II SA/Lu 506/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy referent Beata Basak, po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. W. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie II SA/Lu 214/07 w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a odrzucić skargę o wznowienie. Z. W. w dniu 21 lipca 2008 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu z dnia 22 czerwca 2007 r., sygn. akt II SA/Lu 214/07, oddalającym skargę Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 lutego 2007 r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 7 grudnia 2006 r., Nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania Z. W. zasiłku celowego na zakup opału. W skardze Z. W. podniósł, iż domaga się wznowienia postępowania sądowego w powyższej sprawie i wniósł o uchylenie lub zmianę wyroku Sądu z dnia 22 czerwca 2007 r. Wznowienie postępowania zdaniem skarżącego uzasadnia późniejsze wykrycie przez niego – w myśl art. 273 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy, to jest wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 29 maja 2003 r., sygn. akt II SA/Lu 113/02. W ocenie skarżącego organ administracji, wydając powołaną wyżej decyzję z dnia 2 lutego 2007 r., Nr [...], nie uwzględnił choroby psychicznej skarżącego i naruszył przepis § 5 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 kwietnia 2005 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego. W powołanym wyżej wyroku z dnia 29 maja 2003 r. NSA stwierdził natomiast naruszenie przez organy administracji § 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 24 lipca 1997 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego w sprawie sposobu przeprowadzania wywiadu środowiskowego (rodzinnego), wzoru kwestionariusza wywiadu oraz oświadczenia o stanie majątkowym, rodzaju dokumentów wymaganych do przyznania renty socjalnej, a także wzoru legitymacji pracownika socjalnego, który to przepis miał identyczne brzmienie jak § 5 obecnie obowiązującego rozporządzenia. Do skargi Z. W. dołączył kserokopię opinii psychologicznej sporządzonej na polecenie Sądu Rejonowego w L. w sprawie [...], dotyczącej skarżącego, która to opinia wpłynęła do Sądu Rejonowego w dniu 30 sierpnia 2004 r. Pismem z dnia 10 czerwca 2008 r. ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik skarżącego – adwokat A. S., w wykonaniu zarządzenia Sądu wzywającego do usunięcia braków formalnych skargi Z. W., wyjaśnił, że skarga ta została wniesiona w terminie ustawowym, czyli trzymiesięcznym od dnia 1 lipca 2008 r., w którym skarżący dowiedział się o wyroku WSA w Lublinie z dnia 22 czerwca 2007 r., II SA/Lu 214/07. Pełnomocnik podkreślił, iż dopiero po ustaniu zaostrzenia choroby psychicznej, to jest zespołu urojeniowego obejmującego paranoję, skarżący mógł wydany wyrok świadomie i rozsądnie ocenić. Wskazał, iż podstawą wznowienia w tej sprawie jest także pozbawienie skarżącego możności działania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga Z. W. o wznowienie postępowania sądowego podlega odrzuceniu. Instytucja wznowienia postępowania uregulowana jest w przepisach art. 270 – 285 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa". Przepisy te wskazują kilka przypadków, w których można żądać wznowienia postępowania sądowego. Są to tzw. podstawy wznowienia, które muszą być wskazane w skardze o wznowienie postępowania (art. 279 ustawy). Skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277). Stosownie do przepisu art. 280 § 1 ustawy sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga wniesiona jest w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Brak któregokolwiek z tych wymagań powoduje konieczność odrzucenia skargi. Oparcie skargi na ustawowej podstawie wznowienia w rozumieniu powołanego przepisu oznacza powołanie jednej lub kilku podstaw wznowienia, wymienionych w przepisach art. 271 – 274 ustawy. Jako podstawę wznowienia postępowania skarżący wskazał przepis art. 273 § 3 ustawy. Pełnomocnik skarżącego wskazał natomiast dodatkowo, bez bliższego uzasadnienia, że podstawą wznowienia postępowania jest także pozbawienie skarżącego możności działania, a więc podstawa określona w przepisie art. 271 pkt 2 ustawy. Uprawdopodobniając zachowanie terminu do wniesienia skargi pełnomocnik skarżącego wskazał, że o wyroku w sprawie II SA/Lu 214/07 skarżący dowiedział się w dniu 1 lipca 2008 r. Skarga o wznowienie wniesiona została w dniu 21 lipca 2008 r. W tej sytuacji Sąd uznał, że zachowany został termin do wniesienia skargi opartej o wskazaną przez pełnomocnika skarżącego podstawę wznowienia i skierował skargę o wznowienie na rozprawę, zgodnie z przepisem art. 280 § 1 ustawy. W myśl przepisu art. 281 ustawy na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca skargę, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia, albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Brak ustawowej podstawy wznowienia oznacza, że podstawa ta, mimo jej wskazania w skardze, w rzeczywistości nie istnieje. Badając skargę na posiedzeniu niejawnym sąd ogranicza się do ustalenia, czy podstawa przytoczona w skardze odpowiada którejkolwiek z podstaw wymienionych w przepisach ustawy, nie ustala natomiast, czy podstawa ta istnieje w rzeczywistości. Dopiero na rozprawie może sąd dokonać takiej oceny. W postanowieniu z dnia 26 marca 1999 r. Sąd Najwyższy, na tle art. 411 kodeksu postępowania cywilnego, analogicznego do w skardze o wznowienie zarzutów w sposób odpowiadający ustawowo określonym podstawom, które uzasadniają wznowienie postępowania, nie oznacza, że skarga opiera się na takiej podstawie, jeżeli na rozprawie sąd stwierdzi, że przytoczone zarzuty okazały się bezzasadne, bowiem w rzeczywistości nie zachodzą powołane przyczyny wznowienia (OSNP 2000, nr 14, poz. 564). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wskazane przez skarżącego i jego pełnomocnika podstawy wznowienia w rzeczywistości nie istnieją. Powołując się na pozbawienie skarżącego możności działania w sprawie II SA/Lu 214/07 pełnomocnik skarżącego powołał w istocie podstawę określoną w art. 271 pkt 2 ustawy. Przepis art. 271 pkt 2 ustawy stanowi, że można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu w sprawie II SA/Lu 214/07 skarżący miał zarówno zdolność sądową, jak i procesową. W myśl przepisu art. 25 § 1 ustawy zdolność sądowa przysługuje bowiem każdej osobie fizycznej, natomiast stosownie do przepisu art. 26 § 1 ustawy zdolność procesową mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych. Skarżący, mimo istniejącej choroby, ma pełną zdolność do czynności prawnych w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Rozważenia wymaga zatem, czy wskutek naruszenia przepisów prawa skarżący nie był pozbawiony możności działania w sprawie II SA/Lu 214/07. W ocenie Sądu w sprawie II SA/Lu 214/07 nie doszło do naruszenia przepisów prawa i skarżący nie był pozbawiony możności działania. Przez pozbawienie strony możności działania należy bowiem rozumieć pozbawienie strony możliwości obrony jej praw na skutek naruszenia przepisów prawa, przy czym wystąpienie tej przesłanki wznowienia wymaga wykazania związku pomiędzy naruszeniem prawa a pozbawieniem stron możliwości działania. W sprawie II SA/Lu 214/07 takie okoliczności nie zaistniały. W sprawie tej skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wniosek ten został rozpoznany zgodnie z przepisami ustawy. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2007 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Skarżący udzielił pełnomocnictwa ustanowionemu radcy prawnemu, który reprezentował go na rozprawie w dniu 22 czerwca 2007 r. Skarżący na rozprawę nie stawił się, został jednak zawiadomiony o jej terminie. Odpis wydanego w dniu 22 czerwca 2007 r. wyroku został doręczony wraz z uzasadnieniem zarówno skarżącemu, jak i jego pełnomocnikowi. Pełnomocnik skarżącego nie wniósł skargi kasacyjnej od tego wyroku. Przedstawiony tok postępowania w sprawie II SA/Lu 214/07 wskazuje, że skarżący oraz jego pełnomocnik powiadamiani byli o wszystkich czynnościach podejmowanych przez Sąd. Dodać należy, że skarżący mimo ustanowienia pełnomocnika składał własnoręcznie sporządzone pisma z licznymi załącznikami, doręczony został mu także odpis wyroku wraz z uzasadnieniem. Brak w tej sytuacji podstaw do uznania, że skarżący był pozbawiony możliwości działania na skutek naruszenia przepisów przez Sąd. Skarżący występował w sprawie z fachowym pełnomocnikiem, nie był więc pozbawiony możności działania w rozumieniu przepisu art. 271 pkt 2 ustawy. Wobec nieistnienia omówionej podstawy wznowienia, wskazanej w przepisie art. 271 pkt 2 ustawy skarga o wznowienie oparta na tej podstawie podlega odrzuceniu z mocy art. 281 ustawy. Kolejna powoływana przez skarżącego podstawa wznowienia to późniejsze wykrycie prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (art. 273 § 3 ustawy). W niniejszej sprawie skarżący powołał tę podstawę, wskazując na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wydany w dniu 29 maja 2003 r. w sprawie II SA/Lu 113/02. W orzeczeniu tym NSA uznał zasadność skargi na decyzję SKO z dnia 7 stycznia 2002 r., utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji, odmawiającą przyznania skarżącemu zasiłków celowych na potrzeby wskazane we wnioskach z dnia 15 i 19 kwietnia 1999 r. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzi wymagana przesłanka wznowienia postępowania sądowego w oparciu o przepis art. 273 § 3 ustawy. Wyrok NSA z dnia 29 maja 2003 r. dotyczył kontroli decyzji SKO . z dnia 7 stycznia 2002 r. Nr [...], a wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 czerwca 2007 r. dotyczył kontroli decyzji SKO z dnia 2 lutego 2007 r. nr [...]. Zatem wskazane postępowania sądowe dotyczyły zgodności z prawem zupełnie odrębnych nie związanych ze sobą decyzji administracyjnych, mimo, że wydanych w podobnym przedmiocie i przez te same organy. Tym samym brak podstawy, aby stwierdzić, że wskazane we wniosku o wznowienie postępowania orzeczenie zapadło w tej samej sprawie, co wyrok z dnia 22 czerwca 2007 r., sygn. akt II SA/Lu 214/07. Wznowienie postępowania na podstawie art. 273 § 3 ustawy jest dopuszczalne jedynie w razie późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku, który dotyczy "tej samej sprawy", tzn. gdy przedmiotem rozstrzygnięcia w tym wyroku są te same prawa i obowiązki, dotyczące tych samych podmiotów, wynikające z określonych norm prawnych, które pomiędzy nimi były przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu, którego wznowienia dotyczy skarga (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 1999 r., sygn. akt. III AO 10/99, OSNP 2000/14/565). Ponadto samo wskazanie przez stronę, że przepisy przyjęte za podstawę prawomocnego wyroku były inaczej interpretowane we wcześniejszym wyroku dotyczącym świadczeń z pomocy społecznej, nie uzasadnia wznowienia postępowania według art. 273 § 3 ustawy. W postępowaniu, którego wznowienia żąda skarżący przysługiwały mu zwykłe środki odwoławcze od wyroku, z których możliwości złożenia skarżący nie skorzystał. Stwierdzenie, iż powoływane przez skarżącego przesłanki nie stanowią podstawy wznowienia postępowania, wyłącza możliwość merytorycznego rozpoznania złożonej skargi. Jeżeli zatem na rozprawie sąd stwierdzi, że przytoczone zarzuty okazały się bezzasadne odrzuca skargę (por. powoływane postanowienie SN z dnia 26 marca 1999 r., sygn. akt III AO 5/99 oraz postanowienie SN z dnia 7 lipca 2005 r., sygn. akt IV CO 6/05, Biul. SN 2005/9/14, w którym stwierdzono, że sąd odrzuca skargę o wznowienie, jeżeli wskazana podstawa nie występuje). Z przytoczonych powodów, wobec nieistnienia podstaw wznowienia, powołanych przez skarżącego, wskazanych w przepisach art. 217 pkt 2 i art. 273 § 3 ustawy, skarga o wznowienie podlega odrzuceniu na podstawie przepisu art. 281 ustawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w postanowieniu.