w konkretnym przypadku mamy do czynienia z niedopuszczalnością zażalenia z przyczyn przedmiotowych - wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia w toku instancji, bowiem na postanowienie w opisanym wyżej przedmiocie nie przysługuje stronie zażalenie. Konsekwencją wniesienia zażalenie na rozstrzygnięcie, na które nie służy stronie środek odwoławczy jest uznanie go za niedopuszczalne. Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu wydane zostało na podstawie art. 250 powyższej ustawy w związku z § 19 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461).