II SA/Lu 536/10

PostanowienieWSA w Lublinie2010-11-05

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie osadzonej w zakładzie karnym, nieposiadającej dochodów ani oszczędności, należy się prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w postępowaniu administracyjnosądowym, czy jedynie w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W przypadku, gdy strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy (np. na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA), żądanie zwolnienia od tych kosztów jest bezzasadne. Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata, może zostać przyznane, jeśli poniesienie kosztów tej pomocy spowoduje uszczerbek w koniecznym utrzymaniu strony i jej rodziny, co zostało wykazane w przypadku osoby osadzonej w zakładzie karnym bez dochodów i oszczędności.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, osadzona w zakładzie karnym, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Organ pierwszej instancji (referendarz sądowy) stwierdził, że strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy, co czyni żądanie zwolnienia od tych kosztów bezzasadnym. Jednocześnie, na podstawie oświadczenia strony o braku dochodów i oszczędności, uznał, że poniesienie kosztów ustanowienia adwokata spowodowałoby uszczerbek w jej utrzymaniu, przyznając prawo pomocy w zakresie częściowym.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano K. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z funduszu alimentacyjnego p o s t a n a w i a I. przyznać K. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w L.; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Strona skarżąca wezwana do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomoc symbol PPF w zakreślonym terminie (co wynika z porównania daty nadania wypełnionego druku PPF przez stronę skarżącą w zakładzie karnym – 27 października 2010 r. z datą przesłania z Sądu wezwania do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy – 21 października 2010 r.) wniosła wypełniony i podpisany druk PPF żądając przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie wystąpienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy z wysokością obciążeń finansowych związanych z postępowaniem. W przypadku przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ustalenia wymaga także wpływ obowiązku ponoszenia kosztów postępowania na sytuację materialną strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jej rodziny. W sprawie niniejszej obciążenia finansowe, które ciążyć mogą na stronie skarżącej sprowadzają się jedynie do kosztu ustanowienia adwokata. Zgodnie bowiem z unormowaniem art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. strona skarżąca w niniejszej sprawie jest zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Skutkiem tego jej żądanie zwolnienia od obowiązku ich ponoszenia jest bezzasadne. Nie można bowiem przyjąć aby koszty te stanowiły obciążenie związane z postępowaniem a tym samym porównać ich wysokości do możliwości finansowych strony. Dlatego referendarz sądowy odmówił zwolnienia strony skarżącej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Tym samym brak jest podstaw do przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. W związku z tym żądanie strony skarżącej ustanowienia adwokata oceniane musi być pod kątem zaistnienia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 292,80 złotych brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Na podstawie oświadczenia strony skarżącej referendarz sądowy ustalił, że strona skarżąca przebywa w zakładzie karnym, nie posiada dochodów, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca realnie nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata. Tym samym przyjąć należy, że poniesienie przez nią minimalnych kosztów ustanowienia adwokata spowoduje uszczerbek w jej kosztach utrzymania koniecznego. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. należało orzec jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło