II SA/Lu 525/21

WyrokWSA w Lublinie2022-01-13

Skład orzekający: Grzegorz Grymuza, Brygida Myszyńska-Guziur, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnej nadbudowy śmietnika, będącego obiektem małej architektury, może zostać wydana na podstawie art. 49b Prawa budowlanego, jeśli obiekt ten nie znajduje się w miejscu publicznym i jego wykonanie nie narusza przepisów techniczno-budowlanych w sposób uniemożliwiający doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że nie można było zastosować art. 49b Prawa budowlanego do obiektu małej architektury (śmietnika), który nie znajduje się w miejscu publicznym. W takiej sytuacji roboty budowlane nie wymagały zgłoszenia ani pozwolenia na budowę. Nakaz rozbiórki nie mógł być wydany na podstawie tego przepisu, a ewentualne naruszenia przepisów techniczno-budowlanych powinny być rozpatrywane w ramach postępowania naprawczego (art. 50-51 P.b.), które ma na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, a nie jego likwidację, jeśli stan ten jest już niezgodny z prawem.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnej nadbudowy śmietnika. Organy nadzoru budowlanego uznały, że nadbudowa narusza przepisy techniczno-budowlane dotyczące odległości od granicy działki. Strona skarżąca argumentowała, że prace stanowiły remont, a nie nadbudowę, oraz że śmietnik, będący obiektem małej architektury, nie znajduje się w miejscu publicznym i nie wymagał zgłoszenia ani pozwolenia na budowę. Sąd uznał, że zastosowanie art. 49b Prawa budowlanego było nieprawidłowe, a ewentualne naruszenia powinny być rozpatrywane w ramach postępowania naprawczego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędziowie Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Protokolant Referent Agnieszka Komajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnej nadbudowy śmietnika I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w P. z dnia [...] r., znak: [...]; II. zasądza od L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego na rzecz W. P. kwotę [...]zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wspólnota Mieszkaniowa budynku ul. [...] w P. (dalej jako "strona", "skarżąca", "Wspólnota Mieszkaniowa", "inwestor"), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnej nadbudowy śmietnika. Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że w dniu [...] r. została przeprowadzona przez Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w P. kontrola w sprawie dotyczącej robót budowlanych polegających na budowie wiaty śmietnikowej na posesji zlokalizowanej w P. przy ul. [...]. W dniu kontroli stwierdzono, że na działce nr ewid. [...] usytuowanej w P. przy ul. [...] w ciągu garaży zabudowana jest wiata śmietnikowa o wymiarach 6,10m x 3,91m i wysokości 2,70m-3,0m. W części istniejącej ściany wykonano wzmacniający wieniec żelbetowy oraz nadbudowę wiaty o konstrukcji stalowej, o ścianach z ażurowych przęseł z siatki. Dach wiaty o konstrukcji stalowej pokryty jest blachą trapezową. Widoczne na sąsiedniej ścianie ślady pozwalają oszacować, iż w wyniku wykonanych robót dach został podniesiony o około 0,4-0,8m i zmianie uległ kąt jego nachylenia. Nie stwierdzono faktu prowadzenia robót budowlanych, a stan obiektu świadczy o tym, że zostały one zakończone. Według oświadczenia zarządcy terenu wiata stanowi własność W. P.. Ustalono również, że przedmiotowe roboty zostały wykonane w [...] r. Przedstawiciele Wspólnoty Mieszkaniowej oświadczyli, że wiata istniała w tym miejscu od [...] r., zaś sąsiadujące z nią garaże zostały wybudowane w późniejszym okresie. Śmietnik został wybudowany razem z budynkiem przy ul. [...] na podstawie pozwolenia na budowę. Na obecnie wykonywane roboty nie dokonywano zgłoszeń, gdyż stanowią one remont istniejącej wiaty. W związku z powyższymi ustaleniami na wniosek A. Z. zostało wszczęte postępowanie administracyjne i w dniu [...] r. przeprowadzono oględziny, podczas których potwierdzono wcześniejsze ustalenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego analizując zebrany materiał dowodowy uznał, że inwestor dokonał samowolnej nadbudowy istniejącej wiaty śmietnikowej, bez uzyskania przewidzianego przepisami prawa pozwolenia. Ze zgromadzonych w toku prowadzonego postępowania administracyjnego dowodów, takich jak m.in. mapa ilustrująca lokalizację w/w śmietnika, w ciągu ogólnodostępnych garaży, wynika, że obiekt budowlany - śmietnik usytuowany jest w miejscu publicznym. Również przeznaczenie śmietnika towarzyszącemu wielorodzinnemu budynkowi mieszkalnemu oznacza, że dostęp do niego może mieć nieograniczona liczba osób, co potwierdza, że znajduje się on w miejscu publicznym. W związku z tym PINB w P. podjął próbę legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego wybudowanego (nadbudowanego) bez wymaganego zgłoszenia w trybie art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz.1333 ze zm. – dalej jako "P.b.") i postanowieniem z dnia [...] r nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni określonych dokumentów. W odpowiedzi inwestor dostarczył wymaganą opinię techniczną. W wyniku jej analizy oraz zgromadzonego materiału dowodowego PINB w P. uznał, że istnieje możliwość legalizacji przedmiotowego obiektu i postanowieniem z dnia [...] r., ustalił dla inwestora opłatę legalizacyjną. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (również jako "[...]WINB") postanowieniem z dnia [...] r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji uznając, że nie wykazano w sprawie, iż zachodzą przesłanki do przeprowadzenia procedury legalizacyjnej. Ponadto wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika czy w sprawie dopuszczono do udziału właściwe strony. W dniu [...] r. zostały przeprowadzone, po uprzednim zweryfikowaniu i wprowadzeniu nowych stron postępowania, ponowne oględziny z ich udziałem. Na ich podstawie ustalono, że stan przedmiotowego obiektu budowlanego nie uległ zmianie. Za wiarygodne uznano złożone do protokołu oględzin oświadczenia przedstawiciela Wspólnoty Mieszkaniowej i zarządcy nieruchomości odnośnie daty powstania obiektu (ok. [...] r.) i jego nieprzerwanego użytkowania jako śmietnik. Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. na podstawie art. 49b ust.1 P.b. nałożył na inwestora obowiązek rozbiórki samowolnej nadbudowy śmietnika wykonanej z profili stalowych wypełnionych ażurowymi panelami ogrodzeniowymi o wymiarach 6,10 m x 3,90 m i dachem o konstrukcji stalowej przykrytym blachą trapezową. W wyniku rozpatrzenia odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ze względu na śmierć jednej ze stron. Po ustalenia następców prawnych zmarłej stronty Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 49b ust. 1 P.b., ponownie nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej rozbiórkę samowolnej nadbudowy przedmiotowego śmietnika. W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez stronę L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ odwoławczy przytoczył treść art. 3 pkt 4 oraz 28 ust.1 i art. 29 ust.1 pkt 22 P.b. oraz stwierdził, że po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, podziela stanowisko strony, iż przedmiotowy śmietnik nie ma charakteru miejsca publicznego, gdyż nie korzysta z niego nieokreślona liczba niezidentyfikowanych osób, bowiem jest on zabudowany siatką, zamykany na klucz i nie ma możliwości dostępu do niego innych użytkowników, poza członkami wspólnoty mieszkaniowej. Zdaniem [...]WINB nie ma to jednakże wpływu na wynik sprawy, gdyż nie jest możliwe doprowadzenie przedmiotowej nadbudowy śmietnika do stanu zgodnego z prawem. Sporny śmietnik jest obiektem małej architektury, usytuowanym na działce, której właścicielem jest Wspólnota Mieszkaniowa. Organ odwoławczy wskazał na brak możliwości doprowadzenia wykonanych prac do stanu zgodnego z prawem co oznacza, iż nie ma podstaw do wszczynania procedury legalizacyjnej. W ocenie organu odwoławczego przedmiotowy obiekt narusza obowiązujące przepisy techniczno - budowlane określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 poz1065) – dalej również jako "rozporządzenie z 2002 r. w sprawie warunków technicznych" - § 23 ust 1 w/w rozporządzenia. Wskazano, że z akt sprawy wynika, że śmietnik znajduje się przy granicy działki budowlanej i przylega do trzech garaży. Z uwagi na naruszenie przepisów techniczno - budowlanych PINB w P. zasadnie nakazał rozbiórkę samowolnej nadbudowy śmietnika zlokalizowanego na przedmiotowej działce. Zdaniem organu odwoławczego nawet gdyby uznać, że właściwszą formą zakończenia postępowania w niniejszej sprawie winna być decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1, w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b., zamiast art. 49b ust. 1 w/w ustawy, to niezależnie od zastosowanego trybu legalizacyjnego, z uwagi na naruszenie przepisów techniczno - budowlanych, nie jest możliwe doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem. W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 7. art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) – dalej jako "k.p.a.", poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego i nie podjęcie wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz bezzasadne przyjęcie, że dokonano nadbudowy wiaty śmietnikowej, która narusza obowiązujące przepisy techniczno-budowlane określone w rozporządzeniu z 2002 r. w sprawie warunków technicznych. Organ nie ustalił czy śmietnik został wybudowany wcześniej czy później niż wybudowano garaże, czy od początku znajdował się danym miejscu, czy od początku był zadaszony, oraz czy został wybudowany legalnie, a także kiedy podzielono działkę na której się znajduje i wydzielono z niej działkę, na której znajdują się garaże, a także czy w momencie wydzielenia tej działki śmietnik istniał w tym miejscu - co umożliwiłoby określenie właściwych przepisów, które w tym przypadku powinny mieć w sprawie zastosowanie i właściwą ocenę istniejącego stanu faktycznego; - art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 6 P.b. poprzez dowolną i swobodną ocenę materiału dowodowego polegającą na nieuzasadnionym uznaniu, że wykonane przez skarżącą roboty budowlane stanowiły nadbudowę obiektu w sytuacji, gdy przedmiotem tych prac był remont, w ramach którego wykonano jedynie podwyższone w stosunku do pierwotnego zadaszenie, a następnie wymieniono jego pokrycie; - art. 49b P.b. w brzmieniu ustawy Prawo budowlane, sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U z 2020 poz.471) poprzez nieprawidłowe jego zastosowanie (wskazanie niewłaściwej podstawy prawnej decyzji). Przepis ten nie znajduje zastosowania do dokonania zgłoszenia właściwemu organowi budowy obiektów małej architektury w miejscach publicznych. Organ II instancji potwierdził, że śmietnik nie jest usytuowany w miejscu publicznym. Zdaniem skarżącej nawet gdyby przyjąć, iż organ II instancji prawidłowo zastosowałby przepis art. 51 ust 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust 1 pkt 4 P.b. to i tak zastosowanie tego przepisu stanowiłoby naruszenie prawa mające wpływ na wynik sprawy. Nałożenie na skarżącą najdalej idącej sankcji tj. nakazu rozbiórki, należałoby uznać za nadużycie prawa gdyż rozbiórka nadbudowy wiaty śmietnika nie doprowadzi obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem i warunkami techniczno-budowlanymi określonymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Na skutek przeprowadzonego w [...] r. remontu, w ramach którego podwyższono zadaszenie śmietnika, doszło do styku ściany wiaty śmietnikowej posadowionej na granicy działki ze znajdującymi się na działce sąsiedniej garażami, lecz stan ten istniał wcześniej czyli od momentu wybudowania w tym miejscu garaży, a następnie podziału działki, na której znajdują się oba obiekty. Skutkiem powyższego zaistniała sytuacja, że zarówno wiata śmietnikowa jak i garaże zlokalizowane są na granicach działki i w bezpośrednim sąsiedztwie. Zdaniem strony skarżącej aktualna lokalizacja śmietnika, nawet bez kwestionowanej nadbudowy, wskazuje, że obiekt narusza przepisy techniczno-budowlane określone w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych; - błędną wykładnię art. 3 pkt 6 P.b. przyjmując a priori, że przeprowadzony przez wspólnotę w marcu [...] r remont śmietnika wypełnia definicję nadbudowy obiektu; - § 23 ust. 2 w zw. z § 22 ust 2 rozporządzenia z 2002 r. w sprawie warunków technicznych, poprzez jego błędne zastosowanie do sytuacji przeprowadzenia remontu śmietnika, podczas gdy obiekt ten wybudowany został w tym miejscu przed wejściem w życie aktualnych przepisów określających wymagania jakie muszą spełniać miejsca gromadzenia odpadów stałych, co oznacza, że wskazane w tym Rozporządzenie warunki techniczne nie powinny dotyczyć miejsc gromadzenia odpadów powstałych przed jego wejściem w życie. W uzasadnieniu skargi strona podniosła m.in., że prace nie zostały zgłoszone do właściwego organu, gdyż wspólnota stała na stanowisku, iż wiata śmietnikowa jest obiektem małej architektury usytuowanym poza miejscem publicznym (na prywatnej działce, bez dostępu do niej nieograniczonej liczby użytkowników) stąd tego rodzaju prace nie wymagały pozwolenia na budowę, jak również zgłoszenia właściwemu organowi. Zdaniem skarżącej z uzasadnienia decyzji obu organów nie wynika aby organy przeanalizowały, że w wyniku wykonania przez wspólnotę przedmiotowych robót budowlanych powstała nowa część istniejącego już obiektu budowlanego, w wyniku czego zwiększyła się wysokość obiektu i jego powierzchnia użytkowa w stosunku do stanu sprzed wykonania tych robót. Skarżąca podkreśliła, że w dacie budowy bloku wielorodzinnego oraz śmietnika obowiązywały inne przepisy prawa budowlanego w tym przepisy dotyczące warunków technicznych jakie powinny spełniać obiekty budowlane. Powodem nakazu rozbiórki podniesionego zadaszenia śmietnika, jest stwierdzenie przez PINB oraz [...]WINB, że wiata śmietnikowa nie spełnia wymogów odległościowych określonych w § 23 ust 1 pkt 2 rozporządzenia z roku 2002 r. w sprawie warunków technicznych. W związku z tym nie ma do czynienia z warunkami techniczno-budowlanymi samej nadbudowy dachu śmietnika lecz obiektu śmietnika jako takiego. Zdaniem skarżącej należy przyjąć, że wykonane roboty stanowiły wyłącznie remont istniejącego od roku [...] obiektu budowlanego. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] r. strona podniosła, że [...]WINB jednoznacznie wypowiedział się, iż zrealizowanie robót budowlanych wiaty śmietnikowej jako obiektu małej architektury, który nie jest zlokalizowany w miejscu publicznym wyłączone jest z konieczności uzyskania pozwolenia na budowę, nie wymaga również zgłoszenia właściwemu organowi. Zdaniem skarżącej w warunkach rozpatrywanej sprawy nakaz rozbiórki nadbudowy śmietnika nie może być uznany za jedyną formę doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem bowiem wykonanie tej decyzji w żaden sposób nie spowoduje, że miejsce do gromadzenia odpadów stałych będzie usytuowane z zachowaniem wymaganych przepisami prawa odległości. W piśmie procesowym z dnia [...] r. uczestnicy postępowania wnieśli o odłączenie konstrukcji śmietnika od ściany garażu i doprowadzenie jej do stanu pierwotnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a." .), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Oceniając, w świetle powołanych wyżej kryteriów, zaskarżoną decyzję, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., którym to rozstrzygnięciem organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. którą nakazano Wspólnocie Mieszkaniowej rozbiórkę samowolnej nadbudowy śmietnika wykonanej z profili stalowych, wypełnionej ażurowymi panelami ogrodzeniowymi, o wymiarach 6,10 m x 3,90 m i dachem o konstrukcji stalowej przykrytym blachą trapezową, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] usytuowanej przy ul. [...] w P.. Decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie art. 49b P.b. (w brzmieniu ustawy sprzed nowelizacji ustawy Prawo budowlane - 19 września 2020 r.), który uznał, że sporny obiekt w zrealizowanym kształcie znajduje się przy granicy działki i przylega do trzech garaży, czym narusza § 23 ust. 2 w zw. z § 22 ust 2 rozporządzenia z 2002 r. w sprawie warunków technicznych tj. nie została zachowana odległość od granicy działki. W przedmiotowej sprawie jak wynika z oświadczeń członków zarządu Wspólnoty sporny śmietnik został wybudowany w [...] r. razem z budynkiem przy ul. [...]. Przylegające do niego garaże zostały wybudowane w okresie późniejszym ok.1980 r. (protokół kontroli z [...] r. – k. 18 akt. adm. I instancja) . W [...] r. doszło do prac polegających na wykonaniu na istniejącej ścianie wzmacniającego wieńca żelbetowego oraz nadbudowę wiatą o konstrukcji stalowej, o ścianach z ażurowych przęseł z siatki. Dach wiaty o konstrukcji stalowej pokryty jest blachą trapezową. W czasie kontroli stwierdzono również widoczne na sąsiedniej ścianie ślady pozwalające oszacować, iż w wyniku wykonanych robót dach został podniesiony o około 0,4-0,8m i zmianie uległ kąt jego nachylenia. W tym miejscu wyjaśnić należy, że w myśl art. 29 ust. 1 pkt 22 P.b. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów małej architektury. Pod pojęciem obiektu małej architektury ustawa rozumie niewielkie obiekty m.in. użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki (art. 3 pkt 4). Stosownie zaś do treści art. 30 ust. 1 pkt 4 P.b. zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa obiektów małej architektury w miejscach publicznych. Z obowiązujących przepisów wynika więc, iż budowa śmietnika, będącego obiektem małej architektury, winna być poprzedzona zgłoszeniem, o ile obiekt ten ma się znajdować w miejscu publicznym. Pojęcie "miejsce publiczne" nie zostało jednak ustawowo zdefiniowane, a to oznacza, iż pojęcie to należy rozumieć w taki sposób, jak rozumie się to pojęcie w języku potocznym. W języku polskim przez pojęcie "publiczny" rozumie się "dotyczący ogółu ludzi, służący ogółowi, przeznaczony, dostępny dla wszystkich, związany z jakimś urzędem, instytucją itp., społeczny, powszechny, ogólny, nie prywatny" (vide. Prawo budowlane komentarz pod red. prof. zw. dr hab. Z. Niewiadomskiego, wyd. C.H.Beck, Warszawa 2006, str. 368). W orzecznictwie przyjmuje się, iż miejscem publicznym w rozumieniu prawa budowlanego jest takie, z którego korzysta nieokreślona liczba niezidentyfikowanych osób, a jego cechą wyróżniającą jest powszechna dostępność (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 245/07, dostępny na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy dokonując analizy zgromadzonego materiału nie zgodził się z organem pierwszej instancji i uznał, że sporny śmietnik nie znajduje się w miejscu publicznym. Zdaniem Sądu powyższe stanowisko [...]WINB jest prawidłowe. Niemniej jednak jeżeli sporny śmietnik jako obiekt małej architektury, nie znajduje się w miejscu publicznym, prowadzenie robót budowlanych w tym przypadku nie wymagało zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust.1 pkt 4 P.b) ani pozwolenia na budowę (art. 3 pkt 4 w zw. z art. 29 ust.1 pkt 22 P.b.) Zgodnie z art. 49 ust. 1 P.b. organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. W świetle art. 49b ust 2 w/w ustawy, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów. W związku z powyższym, zdaniem Sądu należy zgodzić się ze skarżącą, że w przedmiotowej sprawie podstawą wydania zaskarżonej decyzji nie mógł być art. 49b P.b. Ma on bowiem zastosowanie w przypadku budowy obiektów małej architektury w miejscach publicznych, a z takim przypadkiem nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu ewentualny nakaz rozbiórki obiektu, mógłby zostać nałożony na inwestora w ramach tzw. postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie przepisów art. 50-51 P.b. Co do zasady podzielić należy stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt II OPS 1/16, w której stwierdzono, że do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine. Celem postępowania naprawczego z art. 50-51 P.b. jest doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Jednakże nakaz wydany w trybie tego przepisu nie może z kolei doprowadzić do takiej sytuacji, w której jego wykonanie także spowoduje zaistnienie stanu niezgodnego z prawem. W tym miejscu wskazać należy, że niezależnie od przepisów szczególnych organ administracji wiążą przepisy proceduralne, z których wynika min. obowiązek zebrania materiału dowodowego, który pozwoliłby ustalić wszystkie okoliczności istotne w sprawie, stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organ zobowiązany jest ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Ustalenia podjęte przez organ powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w którym należy wyczerpująco poinformować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi organ kierował się wydając decyzję. Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Zdaniem Sądu organy rozstrzygając niniejsza sprawę nie wzięły pod uwagę kluczowych okoliczności: faktu, że sporny śmietnik został wybudowany w [...] r., a przylegające do niego garaże ok. [...] r., doszło do późniejszego podział działki na których znajdują się sporny śmietnik oraz garaże. Mając powyższe na względzie nie można uznać, iż wykonane prace w [...] r. spowodowały, że nie została zachowana odległość od granicy działki określona § 23 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2002 r. w sprawie warunków technicznych. Skoro organy uznały, że nadbudowa spornego śmietnika nie spełnia norm odległościowych określonych w rozporządzeniu z 2002 r., to de facto przyjęły, że norm tych nie spełnia miejsce składowania odpadów stałych, gdyż do tego odnoszą się powołane przepisy § 23 rozrządzenia z 2002 r. Podkreślić należy, że nakazanie rozbiórki robót wykonanych w [...] r. nie spowoduje, że przestaną być naruszane przez sporny śmietnik normy odległościowe określone w § 23 rozrządzenia z 2002 r. W takiej sytuacji w dalszym ciągu będzie istniał stan niezgodny z prawem. Sąd zwraca uwagę, że wiaty, altany lub inne obiekty sytuowane w miejscu składowania odpadów stałych są specyficznymi obiektami. Istniejąca zabudowa, zwłaszcza stara, realizowana w okresie, kiedy rozporządzenie z 2002 r. nie obowiązywało, mogłaby uniemożliwiać dostosowanie starych śmietników do aktualnych wymogów składowania śmieci i ich segregacji. W związku z tym ich przebudowę należy rozumieć w sposób bardziej potoczny czy choćby słownikowy jako dokonywanie zmian w zabudowie, zmiana istniejącego stanu na inny. Zmiany tej nie należy jednak utożsamiać z przebudową jako pojęciem definiowanym przez art. 3 pkt 4b P.b., ale w szerszym zakresie czyli do całego obszaru który ta zmiana (przebudowa) dotyczy (por. wyrok z 26 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 1113/15, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 798/20, dostępne w CBOSA). W przedmiotowej sprawie postępowanie zostało zainicjowane przez A. Z. w związku z zagrożeniem pożarowym oraz faktem przytwierdzenia konstrukcji śmietnika bezpośrednio do ściany zewnętrznej garażu. W opinii technicznej z dnia [...] r. "stwierdzającej prawidłowość zastosowania rozwiązań technicznych przy nadbudowie śmietnika przy ul. [...] na działce nr [...] w P." wskazano, że ze względu na zakotwienie w ścianie oddzielającej wiatę śmietnikowa od sąsiedniego garażu słupów podpierających konstrukcję zadaszenia wskazane jest uzyskanie zgody właściciela garażu lub odcięcie konstrukcji i prawidłowe jej usztywnienie. Mając powyższe okoliczności na względzie, organ rozważy zaistnienie przesłanek z art. 50 i 51 P.b., uprawniających go do wszczęcia postępowania naprawczego. Kwestię tę organ zbada w postępowaniu po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, tym bardziej, że uczestnicy tego postępowania – właściciele garażu: B. Z., T. Z. i A. O. w piśmie procesowym z dnia [...] r wnoszą o odłączenie konstrukcji śmietniki od ściany garażu i doprowadzenie jej do stanu pierwotnego. Rozpoznając sprawę ponownie organy dokonają wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zgodnie z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. mając na uwadze ocenę prawną zawarta w niniejszym uzasadnieniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu, wysokość opłaty skarbowej za złożenie dokumentu stwierdzającego pełnomocnictwo oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018r. poz. 265).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło