II SA/Lu 53/17

WyrokWSA w Lublinie2017-09-12

Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Marta Laskowska-Pietrzak, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na przesłankach z art. 145 § 1 pkt 3, 4 i 5 k.p.a., może skutkować uchyleniem ostatecznej decyzji, jeżeli od dnia jej doręczenia upłynęło pięć lat, a okres, którego dotyczyła decyzja, już minął?
Ratio decidendi
Wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na przesłankach z art. 145 § 1 pkt 3, 4 i 5 k.p.a., nie może skutkować uchyleniem ostatecznej decyzji, jeżeli od dnia jej doręczenia upłynęło pięć lat, zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. Ponadto, jeśli okres, którego dotyczyła decyzja (np. przyznanie usług opiekuńczych), już minął, nie jest możliwe jej uchylenie w celu przyznania świadczeń wstecz, gdyż świadczenia niepieniężne przyznaje się na przyszłość.
Stan faktyczny
Skarżący Z. W. domagał się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiającej uchylenia wcześniejszej decyzji przyznającej mu specjalistyczne usługi opiekuńcze. Wniosek o wznowienie postępowania opierał na zarzutach dotyczących wyłączenia pracowników, braku udziału w postępowaniu oraz ujawnienia nowych dowodów. SKO odmówiło uchylenia decyzji, wskazując na upływ terminu, wykonanie decyzji i brak podstaw do wznowienia. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 września 2017 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej specjalistycznych usług opiekuńczych I. oddala skargę; II. przyznaje [...] M. K. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...], nr [...] (uprzednio sprostowaną postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r.), odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Kolegium z dnia [...] nr [...], utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] nr [...], wydaną z upoważnienia Rady Gminy N. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. w przedmiocie przyznania Z. W. specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w N., działając z upoważnienia Rady Gminy N., decyzją z dnia [...] nr [...] przyznał Z. W. nieodpłatne specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi, świadczone przez A. P. – O. "E.", na okres od dnia 18 listopada 2003 r. do dnia 31 grudnia 2003 r. w wymiarze 2 godzin dziennie w dni powszednie. Powyższa decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją ostateczną z dnia [...] nr [...]. Z. W. nie zaskarżył powyższej decyzji organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W dniu [...] lutego 2004 r. (data wpływu do organu) złożył natomiast do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosek z dnia [...]lutego 2004 r. o zmianę przedmiotowej decyzji. W dniu [...] lutego 2004 r. do Kolegium wpłynął wniosek Z. W. oznaczony datą [...] lutego 2004 r. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...]. Uzasadniając swoje żądanie wnioskodawca podniósł, że został pozbawiony udziału w postępowaniu, a nadto, że w postępowaniu tym brały udział osoby podlegające wyłączeniu na zasadzie art. 24 § 3 k.p.a. Wnioskodawca wskazał także na okoliczność wyjścia na jaw istotnego w sprawie, a nieznanego organowi odwoławczemu w chwili orzekania, dowodu w postaci zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] grudnia 2003 r. Z kolei we wniosku z dnia [...] lutego 2004 r. (data wpływu do Kolegium [...] marca 2004 r.) Z. W. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z dnia [...], jako obarczonej wadami określonymi w art. 156 § 1 pkt 2, 3, 5 i 7 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Kolegium wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...], a następnie decyzją z dnia [...] nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek Z. W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy ww. decyzję z dnia [...]. Skarga Z. W. na decyzję Kolegium z dnia [...] została natomiast oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt II SA/Lu 386/04. Decyzją z dnia [...]. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze - po rozpatrzeniu wniosku Z. W. z dnia [...] lutego 2004 r. w przedmiocie zmiany decyzji z dnia [...] umorzyło postępowanie w sprawie. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze - uwzględniając złożone przez Z. W. w dniu [...] lipca 2016 r. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nierozpatrzeniu wniosku z dnia [...] lutego 2004 r. o wznowienie postepowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Kolegium z dnia [...] w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych - wyznaczyło dodatkowy termin załatwienia wniosku do dnia [...] września 2016 r. W tym samym dniu Kolegium wydało postanowienie nr [...] wznawiające postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją z dnia [...] (omyłko oznaczoną w postanowieniu jako decyzja z dnia "[...]"). Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1, art. 150 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 3, 4 i 5 k.p.a., odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] (również błędnie oznaczając datę wydania tej decyzji jako "[...]"). W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że wniosek Z. W. w przedmiocie wznowienia postępowania odnosił się do przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 3, 4 i 5 k.p.a. Odnosząc się do pierwszej z tych przesłanek organ stwierdził, że już sama analiza dat pism strony złożonych o wyłączenie pracowników, tj. [...] sierpnia 2003 r., [...] kwietnia 2000 r. i [...] września 2001 r., pokazuje, że kiedy toczyło się postępowanie zakończone decyzją organu I instancji z dnia [...] oraz decyzją Kolegium z dnia [...] strona nie składała wniosków o wyłączenie od udziału w tym postępowaniu imiennie wskazanych pracowników. Z. W., odwołując się od decyzji organu I instancji, nie przedstawił żadnych zarzutów, zaś kwestię tę po raz pierwszy podniósł dopiero we wniosku z dnia [...] kwietnia 2004 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] Wobec powyższego, w ocenie Kolegium, zarzut dotyczący udziału w kwestionowanym postępowaniu pracowników podlegających wyłączeniu, jest nieuzasadniony. Odnosząc się do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Kolegium stwierdziło, że zaświadczenie lekarskie z dnia 11 grudnia 2003 r. wydane zostało po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Strona, składając odwołanie w dniu [...] listopada 2003 r., nie dysponowała nowym zaświadczeniem i nie wiadomo dlaczego nie uzupełniła materiału dowodowego w postępowaniu odwoławczym zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...]. Niewykluczone, że z uwagi, na przyznanie usług do dnia [...] grudnia 2003 r. strona podjęła starania o przyznanie usług opiekuńczych na kolejny okres, dlatego organ I instancji nie przesłał złożonego zaświadczenia do Kolegium. Złożony w dniu [...] lutego 2004 r. wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 był nieuzasadniony, ponieważ decyzja przyznająca usługi została wykonana i strona skorzystała z tych usług w okresie od dnia 18 listopada do dnia 31 grudnia 2003 r. W ocenie Kolegium nietrafny jest również zarzut pozbawienia strony bez jej winy udziału w postępowaniu, ponieważ aktualizacja wywiadu środowiskowego miała miejsce z udziałem strony, a wypełnienie przez pracownika socjalnego działu V części IV formularza wywiadu w biurze nie stanowi wady postępowania rzutującej na wznowienie postępowania. Podsumowując Kolegium stwierdziło, że nie znajduje wad proceduralnych uzasadniających uchylenie w wyniku wznowienia postępowania własnej decyzji na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze sprostowało z urzędu oczywistą omyłkę występującą w decyzji z dnia [...] oraz w postanowieniu z dnia [...] korygując błędnie oznaczoną w tych aktach jako "13 grudnia 2003 r." datę wydania kontrolowanej w postępowaniu wznowieniowym decyzji ostatecznej z dnia [...]. Z. W. w ustawowym terminie skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kolegium powołaną na wstępie decyzją ostateczną z dnia [...] (będącą przedmiotem rozpoznawanej przez Sąd skargi) utrzymało w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...], uznając, że skład orzekający w I instancji postępowania wznowieniowego podjął właściwe rozstrzygnięcie. Odnosząc się po raz kolejny do podniesionych przez skarżącego przesłanek wznowienia postępowania organ wskazał, że nie budzi jego wątpliwości, iż nie zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. ponieważ zarówno w postępowaniu w I instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym, Z. W. nie składał żadnych wniosków o wyłączenie od udziału w sprawie w trybie art. 24 § 3 k.p.a. odpowiednio Kierownika OPS w N. i pracowników socjalnych oraz członków Kolegium. Jednocześnie we wniosku z dnia [...] lutego 2003 r. o wznowienie postępowania Z. W. nie wskazał na sytuację, która obligowałaby właściwego bezpośredniego przełożonego pracowników do wyłączenia z urzędu ww. osób od udziału w sprawie. Kwestia wyłączenia od udziału w sprawie członków Kolegium była przy tym analizowana w uzasadnieniu wyroku WSA z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt II SA/Lu 386/04. Odnosząc się do zarzutu braku udziału w postępowaniu bez własnej winy (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), Kolegium stwierdziło, że brak jest podstaw do wyrażenia jednoznacznego stanowiska w tej kwestii. Z jednej strony już sam zarzut, że "Plan pomocy dział V części IV aktualizacji wywiadu sporządzono w biurze GOPS - niezgodnie z § 10 ust. 1 p. 2 rozporz. z 24.07.97 r. Nikt z PPS nie ustalał ze mną świadczenia w postaci usług opiek. Nikt z OPS nie przeprowadził wywiadu" wskazuje, że był sporządzony protokół wywiadu środowiskowego, skoro wypełniany był jeden z działów aktualizacji wywiadu. Dodatkowo przepisy ustawy o pomocy społecznej wskazują, że decyzję o przyznaniu pomocy społecznej wydaje się po przeprowadzeniu wywiadu, co przemawiałoby za uznaniem że skoro wydano decyzję, to wywiad był przeprowadzony. Mimo powyższego Z. W. twierdzi, że nikt nie przeprowadził z nim wywiadu. Nie można jednocześnie wykluczyć, że wywiad środowiskowy mógł być przeprowadzony z żoną T. W. Powyższa okoliczność, w ocenie organu, nie może zostać w sposób jednoznaczny rozstrzygnięta, ponieważ akta sprawy pierwszej instancji nie istnieją, co wynika z protokołu przekazania przez OPS w N. dokumentów do zniszczenia Nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. i certyfikatu zniszczenia dokumentów Nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r., a z treści uzasadnienia decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nie da się wyciągnąć żadnych wniosków w przedmiocie ustalenia, czy wywiad był przeprowadzony i z kim. Akta II instancji nie wskazują, aby Z. W. został zawiadomiony o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., co w przypadku gdyby przeprowadzono wywiad w I instancji, powodowałoby, że naruszenie prawa nie miałoby istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ organ II instancji orzekał jedynie na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w I instancji. Odnosząc się do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Kolegium ponownie wskazało, że w przypadku przyznania Z. W. decyzją z dnia [...] nieodpłatnych specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi na okres od dnia 18 listopada 2003 r. do dnia 31 grudnia 2003 r., złożenie w dniu [...] lutego 2004 r. wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie mogło spowodować uchylenia ostatecznej decyzji Kolegium utrzymującej w mocy ww. decyzję i przyznania usług w większym wymiarze, ponieważ decyzja przyznająca usługi została już wykonana, a nie można zwiększyć wymiaru świadczonych usług w okresie, który już minął.  Podsumowując Kolegium stwierdziło, że nie zachodzi przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., nie jest możliwe uchylenie decyzji z uwagi na przesłankę z pkt 4 ww. artykułu, a ponadto brak jest podstaw do uchylenia decyzji z uwagi na przesłankę z pkt 5 ww. artykułu. Powody do odmowy uchylenia decyzji są dwa: po pierwsze - decyzja została wykonana i nie jest możliwe zwiększenie wymiaru specjalistycznych usług opiekuńczych wstecz, co wynika z charakteru tego świadczenia, po drugie - ponieważ zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych między innymi w art. 145 § 1 pkt 3-8 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Z. W. zarzucił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu m.in. "rażące naruszenie prawa - bezczynności i przewlekłości wstecz" oraz "brak pojęcia o kpa - ups". Skarżący podniósł, że "osoby wymienione w skardze o wznowienie postepowania winny być wyłączone z jego sprawy". W ocenie skarżącego, przyznanie mu specjalistycznych usług opiekuńczych w okresie od 18 listopada 2003 r. do 31 grudnia 2003 r. w wymiarze tylko 2 godzin dziennie w dni powszednie, doprowadziło do pogorszenia jego stanu zdrowia, zaś organy znały treść zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] grudnia 2003 r., z którego wynika konieczność przyznania mu takich usług w wymiarze 5 godzin dziennie - codziennie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Na wstępie podkreślić należy, że wzruszenie ostatecznej decyzji w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego ma charakter wyjątkowy i może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy organ ustali, że zaistniały szczególne okoliczności wyczerpujące przesłanki wznowienia określone w art. 145 i 145a k.p.a. Dopuszczalność uchylenia ostatecznej decyzji w tym trybie jest przy tym ograniczona terminami prawa materialnego określonymi w art. 146 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi bowiem, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. W rozpoznawanej sprawie skarżący, domagając się wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych, oparł swój wniosek na przesłankach określonych w art. 145 § 1 pkt 3, 4 i 5 k.p.a., tj. odpowiednio: wydanie decyzji przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 k.p.a., brak udziału strony bez jej winy w postępowaniu oraz wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Ewentualne uchylenie przedmiotowego rozstrzygnięcia ze wskazanych przez skarżącego przyczyn było zatem ograniczone pięcioletnim terminem, biegnącym od dnia doręczenia owej decyzji stronie. Z przekazanych Sądowi akt administracyjnych sprawy wynika jednoznacznie, że kwestionowana decyzja ostateczna z dnia [...] została prawidłowo doręczona Z. W. w dniu [...] stycznia 2004 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 8 akt adm.), a więc przeszło 5 lat temu. Ponadto - co także trafnie podniesiono w zaskarżonej decyzji - poza upływem terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a., przeszkodę w uchyleniu tej decyzji i ponownym orzeczeniu co do istoty sprawy zgodnie z żądaniem skarżącego (tj. poprzez przyznanie mu specjalistycznych usług opiekuńczych w większym zakresie), stanowiła również okoliczność, iż okres świadczeniowy objęty tą decyzją już upłynął, zaś usługi opiekuńcze - tak jak i inne świadczenia niepieniężne - mogą być przyznane jedynie na przyszłość (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 966/10, LEX nr 784374). W tej sytuacji nawet pozytywna ocena wystąpienia w kwestionowanym postępowaniu administracyjnym podniesionych przez skarżącego przesłanek wznowieniowych, nie mogła prowadzić do uchylenia tej decyzji, a co najwyżej do ewentualnego stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa (art. 146 § 2 k.p.a.). Organy słusznie jednak uznały, że okoliczności sprawy nie uzasadniały podjęcia również takiego rozstrzygnięcia, zaś zasadnym było wyłącznie odmówienie uchylenia spornej decyzji. Jak słusznie stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, brak jest jakichkolwiek podstaw by uznać, że w postepowaniu poprzedzającym wydanie decyzji z dnia [...] (zarówno w I, jak i w II instancji), brali udział pracownicy, którzy podlegali wyłączeniu od udziału w tej sprawie stosownie do art. 24 k.p.a. Skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności, które w sposób obiektywny uzasadniałyby taką tezę. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zarzut skarżącego w tym względzie - jak wynika z treści wniosku z dnia [...] lutego 2004 r. o wznowienie postępowania - w istocie odnosił się do udziału w postępowaniu odwoławczym dwóch członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego : E. C. – S. i H. S. oraz udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym pracownicy Ośrodka Pomocy Społecznej w N. E. W., zaś zastrzeżenia skarżącego względem tych osób opierają się na ich rzekomym działaniu "na szkodę (skarżącego) od lat". Skarżący kwestionuje zatem udział tych osób w przedmiotowym postępowaniu ze względu na niezadowolenie z ich rozstrzygnięć (czynności) podejmowanych w innych (wcześniejszych) sprawach z jego udziałem. Okoliczność tego rodzaju nie stanowiła natomiast przesłanki wyłączenia tych pracowników od udziału w postępowaniu w sprawie. Słusznie przy tym zauważono, że skarżący nie składał wniosku o wyłącznie ww. członków Kolegium w toku postępowania odwoławczego poprzedzającego podjęcie decyzji z dnia [...]. Zweryfikowanie, czy takowy wniosek, odnoszący się do pracownika OPS w N., składał w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, jest zaś obecnie niemożliwe wobec zniszczenia akt organu I instancji potwierdzonego certyfikatem zniszczenia dokumentów nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r., przy czym kwestia ta - wobec nieprzedstawienia przez skarżącego żadnych okoliczności uzasadniających twierdzenie o zaistnieniu w ówczesnym postepowaniu podstaw do wyłączenia E. W. - ma charakter wyłącznie drugorzędny. W ramach oceny powyższej przesłanki trafnie też podniesiono w zaskarżonej decyzji, że zarzut skarżącego dotyczący udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną z dnia [...] członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego podlegającego wyłączeniu, został jednoznacznie negatywnie oceniony przez tutejszy Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt II SA/Lu 386/04, oddalającym skargę Z. W. na decyzję ww. Kolegium z dnia [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności spornej decyzji z dnia [...]. Powołany wyrok jest o tyle istotny, że zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przepis ten dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu tym orzeczeniem określonych podmiotów. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie - także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Wynikający z niej stan związania ograniczony jest co do zasady tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2000 r., II CKN 655/98, LEX nr 51062). Nie oznacza to jednak, że dla prawidłowego odczytania treści tej sentencji nie można się kierować treścią uzasadnienia. W niektórych sytuacjach będzie to nawet konieczne (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 4, Warszawa 2011, s. 476-477). W ocenie Sądu poszanowanie mocy wiążącej wyroku z dnia 22 grudnia 2004 r. wydanego w sprawie o sygnaturze II SA/Lu 386/04 wymagało uwzględnienia treści jego uzasadnienia, co przekładało się na brak możliwości dokonania odmiennej niż przedstawiona w tym uzasadnieniu oceny zarzutu udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji z dnia [...] członka SKO podlegającego wyłączeniu. Zdaniem Sądu również zarzut dotyczący rzekomego braku udziału skarżącego w kwestionowanym postępowaniu administracyjnym słusznie został uznany za niezasadny. W tym kontekście w szczególności należy zauważyć, że decyzja z dnia [...] została doręczona skarżącemu prawidłowo w dniu [...] stycznia 2004 r., co - jak już wyżej wskazano - potwierdza załączone do akt administracyjnych sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru (k. 8 akt adm.). Brak jest także podstaw, by zakwestionować prawidłowość doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji z dnia [...], skoro skarżący skutecznie złożył odwołanie od tej decyzji, które zostało merytorycznie rozpoznane. Twierdzenie skarżącego, jakoby w toku przedmiotowego postępowania nie przeprowadzono z nim aktualizacji wywiadu środowiskowego, ma charakter gołosłowny. Zarzutu tego nie potwierdza przy tym okoliczność, jakoby "plan pomocy dział V części IV sporządzono w biurze GOPS". Należy bowiem zauważyć, że działy III i IV aktualizacji wywiadu środowiskowego - ze swej istoty podlegają samodzielnemu wypełnieniu przez osobę przeprowadzającą wywiad (Ocena sytuacji osoby/rodziny, wnioski pracownika socjalnego; Plan pomocy i działań na rzecz osoby lub rodziny), natomiast dział V jest wypełniany przez organ (Plan pomocy zatwierdzony przez kierownika jednostki organizacyjnej). Tylko dział II wypełniony powinien być z udziałem wnioskodawcy, gdyż dotyczy potrzeb i oczekiwań osoby/rodziny zgłoszonych podczas przeprowadzania wywiadu. Wypełnienie pozostałych działów aktualizacji wywiadu środowiskowego w siedzibie OPS w N. było więc dopuszczalne i nie może świadczyć o pozbawieniu skarżącego udziału w postępowaniu w sprawie. Skarżący nie mógł też skutecznie powołać się w niniejszym postępowaniu wznowieniowym na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wiążąc ją z ujawnieniem - już po wydaniu decyzji z dnia [...] - zaświadczenia lekarskiego z dnia [..] listopada 2003 r. Skoro bowiem skarżący zaświadczeniem tym dysponował już w dniu jego wydania, oznacza to, że dokument ten mógł przedłożyć Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu jeszcze w toku postepowania zwykłego prowadzonego przez ten organ. W postępowaniu wznowieniowym strona może natomiast powołać się tylko na takie okoliczności faktyczne bądź dowody, co do których istnienia nie posiadała wiedzy w toku postępowania zwykłego i z tego powodu nie mogła żądać ich uwzględnienia w jego toku (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt II FSK 2675/12; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 marca 2016 r., sygn. akt III SA/Po 963/15 - dostępne w CBOSA). Ponadto, gdyby nawet przyjąć, że skarżący był przekonany, iż ww. dokument - jako przedłożony przez niego organowi I instancji już po wydaniu przez ten organ w dniu [...] decyzji w sprawie - zostanie przekazany Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu i przez Kolegium uwzględniony w przedmiotowej sprawie, to i tak należy zauważyć, że o jego pominięciu przez Kolegium dowiedział się już w chwili otrzymania decyzji z dnia [...], tj. w dniu [...] stycznia 2004 r. Wznowienia postępowania z tej przyczyny mógł natomiast skutecznie domagać się w terminie jednego miesiąca od tej daty, tj. do dnia [...] lutego 2004 r. Zgodnie bowiem z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Podsumowując stwierdzić więc należy, że wobec niewykazania zaistnienia powołanych przez skarżącego przesłanek wznowieniowych, orzeczona odmowa uchylenia w wyniku wznowienia postępowania kwestionowanej przez niego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych, jest w pełni zasadna. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zawarte w pkt II sentencji, znajduje natomiast uzasadnienie w art. 250 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło