II SA/Lu 527/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie WSA Marta Laskowska-Pietrzak, WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi B.W . na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzicielskiego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. nr [...]. Decyzją z [...]. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy C. odmówił przyznania B. W. świadczenia rodzicielskiego na córkę M. W.. Organ wskazał, że wprawdzie wnioskodawczyni posiada uprawnienie do tego świadczenia, ale należy odmówić jego przyznania z powodu zbiegu ze świadczeniem pielęgnacyjnym, jakie zostało jej przyznane decyzją z [...]. w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną córką B. W.. Stosownie do art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych w razie zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną. Po rozpoznaniu odwołania B. W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzielając argumentację organu I instancji utrzymało decyzję w mocy. Dodatkowa wskazano, że za taką interpretacją art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych przemawia również istota świadczeń, które kierowane są do osób sprawujących opiekę i nie będących w zatrudnieniu. Zarówno świadczenie pielęgnacyjne jak i świadczenie rodzicielskie są świadczeniami pieniężnymi, mającymi na celu zapewnienie środków utrzymania w czasie kiedy osoba je otrzymująca rezygnuje lub nie podejmuje pracy w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną bądź dzieckiem, zatem są świadczeniami zastępującymi dochód. Objęcie ze strony państwa dwiema formami pomocy osoby rezygnującej z zatrudnienia w celu sprawowania opieki stawia tę osobę w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do osoby pozostającej w zatrudnieniu, która z różnych względów nie może zrezygnować z zatrudnienia i otrzymuje wyłącznie jedno wypracowane uposażenie bez względu na liczbę posiadanych dzieci. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. W. powołała się na orzecznictwo sądowoadministracyjne i wskazała, że pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego na jedno dziecko nie stoi na przeszkodzie przyznania jej świadczenia na kolejne dziecko. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U z 2016r. poz. 1518 ze zmianami ) w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń 1) świadczenia rodzicielskiego lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń, wybrane przez osobę uprawnioną. Rzeczywiście decyzją Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy C. z dnia [...]. skarżącej przyznano świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad córką B. W. do dnia [...]. Jednak w orzecznictwie uważa się, że określony w powołanym przepisie zbieg uprawnień do określonych świadczeń rodzinnych ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy mamy do czynienia ze zbiegiem uprawnień w sensie podmiotowym zarówno co do osoby sprawującej opiekę lub wychowanie, jak i osoby wymagającej opieki. Wspomniany przepis dotyczy zatem prawa do przyznania jednego ze świadczeń rodzinnych na skutek zbiegu uprawnień na podstawie wyboru osoby uprawnionej w sytuacji wychowywania lub opieki nad tym samym dzieckiem, a nie dotyczy przypadku, zbiegu uprawnień z tytułu wychowywania lub opieki nad różnymi osobami. Nie można bowiem przyjąć, że z punktu widzenia normy zawartej w art. 27 ust. 5 ustawy, istotne jest wyłącznie to, czy osoba uprawniona pobiera jedno ze świadczeń wymienionych w tym przepisie, a bez znaczenia pozostaje okoliczność nad kim sprawowana jest opieka lub wychowanie. Omawiany przepis stanowi o zbiegu uprawnień, które nie mogą być rozpatrywane bez badania przesłanek uprawnień w przypadku świadczenia rodzicielskiego i świadczenia pielęgnacyjnego, które są uprawnieniami przyznawanymi w stosunku do sprawowania opieki nad konkretnym podmiotem (por. wyroki WSA w Krakowie z dnia 20 czerwca 2017r. III SA/Kr 477/17, WSA we Wrocławiu z dnia 27 czerwca 2017r. IV SA/Wr 547/16, WSA w Lublinie z 26 grudnia 2016r. II SA/Lu 610/16, WSA w Gliwicach z 19 kwietnia 2017r. IV SA/GL 898/16 , WSA w Łodzi z 26 kwietnia 2017r. II SA/Łd 57/17, WSA w Bydgoszczy z 13 lipca 2016 r., II SA/Bd 617/16, WSA w Gdańsku z 27 października 2016 r., III SA/Gd 573/16.wszystkie opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Powyższy pogląd podziela także sąd w niniejszej sprawie. Wspomniana regulacja stanowi bowiem o zbiegu uprawnień, które nie można rozpatrywać w oderwaniu od przesłanek uprawnień do poszczególnych wymienionych w nim świadczeń. W przypadku świadczenia rodzicielskiego i świadczenia pielęgnacyjnego należy uwzględnić, że uprawnienia te są przyznawane w związku ze sprawowaniem opieki nad konkretnym podmiotem i w oparciu o inne przesłanki materialno - prawne. W rozpoznawanej sprawie skarżąca domagała się przyznania świadczenia rodzicielskiego, które zgodnie z art. 17c ustawy o świadczeniach rodzinnych przysługuje w związku z urodzeniem się dziecka określonym osobom, które nie są uprawnione do zasiłku macierzyńskiego lub uposażenia macierzyńskiego. Przesłanki w jakich świadczenie nie przysługuje zostały szczegółowo wskazane w art. 17c ust. 9 pkt 1-5 ustawy. Skoro żadna z nich nie ma miejsca, co zresztą przyznało także Kolegium, odmowa jego przyznania nie była uzasadniona. Warto natomiast zauważyć, że art. 6 pkt 17 ustawy z dnia 7 lipca 2017r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin ( DZ. U z 2017r. poz. 1428 ) dokonano zmiany art. 27 ust. 5 w ten sposób, że zgodnie z jego treścią w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń 1) świadczenia rodzicielskiego lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów – przysługuje jedno ze świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną, także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Jednocześnie art. 17 tej ustawy stanowi, że wspomniany przepis w nowym brzmieniu ma zastosowanie po raz pierwszy przy ustalaniu prawa do świadczeń na okres zasiłkowy rozpoczynający się od dnia [...]. Z tego powodu na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2017r. poz. 1369 ze zmianami ) należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy C..