II SA/Lu 524/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor,, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 września 2006 r. sprawy ze skargi S. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2006 r., Nr [...] działając na podstawie art. 49b ust. 1 w związku z art. 49b ust. 3 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) nakazał S. O. rozbiórkę ogrodzenia działki nr ewid. 737 w miejscowości K.J. gm. N. D. od strony drogi powiatowej KP(Z) nr 22661. Uzasadniając decyzję organ pierwszej instancji podniósł, że w trakcie prowadzonego z urzędu postępowania administracyjnego dotyczącego wykonania bez wymaganego przepisami prawa zgłoszenia ogrodzenia działki nr ewid. 737 od strony drogi powiatowej KP(Z) nr 22661, postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2005 r., Nr [...] zobowiązano S.O. do dostarczenia wymaganych przepisami prawa dokumentów w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia. Mimo tego, że termin upłynął w dniu 24 lutego 2006 r. S. O. nie wykonał nałożonego postanowieniem obowiązku. Dlatego organ pierwszej instancji działając na podstawie art. 49b ust. 3 ustawy prawo budowlane nakazał S.O. rozbiórkę ogrodzenia działki nr ewid. 737 w miejscowości K.J. gm. N. D. od strony drogi powiatowej KP(Z) nr 22661. Od decyzji powyższej odwołanie złożył S.O. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego przed organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu odwołania S. O. wskazał, że ogrodzenie od strony drogi powiatowej nr 22568 i nr 22570 wykonane zostało w następstwie tego, że po upływie 30 dni od dnia złożenia w Urzędzie Gminy zgłoszenia z dnia 17 grudnia 2002 r. nie wpłynął sprzeciw organu administracji. S. O. podniósł, że obecnie jedna z dróg powiatowych wymienionych w zgłoszeniu z dnia 17 grudnia 2002 r. prawdopodobnie posiada nr 22661. Ponadto S. O. wysunął ten argument, że wybudowanie ogrodzenia jest normalną czynnością mającą na celu zabezpieczenie nieruchomości, a wybudowane przez niego ogrodzenie nie wchodzi w pas drogowy w przeciwieństwie do innych ogrodzeń wybudowanych w K.J.. Biorąc zaś pod uwagę, że ogrodzenie wybudowane zostało po dokonaniu zgłoszenia i jest niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony posesji, obowiązek nałożony postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2005 r., Nr [...] uznać należy za bezprzedmiotowy. Do odwołania S. O. dołączył pismo własne z dnia 14 grudnia 2005 r. i zawiadomienie z dnia 17 grudnia 2002 r. kierowane do Urzędu Gminy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając odwołanie S. O. decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy prawo budowlane utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2006 r., [...]. Motywując swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu S.O. wykonał ogrodzenie od strony drogi powiatowej samowolnie a więc bez wymaganego zgłoszenia. Zgłoszenie, na które w odwołaniu powoływał się S. O., dotyczyło bowiem wyłącznie budowy ogrodzenia od strony dróg powiatowych na działkach nr ewid. 729, 730, 731, 732, 733, 734, 735 i 736 położonych w K. J.. Zgłoszenie to nie dotyczyło natomiast realizacji będącego przedmiotem niniejszego postępowania ogrodzenia na działce nr ewid. 737. Wobec powyższego organ pierwszej instancji prawidłowo zobowiązał S.O. do przedłożenia prawem wymaganych dokumentów zaś po bezskutecznym upływie terminu do ich przedłożenia, działając na podstawie art. 49b ust. 1 i 3 ustawy prawo budowlane nakazał rozbiórkę samowolnie wybudowanego ogrodzenia. Na decyzję organu odwoławczego skargę złożył S.O. wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji S.O. zarzucił, że wydania została niezgodnie z prawem. W uzasadnieniu skargi S. O. podniósł, że organ administracji ustalając istotne okoliczności faktyczne i prawne powinien kierować się zasadami logiki oraz interpretując stan faktyczny, pisma procesowe, dowody i wnioski dążyć do wyjaśnienia rzeczywistej woli strony. Skarżący wskazał, że budując stawy rybne i organizując na przyległym terenie ośrodek rekreacyjny dążył do uporządkowania terenu i jego zabezpieczenia. Aby zrealizować ten cel niezbędnym było wybudowanie ogrodzenia tego terenu. O zamiarze budowy ogrodzenia pismem z dnia 17 grudnia 2002 r. powiadomiono Urząd Gminy W zgłoszeniu wymienione były numery ewidencyjne działek, na których zbudowane miało być ogrodzenie. Ze względu na oczywistą omyłkę pisarską numer jednej z działek został określony jako "736" zamiast "737". Działka numer ewidencyjny 736 należy do G.Z. i sąsiaduje z działką nr ewid. 737. Oczywistym jest, że dokonując zgłoszenia pismem z dnia 17 grudnia 2002 r. wolą zgłaszającego nie było grodzenie działki sąsiedniej nienależącej do zgłaszającego. O charakterze oczywistej omyłki pisarskiej świadczy również to, że grodzenie terenu z pominięciem działki nr ewid. 737 byłoby nieuzasadnione gospodarczo i pozbawione sensu. Fakt oczywistej omyłki pisarskiej nie został jednak uznany ani przez organ pierwszej instancji ani przez organ odwoławczy. Zdaniem skarżącego nawet, jeżeli w powyższym stanie faktycznym istnieje wątpliwość, to powinna być ona rozstrzygnięta na jego korzyść. Na przeszkodzie temu nie stoi bowiem ważny interes publiczny, a przy realizacji spornego ogrodzenia nie wystąpił brak poszanowania prawa. Wprost przeciwnie, o zamiarze budowy ogrodzenia powiadomiony został właściwy organ administracji a w zgłoszeniu wymienione były numery działek, które miały być ogrodzone. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego stosownie do unormowania art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanych norm prawnych, czy normy te właściwie zinterpretowały i nie naruszyły zasad ustalania określonych faktów za udowodnione. W zakresie tak ustalonej kognicji Sąd nie dopatrzył się uchybień organów administracji w interpretacji prawa materialnego jak i przestrzeganiu norm prawa procesowego. W toku postępowania administracyjnego w sposób niebudzący wątpliwości ustalono, że skarżący na działce nr ewid. 737 w miejscowości K.J. gm. N. D. od strony drogi powiatowej KP(Z) nr 22661 zbudował ogrodzenie oraz, iż w zakreślonym terminie nie przedłożył prawem wymaganych dokumentów do przedłożenia których zobowiązany został postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2005 r., [...]. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do tego czy organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że wniesienie przez skarżącego pisma z dnia 17 grudnia 2002 r. nie wiązało się z obowiązkiem wszczęcia postępowania mającego na celu wyjaśnienie woli strony wnoszącej je a w dalszej kolejności, czy zobowiązanie skarżącego do przedłożenia dokumentów, a gdy nie wykonał tego zobowiązania - nakazanie mu rozbiórki ogrodzenia działki nr ewid. 737, było zgodne z przepisami ustawy prawo budowlane. W ocenie Sądu organ odwoławczy w niewadliwie ustalonym stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy prawidłowo przyjął, że wniesienie przez skarżącego pisma z dnia 17 grudnia 2002 r. nie powodowało obowiązku wszczęcia postępowania mającego na celu wyjaśnienie woli strony wnoszącej je. Stosownie do unormowania art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy prawo budowlane zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. Zgłoszenie właściwemu organowi administracji architektoniczno – budowlanej budowy lub robót budowlanych jest formą wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wymagającej ustalenia przez wymieniony organ, czy zamierzona budowa lub roboty budowlane odpowiadają wymaganiom prawa i mogą być realizowane, czy też organ powinien nie dopuścić do realizacji danej budowy lub robót budowlanych. Tym samym zgłoszenie budowy lub robót budowlanych jest formą podania wszczynającego postępowanie administracyjne i mogą być do niego stosowane przepisy art. 63 i art. 64 kpa. Zgodnie z art. 63 § 2 kpa podanie powinno zawierać, co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Takim przepisem szczególnym określającym wymagania stawiane zgłoszeniu budowy lub robót budowlanych jest art. 30 ust. 2 ustawy prawo budowlane. Unormowanie art. 30 ust. 2 ustawy prawo budowlane stanowi, że w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia oraz, że do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenia oraz w zależności od potrzeb odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nie uzupełniania – wnosi sprzeciw w drodze decyzji. Gdy zgłoszenie nie wskazuje na rodzaj, zakres i sposób wykonania robót budowlanych lub termin ich rozpoczęcia właściwy organ działając na podstawie art. 64 § 2 kpa stanowiącego, iż jeżeli podanie (zgłoszenie) nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawianie podania bez rozpoznania powinien wezwać zgłaszającego do jego uzupełnienia pod rygorem wskazanym w przytoczonym przepisie art. 64 § 2 kpa. Jeżeli zaś do zgłoszenia nie dołączono wymaganego w danym przypadku oświadczenia bądź w zależności od potrzeb odpowiedniego szkicu lub rysunku, a także pozwolenia, uzgodnienia bądź opinii, gdy wymagane są odrębnymi przepisami właściwy organ działając na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy prawo budowlane powinien wezwać zgłaszającego do uzupełnienia zgłoszenia o wymagane dokumenty w zakreślonym terminie, pod rygorem wniesienia sprzeciwu. Tak, więc w oparciu o powołane powyżej przepisy art. 64 § 2 kpa i art. 30 ust. 2 ustawy prawo budowlane organ w przypadku niezachowania przez zgłoszenie budowy lub robót budowlanych wymagań formalnych wszczyna postępowanie mające na celu uzupełnienie zgłoszenia. Pismo skarżącego z dnia 17 grudnia 2002 r. zawiera wskazanie wnoszącego i jego adresu, rodzaj, zakres i sposób wykonania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia oraz zawiera wskazania numerów ewidencyjnych działek, na których przeprowadzone mają być roboty budowlane. Tym samym organ nie miał podstaw do wszczęcia postępowania mającego na celu uzupełnienie wniesionego pisma. Pismo powyższe nie pozostawia również wątpliwości, co do przedmiotu postępowania administracyjnego, które ma zainicjować. W związku z tym, organ nie był zobowiązany do wszczęcia postępowania wyjaśniającego, którego przedmiotem jest wyjaśnienie rzeczywistej woli strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 1992 r., sygn. akt III SA 949/92 – niepublikowane i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 1990 r., sygn. akt I SA 367/90 – ONSA 1990/2-3 poz. 47). O tym, jaki charakter ma pismo strony w postępowaniu administracyjnym, decyduje sama strona. Z pisma skarżącego z dnia 17 grudnia 2002 r. jednoznacznie wynika, że żąda on wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia, czy wykonanie ogrodzenia na działkach nr ewid. 735, 734, 733, 732, 731, 730, 729 leżących od strony drogi powiatowej nr 22568 i działce nr ewid 736 leżącej od strony drogi powiatowej nr 22570 jest zgodne z przepisami prawa i może być realizowane. Wśród wymienionych działek nie widnieje działka nr 737 położona w miejscowości K.J. gm. N. D. od strony drogi powiatowej KP(Z) nr 22661. Brak jest, więc podstaw do przyjęcia, że wolą strony wnoszącej to pismo było również objęcie zgłoszeniem budowy ogrodzenia na działce nr ewid. 737 a tym samym, że pismo to ma charakter zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia na tej działce. Fakt, że skarżący wykonał ogrodzenie na działce nr ewid. 737 położonej w miejscowości K.J. gm. N. D. od strony drogi powiatowej KP(Z) nr 22661 bez dokonania zgłoszenia w ocenie Sądu świadczy o tym, że organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że w sprawie zastosowanie ma przepis art. 49b ustawy prawo budowlane. Zgodnie z art. 49b ust. 2 jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 (budowa obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ), jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Uwzględniając treść przepisu art. 49b ust. 2 ustawy prawo budowlane skarżący zasadnie zobowiązany został postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2005 r., [...] do dostarczenia wymaganych prawem dokumentów w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia. W ocenie Sądu organ odwoławczy zasadnie również przyjął, że w związku z niewykonaniem przez skarżącego nałożonego na niego postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2005 r., Nr [...] obowiązku w sprawie zastosowanie znajduje unormowanie art. 49b ust. 3 ustawy prawo budowlane w myśl, którego w przypadku niewypełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 49b ust. 2 ustawy prawo budowlane zastosowanie znajduje przepis art. 49b ust. 1 ustawy prawo budowlane zgodnie, z którym właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Z tych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w kontekście poczynionych wyżej ustaleń i wyprowadzonej na ich podstawie oceny prawnej, nie mógł stwierdzić niezgodności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.