II SA/Lu 528/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Stażysta Paulina Gąsławska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wydzierżawienia w drodze przetargu nieruchomości I. stwierdza nieważność § [...] pkt [...] oraz § [...] zaskarżonej uchwały; II. orzeka, że uchwała w części określonej w pkt I wyroku nie podlega wykonaniu. Wojewoda Lubelski działając na postawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na uchwałę Rady Miasta Kraśnik z dnia 3 grudnia 2009 r. - Nr XXXIV/306/2009 w sprawie wydzierżawienia na okres 15 lat, w drodze przetargu, części nieruchomości stanowiącej własność Gminy Miejskiej K., położonej przy ... w K. obręb Z. i wnosił o stwierdzenie jej nieważności w § 1 pkt 1 oraz § 2. Wojewoda zarzucił uchwale: 1 / naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym przez wprowadzenie w § 1 pkt 1 dotyczącym wyrażenia zgody na wydzierżawienie w drodze przetargu na okres 15 lat określonej nieruchomości zapisu rozstrzygającego o sposobie jej wykorzystania i użycie słów: "z przeznaczeniem do prowadzenia działalności w zakresie rehabilitacji dzieci niepełnosprawnych" – czyli wkroczył w kompetencje Burmistrza Miasta Kraśnik; 2/ nakazanie w § 2 uchwały wydzierżawienia części nieruchomości z zachowaniem regulaminu stanowiącego załącznik do uchwały Nr IX/292/2003 Rady Miejskiej w Kraśniku z dnia 29 maja 2003 r. w sprawie określenia zasad nabycia, zbycia i obciążania nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż 3 lata (Dz.Urz.Woj.Lubelskiego Nr 113, poz. 2704 ze zm.). Wojewoda stwierdził, że przedmiotem wskazanego regulaminu jest procedura przetargowa stosowana przez organ wykonawczy, a czynności właściwego organu związane z taką procedurą unormowane zostały w ustawie o gospodarce nieruchomościami oraz w przepisach wykonawczych do jej art. 42 – tj. w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 września 2004 r. w sprawie sposobu i trybu przeprowadzania przetargów oraz rokowań na zbycie nieruchomości. Zdaniem Wojewody, zapis § 2 zaskarżonej uchwały zmierza do wyłączenia stosowania przy umowach dzierżawy wskazanych przepisów ustawowych i zobowiązuje organ wykonawczy do stosowania regulaminu, który z powodu zmiany stanu prawnego po jego uchwaleniu przestał obowiązywać. Rada Miasta Kraśnik w odpowiedzi na skargę wnosiła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Wyjaśniła przy tym, że intencją Burmistrza Miasta Kraśnik, który sam wnosił o podjęcie uchwały była chęć oddania przedmiotu dzierżawy na cel społeczny, w tym na prowadzenie działalności w zakresie rehabilitacji dzieci niepełnosprawnych i Rada Miasta Kraśnik to zaakceptowała. Ewentualna wadliwość sformułowania § 1 pkt 1 uchwały dotyczyć może tylko słów: "z przeznaczeniem do prowadzenia działalności w zakresie rehabilitacji dzieci niepełnosprawnych", a nie samego upoważnienia do zawarcia umowy dzierżawy lokalu. Odnośnie zapisu § 2 uchwały Rada Miasta Kraśnik uważa, że uchwała nr IX/292/2003 podjęta w dniu 29 maja 2003 r. nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, wobec czego powołanie się na tę uchwałę w § 2 zaskarżonej uchwały z dnia 3 grudnia 2009 r. nie naruszało prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Dokonując kontroli legalności zaskarżonej uchwały, do czego sąd jest uprawniony na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – podzielić należy podniesione w skardze Wojewody Lubelskiego zarzuty i uznać, że zaskarżona uchwała podjęta została w części obejmującej § 1 pkt 1 oraz § 2 – z naruszeniem prawa, co powoduje stwierdzenie jej nieważności we wskazanym zakresie. Bezsporne jest w sprawie, że zaskarżona uchwała została wydana na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a/ ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r. , Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Wskazane przepisy uprawniały radę gminy do podejmowania uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących zasad nabycia, zbycia i obciążenia nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej; do czasu określenia zasad wójt może dokonać tych czynności wyłącznie za zgodą rady gminy. W zaskarżonej uchwale rada gminy wyraziła w istocie zgodę na wydzierżawienie na okres 15 lat w drodze przetargu określonej nieruchomości – jednakże rozstrzygając o sposobie wykorzystania przeznaczonej do wydzierżawienia w drodze przetargu nieruchomości – przekroczyła swoje kompetencje zastrzegając, iż warunkiem dzierżawy jest przeznaczenie nieruchomości do prowadzenia działalności w zakresie rehabilitacji dzieci niepełnosprawnych. Zapis taki stanowi naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym, w myśl którego rada nie jest uprawniona do określania przeznaczenia (celu) na jaki ma być wydzierżawiona nieruchomość, a jedynie wyrażania zgody na dzierżawę. Uchwała rady tym samym naruszyła kompetencję burmistrza (wójta) w zakresie gospodarowania mieniem komunalnym wyrażone w art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym. Wskazany przepis stanowi generalną zasadę, od której wyjątki zawarto w art. 18 ust. 2 pkt 9 ustawy. Rada nie może swobodnie rozstrzygać o wszystkich ważnych z punktu widzenia gminy sprawach, lecz wyłącznie o sprawach zastrzeżonych dla niej w art. 18 ust. 2 pkt 9 ustawy. Przekroczenie kompetencji rady stanowi istotne naruszenie prawa, co powoduje konieczność stwierdzenia nieważności § 1 ust. 1 uchwały. Sąd podziela wyrażony w skardze pogląd, iż rażąco narusza prawo zapis § 2 uchwały stanowiący, że dzierżawa nieruchomości nastąpi z zachowaniem regulaminu będącego załącznikiem do uchwały Nr IX/292/2003 Rady Miejskiej w Kraśniku z dnia 29 maja 2003 r. , w sprawie określenia zasad nabycia, zbycia i obciążania nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż 3 lata. Wskazany załącznik – regulamin określał procedurę przetargową przewidzianą przy zawieraniu umów dzierżawy nieruchomości gminy Kraśnik. Rację ma Wojewoda, że Rada Gminy (Miasta) nie może nakazywać organowi wykonawczemu jakie przepisy winien stosować przy zawieraniu umowy dzierżawy w drodze przetargu. W dacie wydania zaskarżonej uchwały czynności związane z procedurą przetargową zawarte były w dziale II w rozdziale 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami ("Przetargi na zbycie nieruchomości") ze zmianą dokonaną ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. (Dz.U. Nr 173, poz. 1218) obowiązującą od 22 października 2007 r. , a także w przepisach kodeksu cywilnego (art. 140) oraz w rozporządzeniu Rady Ministrów z 14 września 2004 r. w sprawie sposobu i trybu przeprowadzania przetargów oraz rokowań na zbycie nieruchomości (Dz.U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2108), wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 42 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Po wydaniu regulaminu o jakim mowa w § 2 zaskarżonej uchwały nastąpiła zmian stanu prawnego, która spowodowała, że wskazany regulamin przestał obowiązywać. Kwestie zawarte w regulaminie stały się bowiem przedmiotem uregulowania ustawowego, które w tej części wyeliminowało regulacje zawarte w regulaminie stanowiącym załącznik do uchwały Rady Miejskiej w Kraśniku z dnia 29 maja 2003 r. Sąd podziela zarzuty skargi, że zawarte w § 1 pkt 1 i § 2 uchwały regulacje podjęte zostały przez radę z naruszeniem wskazanych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o samorządzie gminnym, co stanowi rażące naruszenie prawa i w konsekwencji powoduje konieczność wyeliminowania tej części uchwały z obrotu prawnego przez stwierdzenie jej nieważności, na mocy art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, bowiem od dnia jej podjęcia nie upłynął okres jednego roku. Z tych względów na mocy art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o niewykonywaniu uchwały wydano na podstawie art. 152 wskazanej ustawy.