II SA/Lu 518/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek – Zalewska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. sprawy ze skargi L. Sz. oraz [...] Sp. z o.o. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę siłowni wiatrowej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Starosty z dnia [...] r., znak: [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego L. Sz. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej [...] Sp. z o.o. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt II SA/Lu [...] U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Wojewoda po rozpatrzeniu zażalenia L. S. oraz L.- P. Sp. z o.o. z siedzibą w N. utrzymał w mocy postanowienie Starosty L. z dnia [...] r., znak: [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty L. z dnia [...] r., znak: [...], udzielającej A. W. pozwolenia na budowę siłowni wiatrowej D. na działkach nr ew: 219, [...], [...] w miejscowości B., gm. B. (obręb: B. - Rolne). W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w piśmie z dnia [...] r. (data wpływu do organu I instancji dnia [...] r.) L. S., działając w imieniu własnym oraz jako Prezes Zarządu Spółki L.- P. Sp. z o.o. z siedzibą w N., wniósł na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1, 2, 4, 5 i 6 Kpa o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wskazaną wyżej decyzją Starosty L. z dnia [...] r. podnosząc, że nie brał udziału w tym postępowaniu. Odmawiając wznowienia postępowania organ I instancji wskazał, że wniosek o wznowienie został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu do jego złożenia, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa, gdyż o wydaniu decyzji udzielającej pozwolenia na budowę wiedział on już ok. dwa miesiące wcześniej. Organ ustalił bowiem, że L. S., działając w imieniu L.- P. Sp. z o.o. wystąpił w dniu [...] r., z wnioskiem o wydanie, w trybie przepisów ustawy z dnia [...] r. o dostępie do informacji publicznej kopii kwestionowanej decyzji, a w odpowiedzi na ten wniosek organ udzielił informacji, organ doręczył mu tę decyzję w dniu [...] r. - miesięczny termin do złożenia wniosku upłynął zatem w dniu [...] r. W zażaleniu na postanowienie organu I instancji L. S., działając w imieniu własnym, jak i w imieniu L. S.. z o.o. w N. zarzucił naruszenie art. 148 § 1, art. 149 § 2 i 3 Kpa, przez wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania z powodu uchybienia terminu, dotyczącego podstawy wznowienia wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, podczas gdy strona powołała się na kilka podstaw wznowienia tj. art. 145 § 1 pkt 1, 2, 4, 5 i 6 kpa, do których organ powinien się odnieść po wznowieniu postępowania. Zarzucił także naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1, 80 Kpa przez błędne ustalenie faktyczne, że organ udzielił informacji L. S. o wydaniu decyzji, podczas gdy doręczenie decyzji nastąpiło dla L. S.. z o.o. Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] r. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, podzielając jego ustalenia i stanowisko. Wojewoda podkreślił, że zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie musi być przez stronę udowodnione, czego L. S., działając w imieniu własnym, jak i L. S.. z o.o. nie uczynił, nie wykazał bowiem, że wiadomość o treści decyzji dotarła do niego miesiąc przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania. Organ wskazał, że w świetle art. 148 § 2 Kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa za dzień dowiedzenia się przez stronę o decyzji uznać należy dzień, w którym strona powzięła wiadomość o jej istnieniu, przy czym elementami tej wiedzy - niezależnie od źródła, z którego ona pochodzi - jest fakt wydania decyzji i przedmiot zawartego w niej rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi więc tu o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Wystarczy, jeżeli strona posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy. Pojęcie dowiedzenia się o decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z doręczeniem decyzji. Jednomiesięczny termin do żądania wznowienia postępowania administracyjnego biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji. Informacja o wydanej decyzji wcale nie musi pochodzić od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie. Istotnym dla sprawy jest więc data powzięcia wiadomości o decyzji, a nie możliwość występowania o wznowienie postępowania. W świetle powyższego – zdaniem Wojewody – za dzień dowiedzenia się o kwestionowanej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę prawidłowo organ I instancji przyjął dzień doręczenia tej decyzji L. S. w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej tj. [...]., tym bardziej, że L. S. nie wskazał żadnych okoliczności potwierdzających, że o wydaniu decyzji dowiedział się dopiero w dniu [...] r. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów zażalenia Wojewoda wyjaśnił, że wystąpienie z podaniem o wznowienie postępowania z powołaniem się na przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt 1-3 i 5-8 Kpa przez podmiot, który formalnie nie brał udziału w postępowaniu, którego wznowienia żąda, jest zdeterminowane posiadaniem przez niego statusu strony postępowania pierwotnego. Jeśli wnioskodawcy nie uczestniczyli w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej, a także nie wykazali w postępowaniu wznowieniowym, że posiadają taki status, to wyłączona jest możliwość żądania przez nich wznowienia postępowania w sprawie z innych przesłanek niż określona w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Skoro więc ani L. S., ani L. S.. z o.o. nie brali udziału w postępowaniu pierwotnym, ani nie wykazali statusu stron postępowania w postępowaniu wznowieniowym, to organ nie mógł analizować pozostałych wskazanych przez nich przesłanek określonych w art. 145 § 1 Kpa. W obszernej skardze do WSA w Lublinie L. S. i LST wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie organom przepisów postępowania tj. art. 149 § 2 i 3 k.p.a., art. 148 pra 1 i 2 kpa, art. 124 § 2 k.p.a i zasad wyrażonych w art. 6, 7, 8, 11 k.p.a przez wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania z powodu uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie, przewidzianego wyłącznie dla podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, podczas, gdy skarżący powoływali kilka podstaw wznowienia, do których organ powinien się odnieść, badając zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Skarżący podnieśli, że kwestionowana decyzja udzielająca pozwolenia na budowę została wydana na podstawie fałszywych dowodów, w szczególności na zawierającej nieprawdziwe dane karcie informacyjnej przedsięwzięcia (podstawa wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.), co potwierdza pismo Państwowego Powiatowego Inspektora Nadzoru Sanitarnego w L. z dnia [...] r. Karta nie obejmuje kumulatywnego wpływu przedsięwzięcia środowisko, gdyż nie uwzględnia zamiaru budowy drugiego wiatraka, zlokalizowanego w pobliżu planowanej inwestycji, nie uwzględnia ryzyka wystąpienia awarii, nie uwzględnia efektu kumulacji hałasu związanej zarówno z drugim wiatrakiem, jak i istniejącymi w pobliżu tuczarniami zwierząt, nie odnosi się też do możliwego spadku wartości sąsiednich nieruchomości na skutek budowy farmy wiatrowej. Ponadto zgodnie z § 3 pkt 25 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta B. (Uchwała nr [...] z dnia [...] r. Rady Miejskiej w B. zmieniona uchwałą nr [...] z dnia [...] r.), wybudowania wiatraków na terenach (znaczonych w MPZP jako RP - użytki rolne, wymaga przeprowadzenia badań, analizy możliwości i zbadanie uwarunkowań naturalnych - żaden organ nie przeprowadził natomiast powyższych badań, co stanowi podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 6 kpa. (brak stanowiska organu). Organ naruszył także przepisy postępowania tj. art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że organ udzielił informacji L. S. o wydaniu decyzji, podczas gdy faktycznie informacja została udzielona Spółce L.-P. S.. z o. o., w której segregacją i oceną korespondencji zajmują się wyspecjalizowani pracownicy, a nie jej prezesi. L. S. dowiedział się o decyzji dopiero po [...] r., co mogą potwierdzić wskazani przez niego świadkowie, do których organ jednak nie przesłuchał, naruszając ponadto art. 77 i 75 kpa. L. S. dowiedział się natomiast o decyzji dopiero w dniu [...] r. z opinii prof. G. P. pt. ,.Opinia dotycząca zagrożeń związanych z eksploatacją i awariami turbin wiatrowych", z której wynikało, że wybudowany wiatrak w myśl art. 28 Prawa budowlanego, oddziałuje negatywnie na jego działki, jak i na działki L. a zatem dopiero wtedy dowiedział się, że powinien być stroną postępowania o pozwolenie na budowę. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że sąd administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, postanowienia, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego orzeczenia. Działając na granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia [...] r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014r., poz. 1647) w związku z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia [...]. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zwanej dalej P.p.s.a. (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 P.p.s.a. Sąd nie jest przy tym - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - związany granicami skargi. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W sytuacji występującej w sprawie organ co najmniej przedwcześnie wydał postanowienie na podstawie art. 149 § 3 kpa o odmowie wznowienia postępowania. Wyłączną przyczyną wydania tego orzeczenia było uchybienie miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie, wynikającego z art. 148 § 2 kpa. Wprawdzie rację mają organy, że postępowanie o wznowienie przebiega dwuetapowo: w pierwszym etapie bada się wyłącznie warunki formalne wniosku, w szczególności to czy wnioskodawca wskazał podstawę wznowienia spośród wymienionych szczegółowo w art. 145 - 145a kpa oraz czy zachował termin do złożenia wniosku o wznowienie – w razie ich braku organ odmawia wznowienia postępowanie zgodnie z art. 149 § 3 kpa. Tylko w razie braku przeszkód formalnych organ wznawia postępowanie na podstawie art. 149 § 1 kpa i bada (w drugim etapie) czy podstawy wznowienia faktycznie istnieją, a następnie wydaje jedną z decyzji wskazanych w art. 151 kpa tj. odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej albo uchylającą tę decyzję i rozstrzygającą na nowo o istocie sprawy. W świetle powołanych przepisów organ zasadnie badał zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Organ wadliwie natomiast ograniczył się wyłącznie do badania terminu przewidzianego do podstawy wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa (strona bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu) pomijając całkowicie konieczność ustalenia zachowania terminu do wznowienia na podstawie pozostałych wskazanych we wniosku podstaw z art. 145 § 1 pkt 1, 2, 5 i 6 kpa. Postanowienie wydawane na podstawie art. 149 § 3 kpa o odmowie wznowienia postępowania ma charakter formalny i jest wydawane tylko w razie jednoznacznego stwierdzenia niedopuszczalności wszczęcia postępowania wznowieniowego z powodów podmiotowych lub przedmiotowych, albo gdy uchybiono wymogom formalnym (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2008 r., II OSK 1949/06, LEX nr 437529). Skoro w niniejszej sprawie skarżący wskazywał kilka podstaw wznowienia, obowiązkiem organu, na wstępnym etapie badania wniosku o wznowienie było zbadanie zachowania terminu w odniesieniu do każdej ze wskazanych podstaw wznowienia. Tylko wówczas będzie możliwa ocena czy wznowienie postępowania było dopuszczalne czy nie. (zob. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2016 r., II OSK 2771/14). Rację mają zatem skarżący, że zaskarżone postanowienie zostało wydane co najmniej przedwcześnie. Skoro bowiem skarżący powołali się na przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 1,2,5, 6 k.p.a., to obowiązkiem organu było ustalenie w jakiej dacie powzięli wiadomość o tych przesłankach. Zgodnie bowiem z art. 148 § 1 kpa, podanie o wznowienie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Tylko w stosunku do przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, termin ten biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Organ I instancji ograniczył się natomiast wyłącznie do zbadania zachowania terminu w stosunku do jednej tylko podstawy wznowienia tj. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, nie ocenił natomiast zachowania terminu w odniesieniu do pozostałych podstaw wznowienia. Okoliczności te nie zostały wyjaśnione, co oznacza, że postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dopiero jednoznaczne wskazanie, w jakiej dacie skarżący dowiedzieli się o pozostałych wskazanych przesłanek wznowienia, pozwoli na jednoznaczne stwierdzenie, czy został zachowany termin do złożenia wniosku. Wbrew stanowisku organu, z obowiązku dokonania wskazanych ustaleń nie zwalniało organu to, że skarżący nie brali udziału w postępowaniu, w którym wydano kwestionowaną decyzję udzielającą pozwolenia na budowę. Ustalenie przymiotu strony zarówno w pierwotnym, jak i obecnym, nie może odbywać się na wstępnym etapie badania wniosku o wznowienie postępowania. Ewentualny brak przymiotu strony nie uniemożliwia złożenia wniosku o wznowienie, nie zwalnia więc organu z obowiązku badania przesłanek formalnych tego wniosku, dotyczy to wszystkich podstaw wznowienia, wymienionych w art. 145 kpa. Powyższe uchybienia powodują konieczność uchylenia postanowień organów obu instancji i czynią zbędnym odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi, które skarżący będą mieli prawo podnosić ponownie przed organem administracji publicznej. Mając powyższe na uwadze Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 P.p.s.a. – uchylił postanowienia organów obu instancji; o kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Rozpatrując sprawę ponownie organ uwzględni powyższe rozważania i ustali czy wniosek o wznowienie spełnia warunki formalne, w szczególności zbada zachowanie terminu w odniesieniu do każdej z podstaw wznowienia.