II SA/Lu 512/24
WyrokWSA w Lublinie2024-11-05
Skład orzekający: Joanna Cylc – Malec, Jerzy Parchomiuk, Anna Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, mimo przedstawienia przez dłużnika dokumentacji medycznej wskazującej na pogorszenie stanu zdrowia i trudną sytuację finansową?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie rozważyły dostatecznie trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej skarżącego, a ich argumentacja dotycząca braku rokowań na poprawę stanu zdrowia i możliwości zarobkowania nie znalazła odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Odmowa umorzenia należności, nawet w części, nie została dostatecznie umotywowana.Stan faktyczny
Skarżący A. C. wnioskował o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, powołując się na swoją trudną sytuację zdrowotną (znaczny stopień niepełnosprawności, niezdolność do samodzielnej egzystencji) i finansową. Organy obu instancji odmówiły umorzenia, uznając, że sytuacja skarżącego, choć trudna, nie jest wyjątkowa i istnieje możliwość poprawy jego stanu zdrowia oraz sytuacji materialnej w przyszłości. Skarżący w skardze podniósł, że organy wadliwie oceniły jego stan zdrowia, który uległ pogorszeniu, a jego sytuacja finansowa uniemożliwia zaspokojenie podstawowych potrzeb.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Anna Ostrowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2024r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 23 kwietnia 2024r., znak: SKO.41/4510/OS/2023 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję.
Decyzją z dnia 23 kwietnia 2024r., znak: SKO.41/4510/OS/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie po rozpatrzeniu odwołania A. C., reprezentowanego przez D. C. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 30 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2023 r., poz. 1933 ze zm., dalej jako "u.p.o.u.a.") - utrzymało w mocy decyzję z dnia 31 maja 2023 r., Nr MOPR.D-OZ.4611.3555.1.2023 wydaną z up. Prezydenta Miasta Lublin przez Kierownika sekcji ds. funduszu alimentacyjnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Lublinie o odmowie umorzenia należności z tytułu wypłaconych na rzecz jego synów E. i A., świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz zaliczek alimentacyjnych za wskazane okresy.
W obszernym uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek skarżącego z 20 kwietnia 2023r., który domagając się umorzenia powyższych należności wskazywał na swoją trudną sytuacją zdrowotną i finansową; załączył m.in. orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. z dnia 2 listopada 2022r. o znacznym stopniu niepełnosprawności (do 30 listopada 2024r.) oraz orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 28 czerwca 2022r. stwierdzające niezdolność do samodzielnej egzystencji (do 30 czerwca 2025r.), a także faktury, z których wynika, że w okresie od 4 listopada 2022 r. do 13 kwietnia 2023 r. zakupił leki za łączną kwotę [...]zł, co stanowiło średnio miesięcznie [...] zł; przedstawił też kopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego Oddział [...] Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej, zgodnie z którą w okresie od dnia 28 lipca 2022r. do 4 sierpnia 2022 r. w związku z urazem nosa przeszedł zabieg operacyjny.
Organ I instancji wyjaśnił, że na rzecz synów skarżącego A. i E. wypłacał w okresie od marca 2006 r. do lutego 2007r. zaliczkę alimentacyjną (po [...] zł miesięcznie), a w okresie od listopada 2008r. do sierpnia 2014r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego (po [...] zł miesięcznie). Organ wyjaśnił, że część wypłaconych należności skarżący spłacił na rzecz Funduszu (we wskazanych okresach), część należności wyegzekwowano od niego w toku egzekucji komorniczej (łącznie [...] zł), zaś część umorzono decyzją z dnia 5 listopada 2018 r. (za wskazane okresy, w łącznej wysokości [...] zł.). W konsekwencji z tytułu zaliczki alimentacyjnej pozostała niewyegzekwowana od skarżącego kwota [...]zł, zaś z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego (na dzień 31 maja 2023 r.) - [...] zł (plus ustawowe odsetki za opóźnienie w kwocie [...]zł, łącznie [...] zł). Organ podkreślił, że nadal kontynuowane jest postępowanie egzekucyjne tych świadczeń na rzecz Likwidatora Funduszu Alimentacyjnego ZUS (zaświadczenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] w L. z dnia 2 maja 2023r.).
Rozpatrując wniosek o umorzenie tych kwot organ I instancji ustalił, że skarżący jest rozwiedziony, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, zamieszkuje w mieszkaniu kwaterunkowym o powierzchni 38 m2, legitymuje się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 28 czerwca 2022 r. o niezdolności do samodzielnej egzystencji (wydanym do 30 czerwca 2025r.) oraz orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (okresowym, wydanym do 30 listopada 2024r.), pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy w wysokości [...] zł, z której dokonywane są potrącenia komornicze w wysokości [...] zł miesięcznie oraz świadczenie uzupełniające w wysokości [...] zł; nie posiada żadnego wartościowego majątku nieruchomego ani ruchomego. Miesięczne wydatki skarżącego to: czynsz [...] zł, energia [...] zł, gaz [...] zł, śmieci [...] zł, telefon i Internet [...] zł, koszty leczenia [...] zł; w okresie od 1 października 2022 r. do 31 marca 2023 r. skarżący miał przyznany dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie, a w październiku 2022r. otrzymał dodatek węglowy w kwocie: [...] zł. Skarżący obecnie nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, otrzymuje wsparcie i pomoc od matki.
Decyzją z dnia 31 maja 2023r. organ odmówił umorzenia wskazanych zaległości tj. z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 października 2012 r. do 31 sierpnia 2014 r. w wysokości [...] zł wraz z odsetkami oraz z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych w okresie od 1 września 2005 r. do 30 września 2008 r. w wysokości [...] zł.
Organ podniósł, że skarżący ma 50 lat (a więc jest w wieku umożliwiającym podjęcie zatrudnienia) i choć legitymuje się orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy i do samodzielnej egzystencji oraz o znacznym stopniu niepełnosprawności, to jednak oba orzeczenia nie zostały wydane na stałe ("do końca życia"), lecz na czas określony, a więc nie jest pozbawiony możliwości zarobkowania. Poza tym ma rentę i świadczenie uzupełniające, z której dokonywane są potrącenia w wysokości 60% wysokości świadczenia na rzecz należności Skarbu Państwa zaliczane na poczet zadłużenia; kwota wolna od potrąceń to 40% świadczenia i jest to minimum socjalne, które- zdaniem organu - zabezpiecza potrzeby skarżącego, zwłaszcza, że wysokość renty podlega waloryzacjom, a dodatkowo skarżącemu przysługuje trzynastka i czternastka, które w ogóle nie podlegają potrąceniom komorniczym. Organ ocenił, że sytuacja osobista, zdrowotna i majątkowa skarżącego jest obecnie dosyć trudna, ale nie można uznać ją za szczególną. Organy administracji publicznej nie mogą pochopnie umarzać należności, gdyż sytuacja materialna dłużnika może w przyszłości ulec zmianie w wyniku zaistnienia innych zdarzeń powodujących przysporzenie w majątku dłużnika.
W odwołaniu A. C., reprezentowany przez matkę D. C. zarzucił wadliwą analizę zgromadzonego materiału dowodowego i niedostateczne ustalenia faktyczne, a w konsekwencji błędne stwierdzenie, że nie zachodzą podstawy do umorzenia, chociażby częściowo, spornej zaległości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie nie uwzględniło odwołania, a podzielając ustalenia i stanowisko organu I instancji, zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję tego organu.
Kolegium przytoczyło regulacje prawne mające zastosowanie w sprawie tj. art. 27 ust. 1 i art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. oraz orzecznictwo sądowe dotyczące wykładni tych przepisów. Podkreśliło, że korzystanie z ulgi, o której mowa w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., powinno być środkiem stosowanym wyjątkowo i niedopuszczalna jest w tym zakresie wykładnia rozszerzająca. Nawet wyjątkowo trudna sytuacja finansowa, która jest efektem nieaktywności zobowiązanego do utrzymania dziecka, nie powinna stanowić przyczyny zwolnienia z obowiązku zwrotu wypłaconych za niego alimentów. Instytucja umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego ma charakter wyjątkowy również z tego względu, że organ właściwy wierzyciela rezygnuje z przysługującej w całości należności zwrotnej, a koszt jej poniesienia przerzucany jest na ogół społeczeństwa. Umorzenie należności w całości może nastąpić tylko wtedy, gdy dłużnik znajduje się w nadzwyczajnie trudnej sytuacji.
Taka sytuacja, zdaniem Kolegium nie zachodzi w przypadku skarżącego, choć jest ona trudna. Skarżący ma bowiem stały dochód i pomimo potrąceń komorniczych nie korzysta ze wsparcia pomocy społecznej, co oznacza że samodzielnie zaspokaja niezbędne potrzeby życiowe.
Kolegium, podobnie jak organ I instancji, podniosło, że orzeczenia o niepełnosprawności i całkowitej niezdolności do samodzielnej egzystencji mają charakter okresowy, a zatem zarówno lekarz Orzecznik ZUS, jak i Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności ocenili, że istnieją rokowania co do poprawy stanu zdrowia skarżącego, który jednocześnie nie przedstawił żadnej dokumentacji świadczącej, że zdrowie uległo pogorszeniu (z karty leczenia szpitalnego wynika, że udzielono mu jedynie doraźnej pomocy w związku z urazem nosa). W czerwcu 2025r. upłynie okres na jaki zostało wydane orzeczenie o niepełnosprawności i konieczna będzie ponowna ocena stanu zdrowia, a zatem obecnie nie ma podstaw, aby uznać, że aktualna sytuacja zdrowotna jest trwała, a stan zdrowia nie ulegnie poprawie. W tych okolicznościach nie ma podstaw do zakwalifikowania sytuacji życiowej skarżącego jako wyjątkowej, uzasadniającej skorzystanie z ulgi w najszerszym zakresie w postaci całkowitego umorzenia pełnej kwoty zobowiązania. Kolegium podkreśliło, że skarżący w sposób jednoznaczny domaga się umorzenia całości zadłużenia, a w związku z zasadą wnioskowości wynikającą z art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., organ nie jest uprawniony do rozważania innej formy ulgi, w tym umorzenia zobowiązania w części.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. C., reprezentowany przez pełnomocnika - matkę D. C. domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji zarzucając ich wydanie z naruszeniem art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. (poprzez bezzasadną odmowę umorzenia należności) oraz przepisów postępowania tj. art. 7,8, 11 77 § 1 i 80 k.p.a.
Pełnomocnik skarżącego podniosła, że jego sytuacja zdrowotna i finansowa jest wyjątkowo trudna i wbrew stanowisku organów, nie ma rokowań na poprawę. W uzupełnieniu skargi dołączyła zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia z 7 października 2024r. wydane dla potrzeb Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności, z którego wynika "brak poprawy, a nawet pogorszenie" zdrowia. Skarżący cierpi na [...], doznał silnego [...], leczy się [...] i [...] (z występującymi atakami padaczki i próbami samobójczymi) i ma stwierdzone przez psychiatrę niepomyślne rokowania. Stanowisko organów, że skarżący będzie mógł podjąć pracę w przyszłości jest więc nieuzasadnione.
Organy bezzasadnie też uznały, że sytuacja finansowa skarżącego może ulec zmianie w wyniku zaistnienia zdarzeń powodujących przysporzenie majątku.
Ponadto wbrew stanowisku organów, z uwagi na potrącanie należności przez komornika skarżący nie jest w stanie zaspokajać swoich podstawowych potrzeb, w tym wykupować niezbędnych lekarstw, co znacząco pogarsza jego stan zdrowia i stanowi realne niebezpieczeństwo dla jego życia. Bezzasadnie przyjęto, że skoro komornik obecnie egzekwuje należności, a strona jest w stanie egzystować, to oznacza jednocześnie, że ma realne możliwości spłaty zobowiązań.
Zdaniem pełnomocnika skarżącego, organy uznał, że ważniejszy jest interes społeczny, czym naruszył zasadą wyrażoną w art. 7 k.p.a., który nakazuje załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela.
Analiza dokumentacji medycznej wskazuje, że stan skarżącego jest na tyle poważny, że przemawia za uznaniem jego sytuacji za wyjątkową, a więc za umorzeniem jego zaległości w całości. Poza tym nie rozważono chociażby częściowego umorzenia zaległości i nie dokonano w tym kierunku jakiejkolwiek analizy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz.935), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd administracyjny kontrolując zaskarżoną decyzję w powyższym zakresie może ją wzruszyć, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem żądania skarżącego było umorzenie zadłużenia powstałego z tytułu przyznanych na rzecz jego synów świadczeń z funduszu alimentacyjnego przyznanych i wypłaconych im na podstawie przepisów u.p.o.u.a. W tym miejscu należy podkreślić, że wbrew stanowisku Kolegium, skarżący w odwołaniu wyraźnie wskazał, że zależy mu na umorzeniu "chociażby częściowym".
Z niekwestionowanych przez skarżącego ustaleń organów administracji wynika, że na dzień wydania decyzji w sprawie przez organ I instancji, całkowite zadłużenie skarżącego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami wynosiło [...] zł.
Wniosek skarżącego rozpatrywany był na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., zgodnie z którym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.
Rację mają organy, że przepis ten dotyczy tylko wyjątkowych, szczególnych sytuacji, a poza tym decyzja o umorzeniu należy do uznania organu pomocy społecznej. Nie oznacza to jednak, że organ działa w tym zakresie na zasadzie pełnej dowolności. Działanie w ramach uznania administracyjnego nie zwalnia bowiem organu od obowiązku prowadzenia postępowania zgodnie z określoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz ich kultury prawnej, jak również z zasadami prawdy obiektywnej oraz swobodnej oceny dowodów, określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ, działając w ramach przysługującego uznania, nie jest również zwolniony od powinności prawidłowego uzasadnienia swego rozstrzygnięcia, zgodnie z wymogami zawartymi w art. 107 § 3 k.p.a.
Skoro zatem zastosowanie przewidzianych w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. instytucji uzależnione jest od stwierdzenia przez organ przesłanki występowania szczególnych okoliczności opartych na kryterium dochodowym i rodzinnym (co wynika wprost z dyspozycji powołanego unormowania), to orzekając w tym przedmiocie organ ma obowiązek ustalić i uwzględnić sytuację dochodową i rodzinną dłużnika; ocena ta powinna uwzględniać nie tylko aktualną sytuację dłużnika, lecz także to, czy istnieją widoki na poprawę jego sytuacji w przyszłości. Inne są bowiem możliwości spłaty zadłużenia przez osoby np. legitymujące się orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy, czy też będące w podeszłym wieku, a inne przez osoby młodsze, nielegitymujące się takim orzeczeniem, mające możliwości zarobkowania (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2417/17-).
Sąd co do zasady podziela stanowisko, że dłużnik alimentacyjny powinien wywiązywać się z obowiązku alimentacyjnego, a umorzenie powinno następować wyjątkowo. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 3 u.p.o.u.a. dłużnikiem alimentacyjnym jest osoba zobowiązana do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna, a zatem zasadniczo każdy dłużnik alimentacyjny, wobec którego egzekucja okazała się bezskuteczna, nie uzyskuje dochodów wystarczających na pokrycie zasądzonych przez sąd alimentów. Tym samym uzyskiwanie niskich dochodów bądź też nieuzyskiwanie dochodów nie jest - zasadniczo - okolicznością wyjątkową i szczególną na tle sytuacji innych dłużników alimentacyjnych. Sytuacja rodzinna i dochodowa dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności musi go więc wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych, zaś umorzenie należności alimentacyjnych może mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa lub rodzinna nie pozwala dłużnikowi na wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego, jeśli stan taki jest efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek należności (por. wyroki NSA: z dnia 16 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 611/16; z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 746/18).
W ocenie Sądu ustalenia organu sformułowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie pozwalają na uznanie, że sytuacja skarżącego nie jest "wyjątkowa", Organ stwierdził wprawdzie, że zarówno sytuacja rodzinna i zdrowotna, jak i materialna skarżącego jest trudna, ale jednocześnie uznał, że w przyszłości może ona ulec poprawie.
I tak, w zakresie stanu zdrowia skarżącego, organ stwierdziły, że skarżący obecnie legitymuje się orzeczeniem o całkowitej niezdolności do samodzielnej egzystencji (orzeczenie orzecznika ZUS z 28 czerwca 2022r.), ale jednocześnie podniósł, że orzeczenie ma charakter jedynie okresowy (do 30 czerwca 2025r.), a skoro skarżący jest jeszcze młody - ma 52 lata, to – zdaniem organu - może nastąpić poprawa jego zdrowia i będzie mógł podjąć pracę i uzyskać dochód pozwalający mu spłacić sporne zadłużenie. Podobnie w zakresie sytuacji materialnej, organ przyjął, że choć jest ona trudna, to jednak nie usprawiedliwia umorzenia zadłużenia skarżącego w całości.
W ocenie Sądu, przedstawiona argumentacja w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, nie jest dostateczna.
Przede wszystkim organy nie uwzględniły w wystarczającym stopniu stanu zdrowia skarżącego, od czego zależy przecież możliwość uiszczenia przez skarżącego należności z tytułu wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń. Niewątpliwie skarżący jest osobą całkowicie niezdolną do samodzielnej egzystencji. Choć rzeczywiście orzeczenie to ma charakter okresowy, to jednak nie oznacza to, że po tym okresie skarżący będzie mógł podjąć pracę zarobkową i uzyskać dochód pozwalający mu na uiszczenie spornej należności alimentacyjnej. Umknęło organowi to, że schorzenie skarżącego ma charakter psychiatryczny i neurologiczny i wynika z przebytej operacji mózgu, skarżący podejmuje próby samobójcze - potwierdza to znajdująca się w aktach dokumentacja medyczna. Wynika z niej, że stan zdrowia skarżącego od chwili operacji mózgu jest wciąż trudny i pozbawia go całkowicie zdolności do pracy, a rokowania są słabe (k.179 verte). Nie można pominąć, że zły stan zdrowia skarżącego był wcześniej podstawą umorzenia części należności alimentacyjnych, nie jest zrozumiałe, dlaczego obecnie organ całkiem odmiennie ocenia tę okoliczność, pomimo tego, że z dowodów nie wynika w żadnym razie, by stan zdrowia się poprawił. Przeciwnie, z załączonego do skargi zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia z 7 października 2024r. wydanego dla potrzeb Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności wynika wprost "brak poprawy, a nawet pogorszenie" zdrowia. W związku z tym założenie organu, że skarżący w przyszłości będzie w stanie podjąć pracę, jest bezpodstawne, gdyż nie ma odzwierciedlenia w dokumentacji medycznej.
Organ nie uzasadnił też przekonująco, dlaczego przyjął, że sytuacja materialna skarżącego nie jest wyjątkowa. Z ustaleń organu wynika, że faktycznie po potrąceniu komorniczym, skarżącemu z renty pozostaje [...] zł, a więc wraz ze świadczeniem uzupełniającym (500 zł), skarżący dysponuje miesięcznie kwotą [...]zł, która jest oczywiście kwotą bardzo niewielką. Z akt wynika, że w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o umorzenie otrzymywał dodatek mieszkaniowy (46, 74 zł, a obecnie [...] zł – wniosek, k. 167 verte); otrzymał też jednorazowy dodatek węglowy (3000 zł). W świetle doświadczenia życiowego nie budzi wątpliwości, że miesięczny dochód skarżącego jest niski i nie jest w stanie pokryć kosztów zaspokojenia wszystkich niezbędnych potrzeb.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że odmowa uwzględnienia wniosku skarżącego, choćby w części, nie została dostatecznie umotywowana przez organ. Pomimo tego, że Sąd co do zasady podziela stanowisko wypracowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że ze względu na wagę obowiązku alimentacyjnego, który przecież ma na celu zabezpieczenie podstawowych potrzeb dzieci, obowiązek ten powinien być rygorystycznie przestrzegany, a zwolnienie dłużnika alimentacyjnego z obowiązku zwrotu wypłaconych zamiast niego przez fundusz alimentacyjny świadczeń, powinno mieć miejsce wyjątkowo, to skoro jednak ustawodawca przewidział możliwość ubiegania się przez dłużnika ze zwolnienia go, choćby w części z obowiązku zwrotu funduszowi alimentacyjnemu wypłaconych świadczeń, to instytucja umorzenia powinna być wobec takich dłużników stosowana – oczywiście z rozwagą i w całokształcie okoliczności konkretnej sprawy.
W niniejszej sprawie organ nie rozważył dostatecznie okoliczności sprawy, a jego argumentacja nie stanowi odzwierciedlenia w materiale dowodowym. Decyzja została więc wydana z naruszeniem reguł postępowania wyrażonych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., co doprowadziło do nieprawidłowej oceny przesłanek z art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a.
Z tych względów Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję.
Przy ponownym rozpoznawaniu odwołania Kolegium jeszcze raz przeanalizuje dowody, ewentualnie je uzupełni i mając na uwadze przedstawione rozważania, wyda stosowne rozstrzygnięcie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło