II SA/Lu 498/07

PostanowienieWSA w Lublinie2008-08-07

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, która została już częściowo zwolniona z kosztów sądowych, może uzyskać dalsze prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów zastępstwa procesowego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
Strona skarżąca, która została już częściowo zwolniona z kosztów sądowych, nie może uzyskać prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów zastępstwa procesowego, jeśli nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ponieważ koszty sądowe zostały już zniesione, nie można ocenić ich wpływu na możliwość poniesienia przez stronę wszelkich kosztów postępowania, co uniemożliwia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednakże, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania, prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) powinno zostać przyznane.
Stan faktyczny
Strona skarżąca A. W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Do wniosku dołączyła dokumenty dotyczące jej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Wcześniejszym postanowieniem referendarza sądowego przyznano jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano A. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 07 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego p o s t a n a w i a I. przyznać A. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w L.; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Strona skarżąca A. W. w piśmie z dnia 10 lipca 2008 r. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Strona skarżąca wezwana do wypełnienie urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego) wniosła wypełniony i podpisany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy żądają przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Do wniosku strona skarżąca dołączyła odcinek odbioru renty za miesiąc czerwiec 2007 r., z którego wynika, że w miesiącu tym pobrała ona rentę w wysokości [...] złotych brutto – [...] złotych netto, potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię wypisu z orzeczenia komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię zaświadczenia lekarskiego, z którego wynika, że strona skarżąca wymaga opieki osoby drugiej, rachunek nr [...] z dnia 10 lipca 2008 r. za pobyt na turnusie rehabilitacyjnym opiewający na kwotę [...] złotych, potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię faktury z dnia 05 czerwca 2008 r. za zakup węgla opiewającą na kwotę [...] złotych, dwie potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie faktur za energię elektryczną i usługi przesyłowe w tym jedna za okres od kwietnia 2008 r. do czerwca 2008 r. opiewająca na kwotę [...] złotych płatną w dniu 25 czerwca 2008 r. a druga za okres od czerwca bieżącego roku do sierpnia bieżącego roku opiewająca na kwotę [...] złotych płatną w dniu 25 sierpnia 2008 r., potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię faktury za wodę i odprowadzanie ścieków za okres od września 2007 r. do grudnia 2007 r. opiewająca na kwotę [...] złotych oraz dwie faktury za telefon, obie opiewające na kwotę [...] złotych. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na częściowe uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonego w zwrocie szacunkowym stanu faktycznego. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Biorąc pod uwagę, że po rozpoznaniu wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych, wydanym w sprawie niniejszej postanowieniem referendarza sądowego z dnia 7 sierpnia 2008 r. przyznano jej prawo pomocy w żądanym przez nią zakresie obecnie zobowiązana jest ona ponosić jedynie koszty zastępstwa procesowego świadczonego przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Uwzględniając etap i zaawansowanie niniejszego postępowania adwokat uczestniczył w nim będzie w postępowaniu zażaleniowym oraz może być zobowiązany do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej albo opinii o braku podstaw do jej wniesienia. Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla sporządzenia zażalenia wynosi 120 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 2 lit. d) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 146,40 złotych brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) a za sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie niniejszej wynosi 120 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu) – 146,40 złotych brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczenia strony skarżącej oraz przedłożonych przez nią dokumentów źródłowych wynika, że samodzielnie prowadzi ona gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się renty inwalidzkiej w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Skarżąca jest właścicielką nieruchomości gruntowej o powierzchni [...] m2. Na stałe koszty utrzymania gospodarstwa domowego strony skarżącej składają się wydatki na energię elektryczną wynoszące za okres od czerwca do sierpnia bieżącego roku [...] złotych (miesięcznie [...] złotych), kwartalne wydatki za wodę i odprowadzanie ścieków w kwocie [...] złotych (miesięcznie [...] złotych), opłata za telefon wynosząca miesięcznie [...] złotych oraz ponoszony raz w roku koszt zakupu węgla, za który w czerwcu bieżącego roku strona skarżąca zapłaciła kwotę [...] złotych, którą pokryła z kredytu zaciągniętego na ten cel oraz koszty zakupu leków wynoszące miesięcznie [...] złotych. W miesiącu lipcu bieżącego roku strona skarżąca za pobyt na turnusie rehabilitacyjnym uiściła kwotę [...] złotych. Strona skarżąca podkreśliła również, że niejednokrotnie pozostające jej do dyspozycji po opłaceniu rachunków środki nie są w stanie pokryć jej wszystkich stałych kosztów utrzymania to jest na przykład wydatków związanych z zakupem środków czystości. W związku ze swoją sytuacją materialną i zdrowotną strona skarżąca występuje o zapomogi do swojego dawnego pracodawcy jak i dawnego pracodawcy jej męża. Na wstępie rozważań poświęconych ocenie zasadności obecnego wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy podnieść należy, że w toku niniejszego postępowania postanowieniem referendarza sądowego z dnia 7 sierpnia 2008 r. uwzględniono w całości wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Tym samym w niniejszym postępowaniu nie ciąży już na stronie skarżącej obowiązek ponoszenia kosztów sądowych. Skoro zaś na stronie skarżącej nie ciąży już w niniejszym postępowaniu obowiązek ponoszenia kosztów sądowych nie można ocenić (oszacować) ich wpływu na możliwość poniesienia przez stronę wszelkich kosztów postępowania. To zaś uniemożliwia przyjęcie, że strona skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Brak jest tym samym możliwości oceny (oszacowania) wystąpienia stanów faktycznych zawartych w przepisie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. od zaistnienia, których przepis ten uzależnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowity. Z tych to powodów brak jest podstaw do zwolnienia strony skarżącej w całości od kosztów sądowych jak i uwzględnienia w całości jej wniosku o przyznanie prawa pomocy. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania ponieść minimalnych kosztów ustanowienia adwokata celem sporządzenia i wniesienia zażalenia oraz sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej albo opinii o braku podstaw do jej wniesienia. Dochód miesięczny strony skarżącej wynosi [...] złotych brutto – [...] złotych netto zaś stałe miesięczne koszty utrzymania wynoszą [...] złotych (kwoty uzyskane ze zsumowania wydatków miesięcznych za energię elektryczną, wodę i odprowadzanie ścieków, telefon, zakup leków i 1/12 kwoty wydatkowanej na zakup węgla, czyli kwoty, którą strona skarżąca musiałby zaoszczędzić miesięcznie, aby zakupić węgiel za kwotę [...] złotych). Porównanie kwoty netto dochodu miesięcznego strony skarżącej, jako tego którym realnie może ona dysponować do wysokości wykazanych przez nią jej stałych miesięcznych wydatków wskazuje, że na zakup wyżywienia, które nie znalazło się wśród wykazanych wydatków miesięcznie pozostaje jej kwota od [...] złotych. Porównanie wysokości kwoty dochodu strony skarżącej do wysokości jej stałych miesięcznych kosztów utrzymania i wysokości kosztów składających się na koszty ustanowienia adwokata wskazuje, że strona skarżąca realnie nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez przeznaczenia na ten cel środków wydatkowanych na pokrycie kosztów utrzymania koniecznego. Tym samym poniesienie przez stronę skarżącą kosztów ustanowienia adwokata spowoduje uszczerbek w niezbędnych dla niej kosztach utrzymania. Dlatego referendarz sądowy ustanowił dla strony skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Lublinie. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło