II SA/Lu 533/14
PostanowienieWSA w Lublinie2014-07-30
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał spełnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie radcy prawnego) w postępowaniu sądowoadministracyjnym, biorąc pod uwagę jego sytuację materialną?Ratio decidendi
Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (ustanowienia radcy prawnego) bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący posiada stałe dochody z pracy, majątek nieruchomy (dom, gospodarstwo rolne), a jego miesięczne dochody po uwzględnieniu dochodu z gospodarstwa rolnego i kosztów utrzymania pozwalają na wygospodarowanie środków na wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się ustanowienia radcy prawnego. Wskazał, że nie posiada wystarczającej wiedzy do prowadzenia sprawy. W uzasadnieniu podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwojgiem dzieci, posiada dom, nieruchomość rolną oraz budynki gospodarcze, a jego żona również posiada gospodarstwo rolne. Jego źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, analizując dochody i wydatki skarżącego.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi T. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zatwierdzenia ugody w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu zaznaczając w nim, że wnosi o ustanowienie radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że nie posiada wiedzy wystarczającej do prowadzenia sprawy. W dalszej części urzędowego formularza skarżący wykazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz dwojgiem niepełnoletnich dzieci. Skarżący wyjawił, że w skład jego majątku wchodzi dom o pow. [...] m2, nieruchomość rolna o pow. [...] ha oraz budynki gospodarcze. Ponadto żona skarżącego posiada gospodarstwo rolne o pow. [...] ha. Skarżący podał, źródłem utrzymania rodziny jest jego wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł brutto. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał dodatkowe dokumenty źródłowe i oświadczenie.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie ustanowienia radcy prawnego jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w wyżej cytowanym art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej strony ubiegającej się o taką pomoc, w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach, z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Stawka minimalna wynagrodzenia radcy prawnego w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wynosi 240 zł netto - § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490) i 295,20 zł brutto - § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.).
Podkreślić należy, że przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też stanowiąca pomoc państwa instytucja przyznania prawa pomocy powinna być stosowana wobec osób, które pomimo największych starań, nie mogą tych kosztów uiścić ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną.
Porównując sytuację materialną skarżącego do wykazanych powyżej kosztów postępowania, brak jest podstaw do stwierdzenia, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (w niniejszej sprawie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika), bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ocenie referendarza sytuacja materialna skarżącego nie należy do szczególnie trudnych. Skarżący uzyskuje stałe, regularne dochody z tytułu pracy, ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy (dom o pow. [...] m2, budynki gospodarcze, nieruchomość rolną o pow. [...] ha fiz.), zaś jego żona nieruchomość rolną o pow. [...] ha fiz.. Skarżący uzyskuje wynagrodzenie za pracę w kwocie [...] zł, ponadto do dochodu rodziny należy zaliczyć dochód z posiadanego gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha fiz., tj. [...] ha przel. (wg. decyzji płatniczej na podatek rolny za 2014 r. z [...] r.). Ponieważ skarżący nie wykazał wysokości tego dochodu, to kierując się wskazaniami art. 18 ustawy z 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1381) dochód z gospodarstwa rolnego należało wyliczyć przyjmując za podstawę wielkość posiadanych przez skarżącego gruntów w ha przeliczeniowych, tj. [...] ha przel. Zgodnie z wydanym na podstawie powołanego unormowania obwieszczeniem Prezesa GUS z 23 września 2013 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2012 r. (MP z 2013 r. poz.774), dochód ten wyniósł 2.431 zł. Zatem miesięczny dochód skarżącego z w/w gruntów rolnych obliczony na podstawie przywołanych przepisów wynosi [...] zł miesięcznie ([...] ha przel. x 2.431 zł = [...] zł /dochód roczny/ : 12 miesięcy = [...] zł). Natomiast wykazane przez skarżącego miesięczne wydatki to: koszt utrzymania dzieci syna [...] – ok. [...]-[...] zł, syna [...] ok. [...]-[...] zł; dojazdy do pracy – ok. [...]-[...] zł; opał i woda – ok. [...]-[...] zł (w rozliczeniu miesięcznym [...]-[...] zł); składka KRUS za żonę skarżącego – [...] zł (w rozliczeniu miesięcznym); gaz – [...] zł (wg. faktury VAT za okres od 9 maja do 9 lipca 2014 r., w rozliczeniu miesięcznym – [...] zł); energia – [...] zł (wg. faktury VAT za okres od 29 marca do 29 maja 2014 r., w rozliczeniu miesięcznym – [...] zł). Z powyższego wynika, że miesięczne wydatki skarżącego związane z utrzymaniem koniecznym wahają się w granicach ok. [...] – [...] zł. Dokonując porównania miesięcznych dochodów skarżącego ([...] zł brutto z tytułu wynagrodzenia za pracę, [...] zł dochód z gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha przel.) do miesięcznych wykazanych przez niego kosztów utrzymania koniecznego (ok. [...] – [...] zł), stwierdzić należy, że skarżący jest w stanie wygospodarować środki pieniężne na opłacenie wynagrodzenia należnego profesjonalnemu pełnomocnikowi za prowadzenie przedmiotowej sprawy. Należy również wziąć pod uwagę, że żona skarżącego posiada nieruchomość rolną o pow. [...] ha fiz. (brak danych co wielkości tej nieruchomości w ha przel.), która może przynosić określone dochody i pożytki rolne.
W świetle przedstawionych okoliczności brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący wykazał spełnienie przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., warunkujących przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło