II SA/Lu 513/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca),, Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant Asystent sędziego Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 października 2016 r. sprawy ze skargi W. M. i S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie scalenia gruntów oddala skargę. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania W. M. i S. M. utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2016r., znak: [...] Wskazaną decyzją organ I instancji, na podstawie art. 3, 8, 20, 27 ust. 3 i 4, 29 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz.700 ze zm.), zwanej dalej "s.w.g.", w związku z art. 34 i 35 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.), zwanej dalej "p.g.k." : I. zatwierdził projekt scalenia gruntów obrębu [...] gmina R. o ogólnej pow. 17, 6069 ha, przedstawiony na mapie obszaru scalenia i w rejestrze pomiarowo – szacunkowym gruntów przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nr ew. [...], w wyniku którego: - dla gospodarstwa nr [...], stanowiącego własność M. M. - za grunty posiadane przed scaleniem o łącznej wartości szacunkowej 17,39 jednostek wydzielił ekwiwalent w działce nr [...] o wartości szacunkowej 17,39 jednostek; - dla gospodarstwa nr [...], stanowiącego własność J. M., syna A. i M. i spadkobierców po M. H. M. ([...] i J. M., syna A. i M.) - za grunty posiadane przed scaleniem o łącznej wartości szacunkowej 22,78 jednostek wydzielił ekwiwalent w działkach nr [...] 272 o łącznej wartości szacunkowej 23,04 jednostek; - dla gospodarstwa nr [...], stanowiącego własność Skarbu Państwa w dyspozycji Agencji Nieruchomości Rolnej - za grunty posiadane przed scaleniem o łącznej wartości szacunkowej 1460,63 jednostek wydzielił ekwiwalent w działkach nr [...] o łącznej wartości szacunkowej 557,50 jednostek; II. zmienił opracowany projekt scalenia w części dotyczącej gospodarstw: - dla gospodarstwa nr [...], stanowiącego współwłasność M. D. M. M. B. G., J. K., P. M. za grunty posiadane przed scaleniem o łącznej wartości szacunkowej 73,30 jednostek wydzielił ekwiwalent w działkach nr [...], nr [...] i nr [...] o łącznej wartości szacunkowej 73,31; - dla gospodarstwa nr [...], stanowiącego własność P. D. D., T. Ł., W. J. K., W. B. M., S. N. - za grunty posiadane przed scaleniem o wartości szacunkowej 2,00 jednostki wydzielił ekwiwalent w działce nr [...] o wartości szacunkowej 2,00 jednostki; III. umorzył postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone w ramach postępowania scaleniowego dotyczące działki nr [...] (przed scaleniem część działki nr [...]) i działki nr [...] (przed scaleniem działka nr [...]) IV. zatwierdził protokół zasad o warunkach objęcia w posiadanie gruntów wydzielonych w wyniku scalenia sporządzony dnia [...] maja 2015r. V. obciążenia wpisane do ksiąg wieczystych przeniósł z gruntów poddanych scaleniu na grunty wydzielone w wyniku scalenia. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w 2008 r., a sprawa była już przedmiotem kilkukrotnego rozpatrywania przez tut. Sąd oraz organy obu instancji. Pierwsza decyzja została wydana w dniu [...] stycznia 2011 r. i zatwierdzono nią projekt scalenia gruntów wsi L. o ogólnej pow. 225,5757 ha. Następnie decyzjami z dnia [...] lipca 2011 r. i [...] września 2011 r. organ odwoławczy uchylił tę decyzję w części obejmującej gospodarstwa: nr [...] – decyzja z [...] lipca 2011 r. oraz nr [...] i nr [...] – decyzja z dnia [...] września 2011 r. - i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2012 r., II SA/Lu 944/11 WSA w Lublinie oddalił skargę na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] września 2011 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...] maja 2013 r. zatwierdził projekt scalenia gruntów wsi L. o pow. 17,6069 ha, obejmujących gospodarstwa nr [...], nr [...] i nr [...], a także nr [...], stanowiące własność P. D. D., T. Ł., W. J. K., W. B. M., S. N. i nr [...] stanowiącego własność Skarbu Państwa w dyspozycji Agencji Nieruchomości Rolnej. Decyzja ta została następnie uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., a wyrokiem z dnia 27 maja 2014 r. WSA w Lublinie, II SA/Lu 951/13 oddalił skargę na tę decyzję. Kolejną decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. organ I instancji ponownie zatwierdził projekt scalenia gruntów obrębu [...] gmina R. o ogólnej powierzchni 17, 6069 ha obejmujących gospodarstwa nr [...], [...], wydzielając dla gospodarstwa nr [...] ekwiwalent w działce nr [...], dla gospodarstwa nr [...] ekwiwalent w działkach nr [...], dla gospodarstwa nr [...] ekwiwalent w działkach nr [...] o łącznej wartości szacunkowej 557,50 jednostek, dla gospodarstwa nr [...], ekwiwalent w działkach nr [...] i nr [...], a dla gospodarstwa nr [...] ekwiwalent w działkach nr [...] i nr [...]. Decyzja ta również została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] października 2015 r. Kolejne decyzje w sprawie to zaskarżona decyzja z dnia [...] kwietnia 2016 r. i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji z dnia [...] stycznia 2016 r. Spór w niniejszej sprawie dotyczy scalenia i granic pomiędzy działką nr [...], podzieloną na działki nr [...] i nr [...], wchodzącą w skład gospodarstwa nr [...], stanowiącego współwłasność M. D. M., M. B. G., J. K. P. M., a graniczącą z nią bezpośrednio działką nr [...], podzieloną na działki nr [...] i nr [...], wchodzącą w skład gospodarstwa nr [...], stanowiącego własność P. D. D., T. Ł., W. J. K., W. B. M., S. N.. W postępowaniu stwierdzono, że gospodarstwa nr [...] i nr [...] w części obejmującej działki nr [...] i nr [...] są zabudowane budynkami gospodarczymi (obora, stodoła) i mieszkalnym, natomiast sporne było to, na której z tych działek te budynki się znajdują i do kogo należą. W. M. podnosiła, że zabudowania znajdują się na należącej m.in. do niej działce nr [...], która wcześniej była własnością - na podstawie aktu własności ziemi z [...].04.1975 r. - jej spadkodawcy W. K.. Podnosiła, że na istnienie zabudowań (dom, obora, stodoła) na tej działce wskazuje protokół uwłaszczeniowy nr GUu [...]/75, poprzedzający akt własności ziemi, które to dokumenty w tym zakresie nie są ze sobą zgodne. Organ przyjmował natomiast, że zabudowania znajdują się na działce nr [...], stanowiącej własność W. i M. małż. [...] na podstawie aktu własności ziemi z dnia [...] kwietnia 1975 r., Nr [...] W. M. wyjaśniała w toku postępowania, że konflikt z rodziną [...] i M. M. trwa od 2008 r., tj. od postępowania sądowego z powództwa M. M. i W. M. przeciwko S. M. i W. M. o wydanie nieruchomości, które zakończyło się wyrokiem z dnia [...] listopada 2008 r., sygn. akt I C [...] nakazującym pozwanym wydanie części działki nr [...] o obszarze 0,05 ha. Z kolei z wniosku W. M. toczyło się postępowanie o zasiedzenie spornej części działki nr [...] (oznaczonej w tamtym postępowaniu jako działka nr [...]), z udziałem m.in. M. M. i P. M., które zakończyło się postanowieniem Sądu Okręgowego w Z. z dnia [...] grudnia 2010 r., (sygn. akt I Ca [...], I Cz [...]) oddalającym wniosek ze względu na to, że będący samoistnym posiadaczem tej działki W. K. przekazał gospodarstwo rolne na rzecz Skarbu Państwa w zamian za świadczenia emerytalno – rentowe, tracąc jednocześnie atrybut posiadacza samoistnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w uzasadnieniu wyroku z dnia 31 stycznia 2012r., II SA/Lu 944/11 za konieczne uznał wyjaśnienie czy działka nr [...], która przed scaleniem wchodziła w skład gospodarstwa oznaczonego nr [...], była w dacie wydania decyzji o scaleniu zabudowana, gdyż w świetle art. 2 ust. 3 s.w.g., grunty zabudowane mogą być scalane tylko na wniosek właściciela i pod warunkiem rozbiórki lub przeniesienia przez niego zabudowań w oznaczonym terminie, albo wyrażenia zgody na dokonanie rozliczenia wartości zabudowań w gotówce bądź w innej formie. Brak zgody właścicieli nieruchomości zabudowanej uniemożliwia objęcie jej scaleniem. Sąd stwierdził, że z dokumentów dołączonych do akt sprawy, jednoznacznie wynika, iż działka nr [...] składa się w części obejmującej powierzchnię 0,05 ha z użytków rolnych zabudowanych. Organ miał więc obowiązek zwrócenia się do współwłaścicieli działki nr [...] o wyrażenie zgody na dokonanie rozliczenia wartości zabudowań w gotówce bądź w innej formie, jednak tego obowiązku nie dopełnił. Sąd stwierdził również, że istnieje spór co do przebiegu granic między działkami nr [...] i nr [...]. Istnienie takiego sporu oraz występowanie w obrocie prawnym map wytyczających różne granice między działkami nr [...] i nr [...] dobitnie świadczy o tym, iż konieczne jest ustalenie granic i stanu zagospodarowania działki nr [...], biorąc pod uwagę prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z dnia [...] grudnia 2010 r., sygn. akt I Ca [...] i I Cz [...], na mocy którego właścicielami działki nr [...] (siedliskowej) oraz nr [...] (użytkowanej rolniczo) pozostali M. M., P. M., M. G. i J. K.. Na konieczność dokonania takich ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wskazał ponownie w kolejnym wyroku z dnia 27 maja 2014 r., II SA/Lu 951/13 oddalającym skargę na kasatoryjną decyzję organu odwoławczego, stwierdzając, że wytyczne poprzedniego wyroku nie zostały wykonane. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 27 ust. 4 pkt 3 s.w.g., decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów powinna określać m.in. przebieg granic nieruchomości w wypadkach, o których mowa w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne. Ponadto z art. 35 ust. 1 p.g.k. wynika, że "na obszarach objętych postępowaniem scaleniowym sprawy sporne związane z ustaleniem przebiegu granic nieruchomości rozstrzyga organ prowadzący to postępowanie, stosując odpowiednio przepisy o rozgraniczaniu nieruchomości. W takim przypadku stosownie do ust. 3 cyt. przepisu decyzja o scaleniu gruntów zastępuje decyzję o rozgraniczeniu gruntów. W sytuacji zatem, gdy na gruntach objętych scaleniem występują spory graniczne, decyzja scaleniowa powinna również zawierać rozstrzygnięcie o rozgraniczeniu. Nie jest natomiast – zdaniem Sądu - wystarczające stwierdzenie organu I instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2013 r., iż "Granice pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] zostały protokolarnie przyjęte przez właścicieli działki nr [...], tj. Panią P. D. D., Pana W. J. K., Panią W. B. M., Panią S. N. i Panią T. Ł., co zapisane zostało w protokole przyjęcia granic zawartym w operacie technicznym Nr [...]". Mając na uwadze powyższy wyrok, Starosta C. przed wydaniem kolejnej decyzji w sprawie tj. decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r., zlecił opracowanie nowego projektu scalenia gruntów w części dot. gospodarstw nr [...], [...] Organ dokonując ustalenia przebiegu granic gruntów pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] w pierwszej kolejności badał status prawny tych działek. Wyjaśnił, że właścicielami działki nr [...] oraz nr [...] byli W. i M. D. małż. [...] na podstawie aktu własności ziemi z dnia [...] kwietnia 1975r. (AWZ) Nr [...] Ustalił, że na działce nr [...] stał i stoi do chwili obecnej drewniany budynek mieszkalny i gospodarczy, które były użytkowane przez W. K.. Spadek po W. M. nabyli żona M. D. M. oraz dzieci P. S. M., M. B. G. i J. K. po [...] części. W. K. był natomiast właścicielem działki sąsiedniej nr [...] i nr [...] na podstawie aktu własności ziemi z dnia [...] kwietnia 1975 r., r [...] i był przekonany, że teren zabudowany, który użytkował i na którym mieszkał, to działka nr [...] (a nie działka nr [...]), gdyż tak wynikało to z protokołu uwłaszczeniowego nr GUu [...]/75 z dnia [...] kwietnia 1975 r., w którym wskazano, że na działce nr [...] jest dom i obora wraz ze stodołą. W roku 1978 przekazał on gospodarstwo na rzecz Skarbu Państwa bez budynków w zamian za świadczenia emerytalne decyzją Naczelnika Gminy R. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1978 r. Zwrot gruntu pod budynkami, stanowiącego działkę nr [...] o pow. 0,04 ha, nastąpił natomiast decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. Spadek po W. K. nabyło jego rodzeństwo /był bezdzietny/, tj. A. M., J. K., S. N. i J. K., następnie spadek po J. K. nabył syn W. J. K., po A. M. - W. B. M., a po J. K. - córki P. D. i T. Ł. (co organ ustalił na podstawie odpowiednich postanowień sądowych). Organ potwierdził, że wyrokiem z dnia [...] listopada 2008 r., sygn. akt I C [...], Sąd Rejonowy w [...] orzekł o wydaniu M. i W. M. zajętej przez S. i W. M. części działki nr [...]. Potwierdził również, że prowadzone było z wniosku W. M. postępowanie o zasiedzenie, w toku którego uległa podziałowi działka nr [...] na działki nr [...] i nr [...], zakończone postanowieniem Sądu Okręgowego w Z. I Ca [...], I Cz [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. oddaleniem wniosku o zasiedzenie. Ustalając przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] organ I instancji wskazał na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 1995 r., III CZP 45/95, zgodnie z którą " w sprawie o rozgraniczenie przepis art. 63 ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 107, poz.464 ze zm.), nie stoi na przeszkodzie ustaleniu przebiegu granicy według stanu prawnego odmiennego od wynikającego z aktów własności ziemi, jeżeli w aktach tych nieruchomości zostały określone według danych z ewidencji gruntów, a granica między nimi przebiega przez budynki istniejące w dniu 4 listopada 1971 r." Wobec powyższego organ stwierdził, że granica pomiędzy działkami powinna przebiegać zgodnie ze stanem użytkowania na gruncie w dniu 4 listopada 1971 r. Organ ustalił przy tym, że akty własności ziemi dotyczące działek nr [...] i nr [...] nie uwzględniają faktycznego ich użytkowania w tym dniu tj. użytkowania przez W. K. budynków znajdujących się na szerokości tych działek. Organ ocenił więc, że akty te błędnie określają przedmiot i stan posiadania - powierzchnia działki nr [...] powinna być bowiem większa o ok. 0,05 ha, a granica pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] przebiegała poprzez teren zabudowany na szerokości tych działek i na długości wydzielonej działki nr [...]. Zdaniem organu, wadliwość ta wynikała z tego, że prawdopodobnie nastąpiła nieformalna zamiana w terenach zabudowanych pomiędzy rodzinami B. K. i W. K. – braci ciotecznych (obecnie rodziny [...] i rodziny [...]), tj. w działkach nr [...] i nr [...] oraz w działkach nr [...] i nr [...] (po drugiej stronie drogi), gdyż żadna ze stron nie informowała o takiej zamianie. Wynika to m.in. z oświadczenia M. M. złożonego w dniu [...] listopada 2014 r. podczas wyboru rady uczestników scalenia, że jako współwłaścicielka działki nr [...] z budynków pobudowanych na działkach nr [...] nigdy nie korzystała oraz z jej oświadczenia złożonego podczas rozprawy sygn. akt I Ns [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. w Sądzie Rejonowym w [...], że pomimo iż od 1975 r. stała się wraz z mężem właścicielką działki nr [...], to jednak w budynkach na tej działce faktycznie mieszkał W. K. aż do śmierci w 1996 r. Organ stwierdził w konsekwencji, że granica pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] powinna przebiegać w terenie zabudowanym na szerokości działek nr [...] i nr [...] i na długości wydzielonej działki. Mając na uwadze powyższe ustalenia organ zlecił sporządzenie nowego projektu scalenia obejmującego m.in. gospodarstwo nr [...] i nr [...], a następnie, uwzględniając wskazania wyroku WSA w Lublinie z dnia [...] maja 2014r., II SA/Lu [...], w którym wskazano, że decyzja scaleniowa powinna również zawierać rozstrzygnięcie o rozgraniczeniu, w pozycji rejestrowej dotyczącej gospodarstwa nr [...] o wartości 73,30 jednostek szacunkowych wydzielił ekwiwalent o wartości 70,80 jednostek szacunkowych, natomiast w pozycji rejestrowej dotyczącej gospodarstwa nr [...] wartości sprzed scaleniem 2,00 jednostki szacunkowe wydzielił ekwiwalent większy tj. o wartości 4,50 jednostek szacunkowych. Nowy projekt scalenia przewidywał mianowicie, że: - dla gospodarstwa Nr [...] zaprojektowano działki nr [...] o pow. 1,3840 ha i wartości 70,80 jednostek szacunkowych; działkę nr [...] pozostawiono bez zmian (zgodnie z danymi wcześniejszego operatu scalenia gruntów Nr Kerg [...]/136.442); - dla gospodarstwa Nr [...] zaprojektowano działki nr [...] o pow. 0,0899 ha i wartości 4,50 jednostek szacunkowych; działki nr [...] i nr [...] wydzielono zgodnie z rozgraniczeniem gruntów (operat Nr [...] z dnia [...].04.2015); - dla gospodarstwa Nr [...] zaprojektowano działki nr [...] o pow. 0,5435 ha i wartości 23,04 jednostek szacunkowych; działkę nr [...] pozostawiono bez zmian (zgodnie z danymi operatu scalenia gruntów Nr Kerg [...]/136.442); - dla gospodarstwa Nr [...] zaprojektowano działkę nr [...] o pow. 0,3164 ha i wartości 17,39 jednostek szacunkowych; - dla gospodarstwa Nr [...] stanowiącego własność Skarbu Państwa w dyspozycji Agencji Nieruchomości Rolnej - zaprojektowano działki nr [...], [...] o pow.15,2720 ha i wartości 557,50 jednostek szacunkowych. Działki nr [...] i 292 pozostawiono bez zmian (zgodnie z danymi operatu scalenia gruntów Nr Kerg [...]/136.442); Organ I instancji w konsekwencji zatwierdził – wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. - przedstawiony powyżej nowy projekt scalenia. Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] października 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchyliło decyzję organu I instancji, stwierdzając, że w świetle art. 2 ust. 1 i 3 s.w.g. konieczne jest wyrażenie w sposób wyraźny i jednoznaczny zgody przez właściciela gruntu zabudowanego na objęcie scaleniem tego gruntu, a takiej zgody brak w niniejszej sprawie, gdyż wciąż ze względu na brak należytego ustalenia kwestii własności przedmiotowej, zabudowanej działki gruntu, nie wiadomo, kto powinien taką zgodę wyrazić. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. organ I instancji zatwierdził projekt scalenia gruntów w zakresie gospodarstw nr [...], 21 i 81 w taki sam sposób, jak w poprzedniej decyzji z dnia [...] sierpnia 2015r. tj. dla gospodarstwa nr [...] wydzielił ekwiwalent w działce nr [...], dla gospodarstwa 21 ekwiwalent w działkach nr [...] i nr [...], a dla gospodarstwa nr [...] ekwiwalent w działkach nr [...], [...] o łącznej pow. 15,2720 ha. Organ orzekł natomiast o zmianie opracowanego projektu scalenia w części dotyczącej gospodarstw nr [...] i nr [...] w ten sposób, że dla gospodarstwa nr [...] o łącznej wartości szacunkowej 73,30 jednostek wydzielił ekwiwalent w działkach nr [...] i 166 o łącznej wartości szacunkowej 73,31 jednostek, a dla gospodarstwa nr [...] o wartości szacunkowej 2,00 jednostki w działce nr [...] o takiej samej wartości szacunkowej. Jednocześnie w pkt III decyzji organ I instancji umorzył postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone w ramach postępowania scaleniowego dotyczące działki nr [...] (przed scaleniem część działki nr [...]) i działki nr [...] (przed scaleniem działka nr [...]). Organ zatwierdził protokół zasad i warunków objęcia w posiadanie gruntów wydzielonych w wyniku scalenia sporządzony w dniu [...] maja 2015 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że ustalając własność działki nr [...] opierał się na aktach własności ziemi nr [...] i [...], a także na postanowieniu Sądu Okręgowego w Z. I Ca [...] i I Cz 479/10- zgodnie z zaleceniami WSA w Lublinie. Mając na uwadze art. 20 s.w.g., który stanowi, że stan własności oraz posiadania gruntów określa się wg ewidencji gruntów, organ zmienił sporządzony wcześniej projekt scalenia wydzielając dla gospodarstw nr [...] i nr [...] ekwiwalenty m.in. w działkach nr [...] i nr [...]. W ten sposób sporny grunt zabudowany, stanowiący przed scaleniem część działki nr [...], oznaczony w projekcie jako działka nr [...] wydzielony został zgodnie zarówno z tytułem własności, jak i ewidencją gruntów. Organ wyjaśnił przy tym, że nie pozbawia to stron możliwości dochodzenia prawa własności w postępowaniu przed sądem powszechnym, natomiast obecnie organ związany był treścią wskazanych dokumentów urzędowych. Odnosząc się do kwestii zgody na objęcie scaleniem nieruchomości zabudowanych organ wskazał, że zgoda taka została wyrażona na kartach nr [...] operatu technicznego nr [...] tj. 247 akt sprawy oraz na k. 192-195 akt sprawy tj. k.240 akt postępowania scaleniowego. Organ stwierdził również, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, zgoda właściciela nieruchomości na objęcie gruntów zabudowanych scaleniem nie jest konieczna w sytuacji, gdy w wyniku scalenia zachowana została dotychczasowa możliwość właściwego wykorzystania zabudowań istniejących i nie zachodzi konieczność ich przeniesienia lub rozbiórki, co zachodzi w niniejszej sprawie. Uzasadniając natomiast umorzenie postępowania rozgraniczeniowego organ wyjaśnił, że w dniu [...] stycznia 2015 r. uprawniony geodeta – projektant scalenia przeprowadził na gruncie czynności rozgraniczeniowe obejmujące zabudowaną część działki nr [...] i działki nr [...], co zostało potwierdzone w protokole. W toku tych czynności strony nie określiły zgodnie przebiegu granicy, bowiem każda z nich wskazywała, że zabudowana część działki nr [...] stanowi jej własność, a więc nie doszło do zawarcia ugody; w tej sytuacji organ umorzył postępowanie w tym zakresie. Po rozpatrzeniu odwołania [...] i S. M., którzy domagali się przyznania im zabudowanej działki nr [...], zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji podzielając w całości stanowisko i ustalenia tego organu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie [...] i S. M. domagali się uchylenia powyższej decyzji. Zarzucili organowi naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6, 7, 75, 76, 77 § 1, 80, 107 § 3 kpa poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych w sprawie, w szczególności którędy powinna przebiegać prawna granica pomiędzy działką nr [...] i nr [...], co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 27 ust. 4 pkt 3 s.w.g. Podnieśli, że organ nie ustosunkował się do decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] czerwca 2009 r. oraz decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2009r., dotyczących zwrotu działki nr [...] z budynkiem mieszkalnym spadkobiercom W. K.. Wskazali, że skoro wskazaną decyzją z [...] czerwca 2009 r. własność nieruchomości pod budynkiem mieszkalnym została przeniesiona na spadkobierców W. K. i w związku z tym płacili oni podatek od nieruchomości, to oznacza, że zawsze byli jej właścicielami. Podnieśli, że organ nie odniósł się także do zeznań M. M., C. K. i J. B., zawartych w protokołach rozpraw sądowych, przekazanych organowi w piśmie z dnia [...] marca 2013 r., a także do dowodu ubezpieczenia z dnia [...] września 1961 r. z mapą sytuacyjną oraz do protokołów uwłaszczeniowych i protokołu sprawy [...] z dnia [...] listopada 2015 r., z których to dokumentów również wynika, że właścicielem spornej działki był ich spadkodawca - W. K.. Zarzucili, że organ nie odniósł się również do protokołu oględzin przeprowadzonych przez Sąd Rejonowy w [...] w sprawie o zasiedzenie, dotyczącego zagospodarowania m.in. działki nr [...]. Zdaniem skarżących, organ przyznając rodzinie [...] zabudowaną część ich działki nr [...] podważył akt własności ziemi wydany dla ich spadkodawcy W. K., co było niedopuszczalne w świetle art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia [...] października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw, gdyż w świetle tego przepisu akty własności ziemi nie mogą być wzruszone. Poza tym wyznaczona przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji sporna granica przebiega przez budynek stodoły, co również jest niedopuszczalne (uchwała SN z dnia 11 maja 1995 r., III CZP 45/95). Zdaniem skarżących, organ w dalszym ciągu nie wykonał zaleceń WSA w Lublinie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że w sprawie zostały wydane dwa wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie – w dniu 27 maja 2014 r., II SA/Lu 951/13 oraz w dniu 31 stycznia 2012 r., II SA/Lu 944/11, którymi zarówno organy, jak i obecnie Sąd są - na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz.718 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. – związane. Zgodnie bowiem z tym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W obu tych wyrokach Sąd potwierdzał istnienie sporu co do przebiegu granic między działkami nr [...] i nr [...], wskazując na konieczność dokonania rozgraniczenia (art. 27 ust. 4 pkt 3 s.w.g. i art. 35 ust. 1 p.g.k.) Wskazał również na konieczność ustalenia stanu zagospodarowania działki nr [...] ze względu na wymóg uzyskania zgody właścicieli działki zabudowanej na jej objęcie scaleniem (art. 2 ust. 3 s.w.g.). Sąd nakazał przy tym uwzględnienie prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Z. z dnia [...] grudnia 2010 r., sygn. akt I Ca [...] i I Cz [...], podkreślając, że na mocy tego postanowienia właścicielami działki nr [...] (siedliskowej) oraz nr [...] (użytkowanej rolniczo) pozostali M. M., P. M., M. G. i J. K.. Z. Sądu – wbrew zarzutom skargi – zostały przez organ wykonane. W szczególności organ przeprowadził postępowanie rozgraniczeniowe. W aktach znajduje się bowiem operat techniczny dotyczący rozgraniczenia nieruchomości tj. działek nr [...] i nr [...], sporządzony przez uprawnionego geodetę S. M. (Wojewódzkie Biuro Geodezji w L., Pracownia Terenowa w Z.), wpisany w dniu [...] kwietnia 2015 r. do ewidencji materiałów zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w C. pod nr [...] Operat został sporządzony na zlecenie organu I instancji – Starosty [...] w C.. Operat zawiera dokumentację odzwierciedlającą przebieg postępowania rozgraniczeniowego. Na kartach 52 – 64 znajdują się wezwania skierowane do zainteresowanych stron o stawieniu się na gruncie, a na k. 70-72 protokół graniczny sporządzony w obecności stron ([...], M. M., M. G., J. K. i P. M.) i przez nie podpisany. Wprawdzie organ bezzasadnie w tej sytuacji umorzył postępowanie rozgraniczeniowe, to jednak wadliwość ta nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia. Organ – mając na uwadze uchwałę SN z dnia [...] maja 1995 r., III CZP [...] – dopuszczającą możliwość ustalenia przez organ dokonujący rozgraniczenia, innego przebiegu granic, niż wynikający z aktów własności ziemi - ustalił bowiem przebieg dotychczasowej granicy między działkami nr [...] i nr [...] uwzględniając stan użytkowania tych działek w dniu [...] listopada 1971 r., tj. w terenie zabudowanym na szerokości tych działek i na długości wydzielonej działki nr [...]. Rację ma skarżący, że stwierdzona przez organ granica przebiega przez istniejący budynek, jednak w celu usunięcia tej wadliwości, organ scaleniowy wydzielił działki ekwiwalentne nr [...] i nr [...], których wspólne granice są jednocześnie aktualną granicą pomiędzy sąsiednimi nieruchomościami, poprzednio oznaczonymi nr [...] i nr [...]. Organ dokonał tego przy tym z uwzględnieniem postanowienia Sądu Okręgowego w Z. I Wydział Cywilny z dnia [...] grudnia 2010 r., sygn. akt I Ca [...], I Cz [...], a więc zgodnie z zaleceniami WSA w Lublinie zawartymi w wydanych w niniejszej sprawie wyrokach. Wskazanym postanowieniem Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., sygn. akt I Ns [...] i oddalił wniosek W. M. o zasiedzenie. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego, przedmiotem tego postępowania była zabudowana działka gruntu oznaczona nr [...] o pow. ogólnej 0,05 ha położona w [...] Gmina R. uwidoczniona za numerem jednostki rejestrowej nr [...] i zaewidencjonowana w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w C. za numerem 0315-74/2010 oznaczona na będącej częścią opinii mapie sporządzonej przez biegłego A. W., nie posiadająca założonej księgi wieczystej ani urządzonego zbioru dokumentów (k.43 operatu dotyczącego rozgraniczenia). Z mapy tej wynika przy tym, że sporna działka jest zabudowana budynkiem mieszkalnym i przylegającym do niego budynkiem gospodarczym oraz innym budynkiem gospodarczym, którego część znajduje się na działce nr [...], należącej do skarżących, a okoliczności tej skarżący w tamtym postępowaniu nie kwestionowali. Mając zatem na uwadze wytyczne WSA w Lublinie zawarte w wydanych w niniejszej sprawie wyrokach, dotyczące konieczności uwzględnienia powyższego postanowienia Sądu Okręgowego w Z., zarówno przy ustalaniu przebiegu dotychczasowej granicy między działkami nr [...] i nr [...], jak i nowej granicy na skutek scalenia oraz przy ustalaniu stanu zagospodarowania tych działek, organ słusznie przyjął, że działka nr [...] jest zabudowana w sposób określony na mapie wskazanej przez ten Sąd (k.43 operatu). W konsekwencji organ – dokonując scalenia - prawidłowo wydzielił działki: nr [...], obejmującą w większości zabudowaną działkę nr [...], będącą przedmiotem postępowania o zasiedzenie oraz zabudowaną fragmentem budynku gospodarczego część działki nr [...]) oraz działkę nr [...] (obejmującą pozostałą część działki nr [...] i niewielką część działki nr [...]), nadając im nowy – w porównaniu z wcześniejszymi projektami scalenia – kształt i powierzchnię (k.50, 64a operatu). W ten sposób wspólne granice pomiędzy tymi działkami stały się granicą pomiędzy dotychczasowymi działkami nr [...] i nr [...]. Na skutek takiego wyodrębnienia nowych działek, granica ta obecnie nie przebiega – wbrew zarzutom skargi - jak dotychczas - przez stodołę. Zabudowana działka nr [...] została wydzielona przy tym jako ekwiwalent dla gospodarstwa nr [...], stanowiącego współwłasność M. D. M. M. B. G., J. K., P. M., natomiast niezabudowana działka nr [...] jako ekwiwalent dla gospodarstwa nr [...], stanowiącego własność P. D. D., T. Ł., W. J. K., W. B. M., S. N.. Skarżący kwestionują zarówno dotychczasowy przebieg granicy między działkami nr [...] i nr [...], jak i nową granicę, ustaloną w wyniku wydzielenia działek nr [...] i nr [...]. W istocie zarzuty skarżących sprowadzają się do nieustalenia przez organ ich prawa własności. Zarzuty te w niniejszym postępowaniu nie mogą być uwzględnione. W toku postępowania scaleniowego nie są bowiem rozstrzygane spory o własność, a dokonywane w tym postępowaniu rozgraniczenie nie jest typowym postępowaniem rozgraniczeniowym, tj. rozgraniczeniem rozumianym jako spór o granice prawa własności (o własność przygranicznych pasów gruntów), czego domagają się w istocie skarżący. Rozgraniczenie dokonywane w toku postępowania scaleniowego nie jest bowiem tożsame z postępowaniem o rozgraniczenie dokonywanym na podstawie ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. "Rozgraniczenie" dokonujące się podczas postępowania scaleniowego to w istocie określenie na gruncie, odzwierciedlenie w dokumentacji i prawne zatwierdzenie granic nowo powstałych nieruchomości. (...) Jakkolwiek zatem decyzja starosty o scaleniu i wymianie gruntów w zakresie granic nieruchomości wywołuje skutki takie jak decyzja wójta o rozgraniczeniu nieruchomości, to jednak nie może być z tą decyzją utożsamiana (...) Nie można przy tym pominąć, że podczas scalenia i wymiany gruntów w pierwszej kolejności następuje scalenie - czyniąc bezprzedmiotowymi dotychczasowe (wewnętrzne) spory o przebieg granicy, a po scaleniu następuje ponowny "podział" i wymiana gruntów. W wyniku zatem scalenia i podziału/wymiany powstają nowe nieruchomości w nowych miejscach i o nowych granicach. Kształt i powierzchnia tych nieruchomości oparte są na parametrach nieruchomości objętych scaleniem, ale są to jednak nowe, często zupełnie inaczej położone (tj. inaczej rozmieszczone przestrzennie), nieruchomości. Określone w wyniku scalenia i podziału nieruchomości czy scalenia i wymiany gruntów granice nieruchomości w istocie są wyrazem określenia parametrów dotychczasowych nieruchomości, tj. sprecyzowania powierzchni i udokumentowania linii granicznych, nie zaś typowym rozgraniczeniem nieruchomości rozumianym jako spór o zakres prawa własności". (zob. M. Durzyńska, Komentarz do art. 35 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, Komentarz LexisNexis 2013). W świetle art. 35 p.g.k. - na obszarach objętych postępowaniem scaleniowym sprawy sporne związane z ustaleniem przebiegu granic nieruchomości rozstrzyga organ prowadzący to postępowanie, stosując odpowiednio przepisy o rozgraniczaniu nieruchomości. Z przepisu tego wynika wyłącznie, że organ dokonujący scalenia rozstrzyga "sprawy sporne związane z ustaleniem przebiegu granic nieruchomości", przepis ten nie określa zasad, wg których organ powinien te "sprawy" rozstrzygać. Przepis stanowi, że organ powinien jedynie odpowiednio stosować przepisy o rozgraniczeniu. Należy przyjąć, że przy ustalaniu dotychczasowego przebiegu granic nieruchomości (a nie nowych granic – co do których zgodnie z art. 34 ust. 4 p.g.k., zasady przewidziane w tym przepisie nie mają zastosowania) organ powinien więc uwzględniać zgodne oświadczenia stron, a w braku tej zgodności powinien przyjmować przebieg granic wg ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron (art. 34 ust. 1). W postępowaniu scaleniowym organ nie ma natomiast obowiązku kierowania się kryteriami rozgraniczenia przewidzianymi dla sądu powszechnego w art. 153 kc, tj. stanu prawnego, ostatniego spokojnego posiadania i "wszelkich okoliczności". Wynika to z tego, że postępowanie scaleniowe nie jest postępowaniem o granice prawa własności. Z art. 20 s.w.g. stanowi wprost, że stan własności oraz posiadania gruntów, powierzchnię użytków i klasy gruntów określa się według danych ewidencji gruntów. "Sprawy sporne związane z ustaleniem przebiegu granic nieruchomości", o których mowa w art. 35 s.w.g., nie mogą stanowić głównego przedmiotu postępowania scaleniowego, którym jest - w świetle art. 1 s.w.g. - tworzenie korzystniejszych warunków gospodarowania w rolnictwie i leśnictwie poprzez poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, lasów i gruntów leśnych, racjonalne ukształtowanie rozłogów gruntów, dostosowanie granic nieruchomości do systemu urządzeń melioracji wodnych, dróg oraz rzeźby terenu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 września 1998 r., sygn. akt II SA 941/98, (LEX nr 41780) scalenie gruntów ma charakter zbiorowego zabiegu urządzeniowo-rolnego (gospodarczego). "Sprawy sporne związane z ustaleniem przebiegu granic nieruchomości" nie mogą więc w postępowaniu scaleniowym przerodzić się w spór o prawo własności, a do tego sprowadzają się zarzuty skarżących. W postępowaniu scaleniowym kształtowane są granice wydzielanych na nowo nieruchomości, ale nie jest to rozgraniczenie rozumiane jako spór o granice prawa własności. Przedmiotem postępowania scaleniowego nie może być więc przede wszystkim ustalanie granic tego prawa. "Decyzja scaleniowa nie przesądza sporu o własność skomasowanego gruntu, co znaczy, że można na drodze sądowej dowodzić, iż osoba wskazana w orzeczeniu nie była właścicielem wszystkich działek przedscaleniowych, których ekwiwalent stanowi nową nieruchomość, i dlatego prawo własności scalonej działki należy w całości lub w części do osoby, która była właścicielem w całości lub części działek przedscaleniowych. (...) (zob. postanowienie SN z dnia 7 listopada 2008r., IV CSK 277/08). W postępowaniu scaleniowym uczestnikami są nie tylko właściciele nieruchomości, ale również posiadacze samoistni (władający jak właściciele, art. 1 ust. 2 pkt 4, 5 ustawy), co oznacza, że scaleniem objęte są nawet te nieruchomości, co do których nie został ustalony właściciel. W konsekwencji również decyzje zatwierdzające projekt scalenia gruntów nie przesądzają również tytułu własności do gruntów (...). Decyzja scaleniowa nie stanowi więc pierwotnego tytułu własności wydzielonej nieruchomości, gdyż takiego tytułu nie stwarza, a więc zasadniczo ktoś, kto dotychczas nie był właścicielem działki objętej scaleniem, nie staje się właścicielem działki wydzielonej na jego rzecz w drodze scalenia wskutek wydania decyzji zatwierdzającej projekt scalenia. Natomiast osoby, którym przed scaleniem prawo takie przysługiwało zachowują swoje prawo w stosunku do działek wydzielonych na ich rzecz w wyniku scalenia, jednak w granicach wynikających z zatwierdzonego projektu scalenia. Podkreślić również należy, że scalenie nie zawsze godzi interesy wszystkich jego uczestników. Cechą charakterystyczną postępowania scaleniowego jest to, że organy administracyjne opracowujące projekt scalenia korzystają ze swobody w jego ukształtowaniu i wyborze najlepszego - ich zdaniem - rozwiązania w danych warunkach, tak by w miarę możliwości uwzględnić interesy i życzenia wszystkich uczestników scalenia. Zwykle w toku postępowania scaleniowego rodzą się liczne konflikty pomiędzy uczestnikami oczekującymi wyłącznie na poprawę ich warunków gospodarowania. Kontrola sądu w takich sprawach polega więc wyłącznie na dokonaniu oceny czy wydane rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa i czy zostało wydane w wyniku zebrania i oceny niezbędnego materiału dowodowego. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organ przeprowadził postępowanie scaleniowe m.in. gospodarstw nr [...] i nr [...] z zachowaniem przewidzianej w ustawie o scalaniu i wymianie gruntów procedury, a jednocześnie nie można organowi zarzucić przekroczenia granic przysługującego mu uznania w zakresie wyboru rozwiązań technicznych zapewniających realizację celów scalenia. Dla gospodarstwa nr [...], stanowiącego własność m.in. skarżącej W. M. - za grunty posiadane przed scaleniem o wartości szacunkowej 2,00 jednostki organ wydzielił ekwiwalent w działce nr [...] o wartości szacunkowej 2,00 jednostki. Takie rozliczenie jest zgodne z art. 8 ust. 1 s.w.g., który przewiduje, że uczestnicy scalenia otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za dotychczas posiadane, przy czym za równą wartość szacunkową uważa się również wartość o różnicy nieprzekraczającej 3%. Wielkość ta nie została zresztą przez skarżących zakwestionowana. Natomiast działka nr [...] została wydzielona jako ekwiwalent dla gospodarstwa nr [...], czego nie można uznać za wadliwe. Jak wskazano, działka ta powstała w większości w granicach działki nr [...], zabudowanej budynkami mieszkalnym z przyległym budynkiem gospodarczym oraz połową innego budynku gospodarczego (stodoły). Budynki te stanowią część siedliska należącego do właścicieli gospodarstwa nr [...]. Za wydzieleniem działki nr [...] powiększonej o część budynku (stodoły), znajdującego się na działce nr [...] i przyznaniem tej działki gospodarstwu nr [...] przemawiały zatem względy społeczne, jak i ekonomiczne. Jak wyżej wskazano, celem postępowania scaleniowego jest poprawienie warunków gospodarowania w rolnictwie, a taką poprawę umożliwia "scalone" siedlisko. Z tych względów, pomimo niekorzystnego – w odczuciu skarżących – scalenia, zaskarżonej decyzji nie można uznać za wadliwą. Skarżący mają natomiast prawo w odrębnym postępowaniu przed sądem powszechnym, żądać rozliczenia poniesionych na działce nr [...] (obecnie nr [...]) nakładów tj. części budynku gospodarczego. Organ – mając na uwadze wytyczne WSA w Lublinie - odniósł się również do kwestii zgody na objęcie scaleniem nieruchomości zabudowanych, wyjaśniając, że zgoda taka została wyrażona, co znajduje potwierdzenie na odpowiednich kartach. Ponadto zasadnie stwierdził, że zgoda właściciela nieruchomości na objęcie gruntów zabudowanych scaleniem nie jest konieczna w sytuacji, gdy w wyniku scalenia zachowana została dotychczasowa możliwość właściwego wykorzystania zabudowań istniejących i nie zachodzi konieczność ich przeniesienia lub rozbiórki, co zachodzi w niniejszej sprawie. Skarżący zarzucają, że organ wadliwie przeprowadził postępowanie wyjaśniające, gdyż nie odniósł się do szeregu dowodów, na które wskazywali w toku postępowania i które powołali ponownie w skardze. Faktem jest, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ do dowodów tych nie odnosi się, jednak w świetle powyższych uwag nie ma podstaw do przyjęcia, że dowody te były istotne dla rozstrzygnięcia, natomiast skarżący nie wskazują, w jaki sposób nieodniesienie się do tych dowodów mogłoby wpłynąć na wynik sprawy. Jak bowiem wskazano, skarżący w istocie domagają się w niniejszym postępowaniu rozstrzygnięcia ich sporu o własność, co jest niedopuszczalne. Organ opierając się na postanowieniu Sądu Okręgowego w Z. o zasiedzenie, do którego odsyłał już WSA w Lublinie w niniejszej sprawie, mając na uwadze przedmiot tamtego postępowania, określony jako działka nr [...], zaprojektowana na mapie (k.43 operatu dotyczącego rozgraniczenia), dysponował wystarczającym materiałem dowodowym, pozwalającym na ustalenie zarówno dotychczasowej granicy między działkami nr [...] i [...] oraz aktualnej granicy między nowo powstałymi działkami nr [...] i nr [...], jak i zabudowań tych działek, a w konsekwencji do dokonania prawidłowego scalenia tych gospodarstw. Zarzut naruszenia przez organ przepisów postępowania nie zasługuje więc na uwzględnienie, natomiast sam brak wyczerpującego uzasadnienia w tej sytuacji nie stanowi naruszenia przepisu art. 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, a zatem skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.