II SA/Lu 499/14
WyrokWSA w Lublinie2015-02-25
Skład orzekający: Maria Wieczorek-Zalewska, Grażyna Pawlos-Janusz, Joanna Cylc-Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę części budynku gospodarczego w sytuacji, gdy inwestor nie przedłożył projektu budowlanego zamiennego w wyznaczonym terminie, mimo że budynek został zrealizowany z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego i narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę części budynku gospodarczego, ponieważ inwestor nie wykonał obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego w wyznaczonym terminie. Niewykonanie tego obowiązku, w sytuacji gdy budynek został zrealizowany z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu i narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uzasadnia zastosowanie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, który przewiduje wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę części budynku gospodarczego z uwagi na istotne odstępstwo od projektu budowlanego i naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Właściciele nie przedłożyli wymaganego projektu budowlanego zamiennego w wyznaczonym terminie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucili organom brak analizy zgłoszonych okoliczności, w tym możliwość przedłożenia projektu zamiennego dotyczącego stanu z 1994 r., oraz nieuwzględnienie strat związanych z rozbiórką. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lutego 2015 r. sprawy ze skargi I. R. i G. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane nałożył na I. i G. małż. R. obowiązek rozbiórki części budynku gospodarczego na długości 1,45m mierząc od strony granicy z drogą gminną, usytuowanego na działce nr ewid. 25/4 położonej w H.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli właściciele budynku gospodarczego oświadczając, iż projekt budowlany zamienny przedłożą niezwłocznie, gdy zostanie wyznaczony im dodatkowy termin. Wskazali, że budynek gospodarczy został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 9 maja 1994r., na planie starej stodoły o znacznie większych rozmiarach, dlatego przy realizacji projektu konstrukcja o długość 1,45m została przedłużona omyłkowo. Obecnie obiekt jest wykorzystywany jako magazyn na zboże, a jego rozbiórka jest dla nich krzywdząca, dlatego też dołożą wszelkich starań, aby przedłożyć projekt a zgoda PINB w Z. na jego przedłożenie w dodatkowym terminie jest konieczna.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia [...] r., nr [...] po rozpatrzeniu powyższego odwołania, stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i utrzymał ją w mocy.
Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy.
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 11 marca 2013r. na wniosek W. G., o czym organ I instancji zawiadomił, zgodnie z art. 61 § 4 k.p.a., strony postępowania pismem z dnia 14 marca 2013r., znak: PINB.7355/3/02/13. Przedmiotem prowadzonego postępowania jest budynek gospodarczy o wymiarach 13,70m x 6,20m i wysokości 3,05m 4,10m usytuowany na działce nr ewid. 25/4, położonej w H. gm. G. W trakcie przeprowadzonych na ww. działce w dniu 24 kwietnia 2013r., przy udziale stron postępowania i zgodnie z wymogami art. 79 k.p.a., oględzin, organ I instancji stwierdził, iż ww. budynek gospodarczy o konstrukcji murowanej usytuowany jest przy istniejącym budynku inwentarskim w odległości 1,20m (narożnikiem) od granicy z działką nr ewid. 24 i w odległości 2,20m od granicy działki nr ewid. 60, która stanowi drogę dojazdową oraz w odległości 4,20m od krawędzi jezdni tej drogi utwardzonej tłuczniem. Sporny obiekt budowlany posiada dach jednospadowy pokryty eternitem falistym ze spadkiem skierowanym na własną działkę, który od strony działki nr ewid. 24 został wysunięty poza lico ściany na odległość 0,20m. Z akt sprawy poza tym wynika, iż J. R., poprzednia właścicielka działki nr ewid. 25/4 uzyskała pozwolenie na budowę z dnia [...]., znak: [...], wydane przez Kierownika Urzędu Rejonowego w H., na działce nr ewid. 25/4 budynku gospodarczego o wymiarach 12,25m x 6,25m i wysokości 4,50m ze ścianą oddzielenia pożarowego, usytuowaną w odległości 1,20m i równolegle do granicy z działką sąsiednią o nr ewid. 24. Usytuowanie omawianego budynku zostało zaprojektowane jako przylegający do budynku inwentarskiego, zlokalizowanego na tej działce, oraz w odległości 5,50m od krawędzi drogi żużlowej.
Wobec powyższego organ I instancji decyzją z dnia [...]., znak: [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo mbudowlane nakazał I. i G. R. wykonanie, w zakreślonym terminie, wymienionych w niej robót budowlanych. W wyniku rozpatrzenia odwołania zobowiązanych powyższa decyzja została przez WINB, decyzją z dnia [...]., znak: [...] uchylona w całości a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia.
Ponownie rozpoznając sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z dnia [...]., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, nałożył na I. i G. R. obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w terminie do dnia 31 stycznia 2014r., projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie przedmiotowego budynku gospodarczego.
I. i G. R. nie wykonali nałożonego na nich decyzją z dnia [...]. obowiązku, co skutkowało wydaniem przez organ I instancji zaskarżonej decyzji z dnia [...]r.
Mając na uwadze powyższe ustalenia organ odwoławczy uznał, że decyzja PINB z dnia [...] r. jest prawidłowa.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że dopiero złożenie wymaganych dokumentów w określonym terminie umożliwia dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej określonej w art. 51 ustawy Prawo budowlane. Postępowanie organu w sytuacji przeciwnej, to jest takiej w której osoba zobowiązana nie spełnia w wyznaczonym terminie obowiązków określa ust. 5 art. 51 prawa budowlanego, który zobowiązuje organ w takiej sytuacji do wydania wskazanej w nim decyzji.
Jak wynika z akt sprawy obiekt został zrealizowany. Usytuowanie spornego budynku narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy G., zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy G. z dnia 31 grudnia 2003r. ogłoszoną w Dz. Urzęd. Woj. L. z dnia 31 stycznia 2003r., Nr 12, poz. 757, uchwałą Nr Rady Gminy G. z dnia 14 sierpnia 2009r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy G. dla obszaru położonego w miejscowości G. ogłoszoną w Dz. Urzęd. Woj. Lubelskiego z dnia 28 września 2009r., Nr 112, poz. 2521 oraz uchwałą Nr XXX/143/2009 Rady Gminy G. z dnia 14 sierpnia 2009r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy G. dla obszarów położonych w miejscowościach: B., O. i G. G. ogłoszoną w Dz. Urzęd. Woj. Lubelskiego z dnia 28 września 2009r., Nr 113, poz. 2532.
Zgodnie w ustaleniami ww. planu w obrębie H. działka oznaczona nr 25/4 do głębokości ok. 80m stanowi teren zabudowy zagrodowej oznaczony na rysunku planu symbolem MR a w pozostałej części stanowi teren rolny oznaczony na rysunku planu symbolem RM, zaś linia zabudowy na terenach zabudowanych wynosi min. 6,0m od krawędzi jezdni. Minimalna linia zabudowy od drogi gminnej (działka nr 60 ) to 5,25m od granicy działki w głąb działki nr 25/4 (pismo Wójta Gminy G. z dnia 9 maja 2013r., znak: UG-GKR.6727.74.2013).
Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy podniósł, iż część budynku gospodarczego, którego rozbiórkę nakazał organ I instancji w zaskarżonej decyzji, stanowi istotne odstępstwo od ustaleń i warunków określonych w decyzji z dnia [...], znak: [...], oraz narusza minimalną linię zabudowy określoną w m.p.z.p.
Odnosząc się do treści odwołania wyjaśnił, iż obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego został na skarżących nałożony decyzją organu I instancji z dnia [...]., zaś oni nie wykazali żadnego zainteresowania wykonaniem nałożonego obowiązku, czy też zmianą zakreślonego terminu jego wykonania. Oświadczenie i prośba odwołujących się o zmianę terminu przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, zawarta w treści odwołania były spóźnione i świadczą, że nie dołożyli oni żadnych starań w dbaniu o własnym interes.
I. R. i G. R. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Lublinie na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] zarzucili zaskarżonej decyzji, że nie przeprowadzono wnikliwej analizy zgłoszonych przez skarżących w odwołaniu okoliczności, jakie winny być sprawdzone, a dotyczą one faktu sporządzenia i wykonania projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych jeszcze w roku 1994. Skarżący zastali taki budynek gospodarczy po poprzednikach prawnych G. R., jego rodzicach E. i J. R. W uzasadnieniu skargi wyjaśnili, że już wiele lat korzystają z budynku w dobrej wierze, z przekonaniem, iż jest on postawiony prawidłowo. To złośliwość sąsiadki W. G. doprowadziła do obecnej sytuacji, gdyż z jej wniosku toczy się niniejsze postępowanie. Skarżący wskazali, że projekt zamienny nadal zamierzają przedłożyć i nie można zarzucić im braku zainteresowania wykonaniem nałożonego na nich obowiązku, gdyż wielokrotnie byli w PINB w Z., gdzie z winy inspektora wstrzymali się ze złożeniem projektu.
Poza tym - zdaniem skarżących - nie została dokonana wszechstronna analiza zebranego materiału w sprawie dotycząca dokładnego sprawdzenia, iż decyzja rozbiórki budynku spowoduje wielkie straty w prowadzonej działalności rolniczej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny zebranego materiału pominął fakt, iż rozbiórka części tego budynku będzie z pokrzywdzeniem skarżących, utrudni im prowadzenie działalności rolnej oraz dodatkowo narazi na koszty. Naruszone zostają przez to zasady współżycia społecznego. Przedmiotowy budynek nie przeszkadza osobom trzecim, nikt trzeci nie ponosi strat czy utrudnień z nim związanych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie administracyjne w sprawie niniejszej prowadzone było na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.). Przepisem prawa materialnego, który został zastosowany wobec skarżących był art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
W myśl ust. 1 pkt 3, wymienionego w cytowanym wyżej przepisie, właściwy organ w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, przy czym przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
O tym z kolei co stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego rozstrzyga wykładany a contrario art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budolwane.
Według art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2 powyższej ustawy za istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego należy uznać zmianę zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu i zmianę charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, a to m.in. jego długości i szerokości, co miało miejsce w kontrolowanym postępowaniu i jest bezsporne.
Jak wynika z protokołu oględzin z dnia 24 kwietnia 2013 r. I. R. i G. R. są właścicielami działki nr ewid. 25/4 w miejscowości H., na której został usytuowany budynek gospodarczy o konstrukcji murowanej, o wymiarach 13,70m x 6,20m i wysokości 3,05m 4,10m. Budynek ten jest usytuowany przy istniejącym budynku inwentarskim w odległości 1,20m (narożnikiem) od granicy z działką nr ewid. 24 i w odległości 2,20m od granicy działki nr ewid. 60, która stanowi drogę dojazdową oraz w odległości 4,20m od krawędzi jezdni tej drogi utwardzonej tłuczniem. Sporny obiekt budowlany posiada dach jednospadowy pokryty eternitem falistym ze spadkiem skierowanym na własną działkę, który od strony działki nr ewid. 24 został wysunięty poza lico ściany na odległość 0,20m. Budynek został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę Urzędu Rejonowego w H. z dnia [...] r. Jak wskazano w protokole, z planu sytuacyjnego stanowiącego załącznik do ww. pozwolenia zaprojektowany budynek ma wymiary 12,25m i 6,25m.
Protokół powyższy został podpisany przez strony bez uwag.
Z powyższego zatem wynika, że budynek gospodarczy obecnie ma inne wymiary jak określone w pozwoleniu na budowę. Sąd nie kwestionuje – co podnoszą skarżący w skardze, że to nie z ich winy wymiary obiektu odbiegają od tego, który został zatwierdzony w pozwoleniu na budowę. Jednak I. R. i G. R. są obecnie jego właścicielami (skrócony wypis z rejestru gruntów z dnia 13 marca 2013 r., k. 3 akt admin.) w związku z tym inspektorzy nadzoru budowlanego do nich kierowali swoje decyzje.
Poza tym jak wynika z wypisu miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego Gminy G. – pismo Wójta gminy G. z dnia [...] r.(k. 13 akt admin.) działka 25/4 do głębokości ok. 80m stanowi teren zabudowy zagrodowej oznaczony na rysunku planu symbolem MR w pozostałej części stanowi teren rolny oznaczony na rysunku planu RM przy drodze gminnej o szerokości 5m (oznaczonej L-020 w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego). Jednocześnie w piśmie tym wskazano, że szerokość działki nr 60 to 6,50, a minimalna linia zabudowy od drogi gminnej to 5,25 m od granicy działki w głąb działki 25/4.
Prawidłowo zatem w tej sytuacji organ nadzoru budowlanego uruchomił postępowanie naprawcze w celu doprowadzenia do zgodności z prawem zrealizowanych robót budowlanych i również prawidłowo decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane nałożył na I. R. i G. R. obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku gospodraczego oraz określił termin wykonania tego obowiązku do dnia 31 stycznia 2014 r.
Zgodnie z art. 51 ust 4 ustawy Prawo budowlane po upływie terminu określonego w decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku oraz wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo – jeżeli budowa została zakończona – o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W przypadku zaś niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję przewidzianą w cytowanym wyżej art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane.
W rozpoznawanej sprawie wydany nakaz rozbiórki budynku gospodarczego, z powołaniem się na przepis art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, jest konsekwencją niewykonania w terminie przez stronę skarżącą obowiązku nałożonego wspomnianą wyżej decyzją organu nadzoru budowlanego z dnia 27 września 2013 r.
W ocenie Sądu, ustalony stan faktyczny sprawy niniejszej znajduje odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym, który został przez organy administracji oceniony zgodnie z regułami k.p.a. (art. 77 § 1 i 80), prowadząc do prawidłowego zastosowania ww. normy prawa materialnego. Stąd też nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Sądu, że skarżący nie przedłożyli projektu budowlanego zamiennego, a tym samym nie wykonali w terminie obowiązku określonego decyzją PINB z dnia [...] r.
Trzeba podkreślić, że wykonanie projektu budowlanego zamiennego jest niezbędnym elementem trybu przewidzianego w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Z funkcji tego przepisu, a więc z tego, że chodzi w nim o doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, wynika, że projekt budowlany zamienny powinien zawierać przedstawienie robót, które w tym celu należy wykonać. Ponadto taki projekt musi, odpowiednio do zakresu zmian, odpowiadać projektowi budowlanemu (art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane zd. ostatnie). W tym przepisie stwierdzono bowiem dosłownie, że "przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje odpowiednio do zakresu zmian". Zatem projekt budowlany zamienny winien spełniać wszystkie wymogi projektu budowlanego. W związku z tym powinny mieć do niego zastosowanie wszystkie przepisy dotyczące projektu budowlanego, a więc i art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, który określa zakres sprawdzenia tego projektu przez właściwy organ.
Dopiero treść przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego zamiennego stanowić będzie wyznacznik dalszego postępowania organów nadzoru budowlanego (zob. wyrok NSA z dnia 25.09.2008 r., sygn. akt II OSK 1087/07, z dnia 16.03.2009 r., sygn. akt II OSK 357/08, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Sąd podziela motywację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżący nie przedłożyli projektu budowlanego zamiennego, co w konsekwencji prowadzić musiało do zastosowania przepisu art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane (wobec zakończenia robót budowlanych przy przedmiotowym obiekcie).
Nie znajduje też Sąd podstaw, wbrew zarzutom skargi, do przypisania organom naruszenia pozostałych przepisów k.p.a. wymienionych w skardze, zwłaszcza wszechstronnej analizy zebranego materiału w sprawie. Dodatkowo należy wskazać, że organy nadzoru budowlanego nie biorą pod uwagę jakie straty poniesie właściciel budynku nakazanego do rozbiórki. Organy stosują w tym zakresie tylko przepisy Prawa budowlanego.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło