II SA/Lu 503/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca),, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 września 2006 r. sprawy ze skargi państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej [...] Centrum Infrastruktury Oddział Regionalny w L. na decyzję Wojewody z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r., Nr [...] wydaną na podstawie art. 138§1pkt.1 kpa działający z upoważnienia Wojewody Kierownik Oddziału Rozwoju Regionalnego po rozpoznaniu odwołania [...] SA Region Wschodni Pion Administracji w L. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2006r., znak: [...] o zwrocie na rzecz D. Z. wywłaszczonej działki nr 59/20 o pow.0,0605m2 położonej w Z. przy ul. P., odmawiając jednocześnie zwrotu pozostałej części wywłaszczonej nieruchomości wchodzącej w skład działki oznaczonej nr 59/22 i zobowiązując D.Z. do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania w wysokości 8110,17zł na rzecz Skarbu Państwa. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że wniosek D.Z. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości dotyczył części dawnej działki nr 98/2, która stanowiła własność S.K., a następnie jego spadkobierców, po których spadek odziedziczyła w całości D. Z. (postanowienie Sądu Rejonowego w Gdańsku z dnia 29 marca 2001r., sygn. akt II Ns 1885/98). Odjęcie prawa własności przedmiotowej działki nr 98/2 nastąpiło na mocy decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 1977r., nr [...] w celu budowy biurowca Komitetu Wojewódzkiego PZPR. Tą samą decyzją została również wywłaszczona działka nr 98/1, ale działka ta wraz z częścią działki nr 98/2 została zwrócona byłym właścicielom w 1997r. Rozpatrując po raz kolejny wniosek organ I instancji związany był wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 marca 2004r., sygn. akt II SA/Lu 163/03, który wyraził pogląd, że część działki, na której znajdują się fundamenty budynku wraz z terenem niezbędnym do jego budowy określonym w prawie budowlanym i rozporządzeniu o warunkach technicznych w budownictwie nie jest zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu i wobec tej części nie ma zastosowania art.137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, należy natomiast rozważyć możliwość zwrotu pozostałej części. W wykonaniu powyższych zaleceń Wojewoda uchylając decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2002r. stwierdził, że brak jest przeszkód do zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, co oznacza, że należy wydzielić działkę do zwrotu i sporządzić operat szacunkowy. Organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę zlecił zatem dokonanie podziału działki nr 59/7, w wyniku czego do zwrotu została wydzielona działka nr 59/20 o pow. 0,0605ha, której w ocenie tegoż organu nie wykorzystano zgodnie z celem wywłaszczenia i nie podjęto żadnych prac zmierzających do realizacji tego celu. Jednocześnie organ odmówił zwrotu pozostałej części dawnej działki nr 98/2, wchodzącej w skład działki nr 59/22 wyjaśniając, że nie został na niej zrealizowany cel wywłaszczenia, bowiem wybudowano na niej wyłącznie fundamenty i podpiwniczenie budynku KW PZPR. Od decyzji organu I instancji odwołali się "[...]" Centrum Infrastruktury Oddział Regionalny w L. i [...] Spółka Akcyjna Region Wschodni Pion Administracji w Lublinie, wyjaśniając że od dnia 2 września 1985r.oba te podmioty sprawują trwały zarząd przedmiotową nieruchomością, zapewniając realizację celów wywłaszczenia, które dotychczas nie mogły być w pełni zrealizowane ze względu na prowadzone od 1993r. postępowanie sądowe i administracyjne. "[...]" oraz "[...]" podniosły, że zwrot działki nr 59/20 na rzecz byłej właścicielki uniemożliwi wykorzystanie pozostałej działki nr 59/22 zgodnie ze sporządzoną już dokumentacją projektową pod budowę garaży i parkingów. Zwrot przedmiotowej działki spowoduje, iż pozostała w zarządzie nieruchomość będzie miała nieregularny kształt i korzystanie z niej będzie utrudnione, a nadto uniemożliwi korzystanie z działki nr 59/22. Wojewoda nie uwzględnił odwołań, stwierdzając na podstawie art. 136 ust. 3 pkt. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, że na działce oznaczonej obecnie nr 59/20, stanowiącej część wywłaszczonej nieruchomości nr 98/2 nie został zrealizowany cel wywłaszczenia w terminie 10 lat od dnia, kiedy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, dlatego działka ta podlega zwrotowi. Skargę do sądu administracyjnego wniosła [...] Centrum Infrastruktury Oddział Regionalny w L. domagając się uchylenia powyższej decyzji. Skarżąca wyjaśniając, że nadal jest zarządcą przedmiotowej nieruchomości zarzuciła, że zarówno postępowanie w niniejszej sprawie, jak i inne toczące się równolegle postępowania o zwrot sąsiednich nieruchomości objętych zarządem skarżącej uniemożliwiają dokończenie budowy inwestycji, która z tego powodu została przerwana w 1993r. i jest obecnie na tzw. etapie "zerowym" (fundamenty i podpiwniczenia) Skarżąca wyjaśniła, że na tej części wywłaszczonej nieruchomości, która nie podlega zwrotowi tj. na działce nr 59/22 planowane jest dokończenie budowy gmachu, natomiast na przedmiotowej działce nr 59/20 miałyby znajdować się parkingi i garaże niezbędne do obsługi klientów "[...]" i [...] SA. Skarżąca zarzuciła, że zwrot przedmiotowej działki znacznie utrudni jej realizację statutowych celów publicznych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując obszerną argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1§1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. W świetle przepisu art. 136ust.3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2004r.,Nr 261, poz.2603 ze zm.) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do art. 137 stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, przy czym nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo gdy pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (art. 137ust.1). W przypadku, gdy cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część, jeżeli istnieje możliwość jej zagospodarowania zgodnie z planem miejscowym obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot, a w przypadku braku planu miejscowego, zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo jeżeli przylega do nieruchomości stanowiącej własność osoby wnioskującej o zwrot. (art.137ust.2). Prawidłowe jest stanowisko organów administracji wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające zwrot części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka nr 59/20 o pow. 0,0605m2 wyodrębnionej z działki nr 59/7 położonej w Z. przy ul. P. na rzecz jej poprzedniej właścicielki – D. Z.. Działka ta została wywłaszczona pod budowę gmachu Komitetu Wojewódzkiego PZPR ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 1977r., Nr [...], jednak - jak wynika z akt sprawy - nie została wykorzystana na cele wywłaszczenia, a nawet nie podjęto na niej żadnych prac inwestycyjnych związanych z realizacją tego celu. Jedynie na części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej nr 59/7 stanowiącej działkę nr 59/22 zostały wykonane fundamenty i podpiwniczenie, dlatego w tej części wywłaszczona nieruchomość zwrotowi nie podlegała. W sprawie została również spełniona przesłanka określona w art. 137ust.2 cyt. ustawy, uzasadniająca zwrot tylko tej części wywłaszczonej nieruchomości, która nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia. Przedmiotowa działka nr 59/20 przylega bowiem do dwóch innych działek oznaczonych nr 59/13 i 59/18 stanowiących własność D. Z. i dlatego - wbrew zarzutom skargi - już sama ta okoliczność jest wystarczająca do orzeczenia zwrotu przedmiotowej działki. W tej sytuacji nie zachodzi natomiast konieczność badania pozostałych przesłanek wymienionych w powołanym przepisie, w tym w szczególności czy istnieje możliwość zagospodarowania tej działki zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nietrafny jest również zarzut skargi, iż zwrot przedmiotowej nieruchomości oznaczonej nr 59/20 uniemożliwi prawidłowe zagospodarowanie sąsiedniej działki skarżącej oznaczonej nr 59/22, na której rozpoczęta jest budowa na cele wywłaszczenia. Obowiązujące przepisy przewidują zwrot wywłaszczonej nieruchomości w sytuacji, gdy zachodzą warunki określone w art. 137ust.1 i 2 (co następuje w sprawie niniejszej), natomiast nie uzależniają go od interesów dotychczasowych użytkowników lub osób trzecich, które mogą być zrealizowane w inny, prawnie dopuszczalny sposób. Bez znaczenia zatem dla rozstrzygnięcia wniosku zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest kwestia poniesionych przez skarżących ewentualnych nakładów finansowych na planowane prace budowlane, a także przydatność obiektu, którego realizację skarżący zamierzali podjąć. Ubocznie należy zauważyć, że nie jest uregulowany tytuł prawny skarżących do posiadania przedmiotowej nieruchomości, wobec tego że decyzja Wojewody z dnia [...] kwietnia 1992r. w przedmiocie uwłaszczenia byłego przedsiębiorstwa " P. P. T. i T." – uznana została za nieważną decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 26 listopada 1998r., zaś postępowanie dotyczące nabycia prawa użytkowania wieczystego zostało zawieszone do czasu zakończenia postępowania o zwrot nieruchomości. W sprawie zachodzą zatem okoliczności, o których mowa w art. 137ust.1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami uzasadniające orzeczenia zwrotu przedmiotowej działki na rzecz jej poprzedniej właścicielki. Z tych względów skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw należało oddalić na mocy art. 151 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).