II SA/Lu 535/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 24 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi I. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku dotyczącego żądania wykupu działki p o s t a n a w i a I. przyznać I. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w L.; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Strona skarżąca I. S. w piśmie z dnia 13 sierpnia 2008 r. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata oraz prawnika, który reprezentowałby ją przed Sądem. Strona skarżąca wezwana do wypełnienie i nadesłania w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego) wniosła wypełniony i podpisany urzędowy formularz symbol PPF. W związku z tym, że na urzędowym formularzu strona skarżąca jednoznacznie nie wskazała o ustanowienie, którego z profesjonalnych pełnomocników procesowych wnosi oraz w związku z tym, że informacje zawarte w oświadczeniu złożonym na druku symbol PPF wymagały doprecyzowania stronę skarżącą wezwano do wskazania o ustanowienie, jakiego profesjonalnego pełnomocnika procesowego wnosi oraz o nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. W odpowiedzi na wezwanie strona skarżąca nadesłała żądane od niej oświadczenia i dokumenty źródłowe i wskazała, że wnosi o ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na częściowe uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonego w zwrocie szacunkowym stanu faktycznego. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 1, § 3 w związku z § 2 ust. 1 pkt 1, § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie niniejszej dla reprezentowania strony skarżącej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 292,80 złotych brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Z oświadczeń strony skarżącej i nadesłanych dokumentów źródłowych wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz dwojgiem pełnoletnich dzieci. Mąż strony skarżącej oraz jedno z jej dzieci wymaga stałego leczenia farmakologicznego i opieki lekarskiej. Na dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej składa się jej wynagrodzenia za prace w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto, renta męża w kwocie [...] złotych oraz dochód z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych, który wynosi rocznie [...] złotych – [...] złotych miesięcznie (dochód obliczono w oparciu o obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 20 września 2007 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2006 r. – M.P. z 2007 r. Nr 66, poz. 738). Całą renty męża strony skarżącej pochłaniają jego koszty leczenia. Prócz kosztów leczenia męża stałe miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego tworzą wydatki na energię elektryczną w kwocie [...] złotych opłacane, co dwa miesiące – [...] złotych miesięcznie, koszt dojazdu strony skarżącej do pracy wynoszący miesięcznie [...] złotych oraz spłata pożyczek pieniężnych zaciągniętych na pokrycie kosztów leczenia syna i męża, remont domu (wymiana okien) oraz zakup opału na zimę, których raty miesięcznie wynoszą łącznie [...] złotych. Tytułem podatku rolnego strona skarżąca w miesiącu wrześniu bieżącego roku uiściła kwotę [...] złotych. Ponadto strona skarżąca oświadczyła, że na stałe miesięczne koszty utrzymania jej gospodarstwa domowego składają się koszty leczenia i utrzymania jednego z jej dzieci oraz koszty produkcji rolnej (zakupu paliwa do ciągnika, nawozów). Strona skarżąca wraz z rodziną zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca nie wykazała, że w chwili składania wniosku o przyznania prawa pomocy realnie nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. Gospodarstwo domowe strony skarżącej posiada stałe źródła dochodu. Dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej tworzy jej wynagrodzenie za pracę, renta męża i dochód z uprawy gospodarstwa rolnego. Jak oświadczyła strona skarżąca całość renty męża pochłaniają jego koszty leczenia i zakupu leków. Tak więc pozostaje dochód osiągany z wynagrodzenia za pracę i z uprawy gospodarstwa rolnego. Łącznie wynosi on [...] złotych netto. Wykazane zaś przez stronę skarżącą miesięczne koszty utrzymania wynoszą łącznie [...] złotych (kwota otrzymana po zsumowaniu ½ opłacanych, co dwa miesiące kosztów energii elektrycznej, a więc kwoty, którą strona skarżąca zaoszczędzić musi miesięcznie, aby co dwa miesiące opłacić rachunek za energię elektryczną, łącznej kwoty płaconej tytułem spłaty zaciągniętych pożyczek, kwoty kosztów dojazdu oraz kwoty podatku rolnego zapłaconej w miesiącu wrześniu bieżącego roku). Porównanie kwoty dochodu pochodzącego z uprawy gospodarstwa rolnego i wynagrodzenia za pracę do kwoty wykazanych stałych miesięcznych kosztów utrzymania wskazuje, że po poniesieniu stałych miesięcznych kosztów utrzymania pozostaje kwota [...] złotych. Dlatego nie można przyjąć, aby strona skarżąca nie miała realnie możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania a tym samym, że jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest zasadny. Porównanie kwoty dochodu pozostającego po uiszczeniu wykazanych stałych miesięcznych kosztów utrzymania do wysokości poszczególnych kosztów niniejszego postępowania przy jednoczesnym uwzględnieniu, że niektóre koszty sądowe mogą w toku postępowania występować kilkakrotnie na przykład potencjalne koszty wniesienia zażalenia wskazuje, iż poniesienie przez stronę skarżącą pełnych kosztów postępowania grozi uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Kwota dochodu pozostająca po poniesieniu określonych przez stronę skarżącą, co do wysokości kosztów utrzymania w ocenie referendarza sądowego nie pozwoli ponieść kosztów leczenia i utrzymania jednego z dzieci łącznie z kosztami niniejszego postępowania. Dlatego referendarz sądowy ustanowił dla strony skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w L. Jednocześnie referendarz sądowy odmówił zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Ustanawiając dla strony skarżącej adwokata i odmawiając przyznania jej prawa pomocy w pozostałym zakresie referendarz sądowy kierował się tak wysokością kosztu ustanowienia adwokata jak i wysokością poszczególnych kosztów sądowych niniejszego postępowania. Ponadto referendarz sądowy wziął pod uwagę to, że koszty sądowe występować będą w toku postępowania sukcesywnie, co obok ich wysokości świadczy o tym, iż strona skarżąca będzie miała możliwość ich poniesienia nie powodując uszczerbku w kosztach leczenia i utrzymania jednego ze swoich dzieci. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.