II SA/Lu 517/21
WyrokWSA w Lublinie2022-01-04
Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Grzegorz Grymuza, Brygida Myszyńska-Guziur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zezwalająca na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych może zostać wydana, gdy właściciel tej nieruchomości kwestionuje przebieg granicy działki?Ratio decidendi
Wydanie decyzji zezwalającej na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych jest uzależnione od dwóch przesłanek: niezbędności wejścia do wykonania robót oraz braku dobrowolnej zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości. W postępowaniu tym organ nie bada celowości ani zasadności wykonania robót budowlanych, a spór dotyczący przebiegu granicy działki nie wyłącza wydania takiej decyzji, gdyż kwestie graniczne należą do właściwości sądu cywilnego.Stan faktyczny
Skarżący A. i A. W. wnieśli skargę na decyzję Wojewody zezwalającą na wejście na ich teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych związanych z wymianą izolacji ściany budynku sąsiadów. Inwestorzy potrzebowali dostępu do ściany znajdującej się bezpośrednio przy granicy działki skarżących, a skarżący nie wyrazili na to zgody, podnosząc m.in. kwestię przekroczenia granicy działki. Organy administracji uznały, że obie przesłanki do wydania decyzji zezwalającej na wejście zostały spełnione.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi A. W. oraz A. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości oddala skargę.
A. W. i A. W. (dalej jako "strona", "skarżący"), wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2021 r. w przedmiocie zezwolenia na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości.
Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że decyzją
z dnia [...] października 2017 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
w P. nakazał A. i T. B. (dalej powoływani jako "inwestorzy") wykonanie w części budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] w miejscowości O., gmina P., w terminie do dnia [...] listopada 2018 r., następujących robót budowlanych:
- na części ściany zewnętrznej na długości 3,35 m usytuowanej bezpośrednio
w granicy działki nr [...] usunąć tynk zewnętrzny wraz z izolacją ściany wykonaną z płyt styropianu,
- w miejsce usuniętych płyt styropianu wykonać izolację z wełny mineralnej grubości odpowiadającej płytom styropianu i wykonać zewnętrzną warstwę wyprawy tynkarskiej.
L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. utrzymał w mocy ww. decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem
z dnia 2 października 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 409/18 oddalił skargę A.
i A. W. na ww. decyzję.
Z uwagi na brak wykonania obowiązków wynikających z ww. decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nakazał inwestorom rozbiórkę części budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ewid.[...], położonej w miejscowości O., gm. P., stanowiącej dwie zewnętrzne warstwy ściany zewnętrznej poprzez wykonanie usunięcia z części tej ściany, na długości 3,35 m, warstwy tynku zewnętrznego wraz z izolacją ściany wykonaną z płyt styropianu. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2020 r. utrzymał w mocy ww. decyzję.
W związku z powyższym wnioskiem z dnia [...] stycznia 2021 r. (data wpływu do organu [...] lutego 2021 r.) inwestorzy zwrócili się do Starosty [...]
o rozstrzygnięcie niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, bowiem sąsiedzi (właściciele działki [...] – skarżący) nie wyrażają zgody na wejście na ich działkę.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r., na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm. – dalej jako "P,b"), Starosta P.:
1) zezwolił na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości stanowiącej działkę nr ewid.[...] położoną w obrębie ewid. O., jednostka ewid. P. ,
w celu:
- usunięcia z wschodniej zewnętrznej ściany budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid.[...] na długości 3,35 m tynku zewnętrznego wraz z izolacją ściany wykonaną z płyt styropianu,
- w miejscu usuniętych płyt styropianu wykonania izolacji z wełny mineralnej grubości odpowiadającej płytom styropianu i wykonania zewnętrznej warstwy wyprawy tynkarskiej,
2) określił następujące granice niezbędnej potrzeby korzystania z sąsiedniej nieruchomości - powierzchnia 9,27 m2, którą stanowi iloczyn szerokości pasa gruntu niezbędnego do realizacji robót - 1,80 m i sumy długości pasa gruntu wzdłuż wschodniej ściany budynku - 3,35 m oraz długości dojścia do tego gruntu - 1,80 m, łącznie 5,15 mb [tj. 1,80 m * (3,35 m + 1,80 m) = 9,27 m2],
3) określił następujące warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości:
- termin — nie wcześniej niż w dniu, w którym decyzja stanie się ostateczna, w ciągu maksymalnie 10 przypadających kolejno po sobie dni roboczych pomiędzy [...] maja 2021 roku a [...] października 2021 roku w godzinach od 700 do 2100,
- sposób - roboty budowlane wykonać ręcznie z użyciem podstawowych elektronarzędzi i sprzętu, czyli bez nadmiernej ingerencji w prawa właścicieli nieruchomości stanowiącej działkę nr ewid.[...], zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, bhp, p. poż i zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, a elewację znajdującego się na tej działce budynku skutecznie zabezpieczyć przed zabrudzeniem, uszkodzeniem i innymi szkodami.
W wyniku rozpatrzeniu odwołania A. i A. W. decyzją z dnia [...] maja 2021 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, organ odwoławczy wskazał, że zasady wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości regulują przepisy art. 47 ust. 1 i 2 P.b., które określają przesłanki dopuszczalności rozstrzygnięcia o prawie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. Są to: po pierwsze, potrzeba wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych, do wykonania których niezbędne jest wejście na teren sąsiedniej nieruchomości, po drugie, konieczność uzyskania zgody właściciela nieruchomości sąsiedniej na wejście na teren tej nieruchomości, a po trzecie, uprzednie podjęcie próby uzyskania takiej zgody od właściciela nieruchomości sąsiedniej, zakończone niepowodzeniem. Tryb administracyjny rozstrzygnięcia o prawie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości uzależniony jest bowiem od braku dobrowolnej zgody właściciela tej nieruchomości.
Organ odwoławczy wskazał, że do wniosku o wydanie decyzji o niezbędności dołączono kopię pisma A. i A. W. z dnia [...] sierpnia 2019 r., w którym odpowiadając na wcześniejsze pismo inwestorów stwierdzają, że wyrażą zgodę na korzystanie z ich nieruchomości po ustaleniu granicy między działkami. Podkreślił, że określając warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości w kontekście zakresu niezbędnych robót, organ powinien wskazać liczbę dni, w okresie których z jednej strony - inwestor będzie mógł wejść na teren sąsiedniej nieruchomości, natomiast -
z drugiej strony - właściciel działki sąsiedniej będzie ograniczony w korzystaniu
z przysługującego mu prawa własności, chronionego przepisami Konstytucji. Z uwagi na rangę tego prawa, organ powinien też dokładnie sprecyzować termin, wskazując konkretne daty lub czasokres. Oceniając kontrolowane rozstrzygnięcie pod kątem naruszenia interesów skarżących, Wojewoda stwierdził, że organ pierwszej instancji nie przekroczył granic niezbędności uszczuplenia uprawnień właściciela. Decyzja precyzyjnie określa czas (ilość dni - 10), w jakim inwestor może wykonywać roboty budowlane, a także zasięg korzystania z nieruchomości sąsiedniej (pas terenu
o wymiarach: 1,8 m szerokości i 5,15 m długości). Ponadto pouczono inwestora
o obowiązku naprawienia szkód powstałych w wyniku korzystania
z sąsiedniej nieruchomości. Podkreślono, że pierwsza część planowanych przez inwestorów robót budowlanych jest obowiązkiem wynikającym z decyzji organu nadzoru budowlanego, natomiast drugi etap stanowi samodzielne plany inwestorów, które nie wymagają ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia.
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego przekroczenia granicy działki wskazano, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o niezbędności wejścia na sąsiednią nieruchomość nie służy zasadniczo badaniu kwestii przebiegu granicy działki. Podano, że usytuowanie spornego budynku ma oparcie zasadniczo w pozwoleniu na budowę (rozbudowę) z 2003 r. Inwestycja została co prawda wykonana z pewnymi odstępstwami od zatwierdzonego ww. pozwoleniem projektu (w zależności od tego,
o którą ścianę chodzi, mają one długość od kilku do kilkunastu centymetrów mniejszą lub większą niż przewidywał projekt - str. 2 decyzji PINB z dnia [...] lipca 2020 r.), jednak organ nadzoru budowlanego uznał te odstępstwa za nieistotne. Zatem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. niejako stwierdził legalność dokonanej rozbudowy budynku. A skoro tak, to trudno negować prawo inwestorów do wymiany ocieplenia w budynku, który posiada przymiot legalności. W tym kontekście należy ponownie zwrócić uwagę, że planowane obecnie przez inwestorów prace nie spowodują poszerzenia budynku, gdyż nie zostanie położone dodatkowe ocieplenie ściany, lecz wymiana starej izolacji na nową. Roszczenia skarżących co do ewentualnego przekroczenia granicy działki na etapie dokonanej wcześniej rozbudowy budynku mogą zostać zaspokojone na drodze cywilnej.
Odnosząc się do zarzutu co do przekroczenia w punkcie drugim decyzji granic niezbędnej potrzeby do korzystania z działki poprzez doliczenie 1,80 m na dojście w sytuacji gdy inwestor ma dostęp z własnej działki od strony północnej, Wojewoda wskazał, że jakkolwiek samo dojście rzeczywiście możliwe byłoby również od strony północnej, to jednak względy bezpieczeństwa i swobody prowadzenia prac przemawiają za potrzebą wygospodarowania dodatkowej rezerwy terenu. Brak takiej rezerwy mógłby, zdaniem organu odwoławczego rodzić zagrożenie dla mienia lub ludzi, którzy mogliby się znaleźć się na omawianym fragmencie terenu (np. ryzyko spadających przedmiotów z wysokości).
W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzję organu pierwszej instancji
i zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący zarzucili brak obiektywizmu przy rozpatrywaniu odwołania od decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2021 r., przez co uchybiono przepisom ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") - art. 7 i 9 k.p.a. poprzez odwołanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do przepisów prawa budowlanego, które w tej konkretnej sytuacji nie mają zastosowania.
Zdaniem skarżących powołanie się na decyzję z dnia [...] października 2017r., która od dłuższego czasu już nie jest w obrocie prawnym - jest nieporozumieniem. Inwestor mógł zalecenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Powiatowego w P.
z dnia [...] lipca 2020 r. wykonać do tej pory, jak i obecnie bez żadnych przeszkód ze strony skarżących. Skarżący podnieśli, że Wojewoda rozstrzygając sprawę uznał, iż napisanie pisma przez T. B. spełnia wymóg art.47 ust. 1 P.b., nie biorąc pod uwagę odpowiedzi skarżących na to pismo, w którym informują, że nie sprzeciwiają się wykonaniu nakazanych prac decyzją PINB w P. z dnia [...] lipca 2020 r. Skarżący nie wyrazili zgody na położenie wełny w przestrzeni ich działki. Ich zdaniem jest to możliwe jeśli T. B. poważnie potraktuje tą sprawę. Skarżący podnieśli, że Wojewoda informuje, iż w dzienniku budowy znajduje się szkic wytyczenia projektowanej rozbudowy, który ich zdaniem jest niezgodny z projektem zagospodarowania działki T. B. zatwierdzonym wydanym w 2003 r. pozwoleniem na rozbudowę. Zdaniem skarżących Wojewoda dokonał błędnych obliczeń co do różnicy pomiędzy miarami projektowanymi a zrealizowanymi przez inwestorów. Skarżący podnieśli również, że do wykonania prac z I etapu nie ma żadnych przeszkód z ich strony i nie potrzebna jest decyzja Starosty [...]. Natomiast II etap został zaplanowany przez inwestora na terenie nieruchomości należącej do skarżących.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2021 r. skarżący podnieśli, że żaden przepis na który powołuje się Wojewoda nie mówi o tym, że organ może (ma prawo) wydać zgodę inwestorowi na prowadzenie prac budowlanych na sąsiedniej działce, której nie jest właścicielem – bez zgody faktycznego właściciela.
Pismem z dnia [...] września 2021 r. uczestnicy postępowania – inwestorzy wnieśli o oddalenie skargi wskazując, że w dniach [...] – [...] lipca 2021 r. zostało wykonane usunięcie docieplenia ze styropianu z tynkiem na długości 4mb i położono w to miejsce wełnę mineralną i wyprawę tynkarską. Teren sąsiadów został posprzątany.
W piśmie procesowym z dnia [...] października 2021 r. skarżący podkreślili, że inwestor rozbudowując swój dom, część ściany postawił na ich działce, co jest udowodnione, tylko inwestor jak argumentują - nie chce tego zrozumieć.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi - w dacie jego podjęcia - przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Oceniając, w świetle powołanych wyżej kryteriów, zaskarżoną decyzję, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie był art. 47 ust. 1 i 2 P.b., który stanowi, że jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu (ust. 1). W razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej - na wniosek inwestora - w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, organ administracji architektoniczno-budowlanej określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości (ust. 2). Stosownie do art. 47 ust. 3 P.b., inwestor, po zakończeniu robót, o których mowa w ust. 1, jest obowiązany naprawić szkody powstałe w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu - na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. Wydanie decyzji zezwalającej na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych uwarunkowane jest zatem dwoma przesłankami: po pierwsze, wejście na teren sąsiedniej nieruchomości jest niezbędne do wykonania robót budowlanych, a po drugie, brak jest dobrowolnej zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości na wejście.
Z powyższej regulacji wynika, że wydanie decyzji zezwalającej na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych uwarunkowane jest dwiema przesłankami: po pierwsze, wejście na teren sąsiedniej nieruchomości jest niezbędne do wykonania robót budowlanych, a po drugie, dobrowolna zgoda właściciela sąsiedniej nieruchomości na wejście nie została wyrażona. Oznacza to, że w toku postępowania prowadzonego w trybie art. 47 ust. 2 P.b., organ nie bada celowości i zasadności wykonania planowanych robót budowlanych, o ile mają one oparcie w przepisach prawa bądź w ostatecznych decyzjach administracyjnych.
W niniejszej sprawie obie przesłanki warunkujące wydanie decyzji w trybie art. 47 ust. 2 P.b. zostały spełnione, a organ II instancji w sposób wyczerpujący przeanalizował zarówno niezbędność, jak i zakres wejścia i sposób wykonania robót na nieruchomości sąsiedniej, należącej do skarżących.
Zdaniem Sądu za prawidłowe uznać należy ustalenie organu, że zamierzone przez inwestora prace budowlane, związane były z realizacją ostatecznej decyzji z dnia [...] lipca 2020 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., który nakazał inwestorom rozbiórkę części budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ewid.[...], położonej w miejscowości O., gm. P., stanowiącej dwie zewnętrzne warstwy ściany zewnętrznej poprzez wykonanie usunięcia z części tej ściany, na długości 3,35 m, warstwy tynku zewnętrznego wraz z izolacją ściany wykonaną z płyt styropianu. Powyższe wiążą się z niedającą się ominąć koniecznością wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości należącej do skarżących. Prawidłowe są również ustalenia organu dotyczące kolejnych robót inwestorów polegających na wykonaniu w miejscu usuniętych płyt styropianu izolacji z wełny mineralnej grubości odpowiadającej płytom styropianu i zewnętrznej warstwy wyprawy tynkarskiej. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 29 ust.4 pkt 1 lit.c P.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa
w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie: polegającej na dociepleniu budynków o wysokości nieprzekraczającej 12 m. W związku
z powyższym organ odwoławczy powołał prawidłowe przepisy prawa oraz zasadnie uznał, że pierwsza część planowanych przez inwestorów robót budowlanych jest obowiązkiem wynikającym z decyzji organu nadzoru budowlanego z dnia [...] lipca 2020 r., natomiast drugi etap stanowi samodzielne plany inwestorów, które nie wymagają ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia.
Podkreślić należy, że przesłanka "niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości" występuje zawsze, gdy posadowione budynki znajdują się w granicy działki sąsiedniej, a zatem nie ma innego sposobu wykonania robót budowlanych, jak tylko poprzez wejście na teren posesji sąsiedniej (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 23 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 1393/15, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja taka zaistniała w rozpoznawanej sprawie, gdyż sporne roboty budowlane polegać mają na usunięciu, a następnie wykonaniu nowego docieplenia ściany budynku mieszkalnego, usytuowanego bezpośrednio przy granicy
z działką sąsiednią nr [...], której właścicielem są skarżący. Powyższą okoliczność, potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie.
Słusznie również organ uznał za spełnioną przesłankę polegającą na bezskutecznym ubieganiu się inwestora o zgodę na wejście na teren nieruchomości skarżących. Potwierdzenie tej okoliczności stanowi znajdujące się w aktach sprawy pismo skarżących z [...] sierpnia 2019 r., skierowane do inwestorów, będące odpowiedzią na pisemne wystąpienie inwestorów, w którym oświadczyli, że wyrażą zgodę na korzystanie z ich nieruchomości po ustaleniu granicy między działkami.
Z powyższego pisma wynika, że skarżący takiej zgody nie udzielili, uzasadniając swoje stanowisko sporem co do przebiegu granic pomiędzy działkami nr [...]
Zdaniem Sądu nie ulega zatem wątpliwości, że oczywisty brak porozumienia stron w zakresie możliwości wejścia na działkę nr [...] celem wykonania robót budowlanych na nieruchomości sąsiedniej, uzasadniał stwierdzenie zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 47 ust. 2 P.b. Stosownie do art. 47 ust. 2 zdanie drugie P.b., organ zobowiązany był do precyzyjnego określenia zakresu czasowego
i przedmiotowego wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. Jak wynika z akt sprawy, w sposób szczegółowy określono zarówno termin zrealizowania robót, szerokość
i długość pasa terenu niezbędnego do ich wykonania, a także rodzaj prac. Zawarto również pouczenie, że po zakończeniu robót inwestor jest obowiązany naprawić ewentualne szkody powstałe w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym, co odpowiada treści art. 47 ust. 3 P.b.
Podkreślić również należy, że w analizowanej sprawie nie może mieć znaczenia podnoszony konsekwentnie przez skarżących zarzut dotyczący spornego przebiegu granicy. W orzecznictwie przyjmuje się, że prowadząc sprawę w trybie art. 47 ust. 2 P.b organ nie bada przebiegu granic, a spór graniczny nie wyłącza wydania decyzji na podstawie tego przepisu. Organ, rozpatrując wniosek inwestora, nie jest uprawniony do badania prawidłowości przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami (działkami inwestora i właściciela sąsiedniej nieruchomości), gdyż sprawy graniczne pozostają poza regulacją Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z 4 marca 2015 r., sygn. II OSK 1870/13 i podane tam orzecznictwo - orzeczenia dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd zwraca uwagę, że jeżeli w wyniku docieplenia budynku doszło do naruszenia granicy nieruchomości, w sprawie zastosowanie mógłby mieć przepis art. 151 Kodeksu cywilnego, gdyż ewentualne przekroczenie granicy sąsiedniej działki przy docieplaniu budynku, co jest nieuchronne przy usytuowaniu budynku bezpośrednio przy granicy, jest w pierwszej kolejności naruszeniem własności – instytucji prawa cywilnego. Nie mogą więc tu mieć zastosowania przepisy prawa administracyjnego, a skarżący mogą dochodzić ochrony swych praw na drodze postępowania cywilnego. Jeżeli bowiem wykonane roboty budowlane spowodowały naruszenie dóbr chronionych przepisami prawa cywilnego, to doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem w tym zakresie powinno nastąpić w drodze postępowania przed sądem powszechnym na podstawie odpowiednich przepisów, np. art. 144, 145, 147, 151, 222 Kodeksu cywilnego (Z. Niewiadomski, w: Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2006, s. 540-541; A. Gliniecki, w: Prawo budowlane. Komentarz, wyd. 2, Warszawa 2014, s. 681-682; R. Godlewski, w: Prawo budowlane z umowami
w działalności inwestycyjnej. Komentarz, Warszawa 2010, s. 259, wyrok WSA
w Poznaniu z 2 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 1234/17).
Odnosząc się do podnoszonego zarzutu powoływania się przez Wojewodę na dziennik budowy, w którym znajduje się szkic wytyczenia projektowanej rozbudowy oraz błędne obliczenia organu pomiędzy miarami projektowanymi a zrealizowanymi wskazać należy, że organ odwoławczy nie dokonywał samodzielnych ustaleń, a jedynie oparł się na ustaleniach poczynionych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. dokonanych w decyzji z dnia [...] lipca 2020 r. Podkreślić należy, że organ uprawniony do orzeczenia na podstawie art. 47 ust. 2 P.b.
o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości celem wykonania robót budowlanych nie jest uprawniony do oceny prawidłowości postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę. W związku z tym nie można kwestionować legalności usytuowania spornego budynku, którego rozbudowa nastąpiła na podstawie pozwolenia na budowę wydanego [...] lutego 2003 r. Organy nadzoru budowlanego stwierdziły, że roboty zostały zrealizowane w sposób nieodbiegający istotnie od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, w projekcie budowlanym lub w przepisach. Inwestorzy wprawdzie wykonali rozbudowę budynku mieszkalnego z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, lecz jak stwierdziły to organy nadzoru budowlanego, były to zmiany nieistotne.
Końcowo ponownie wskazać należy, że jeżeli przy wykonywaniu robót budowlanych doszło do naruszenia granic działki sąsiedniej stanowić to może podstawę do roszczeń cywilnych po stronie osoby, której prawa rzeczowe naruszono. Właściwym do rozstrzygania sporów w tej materii jest sąd powszechny.
Mając powyższe rozważania na uwadze, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.s.s.a. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło