II SA/Lu 539/10
WyrokWSA w Lublinie2010-11-04
Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Krystyna Sidor, Maria Wieczorek-Zalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy studentowi studiów dziennych, który nie podjął zatrudnienia, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, mimo że nie zrezygnował z pracy zarobkowej?Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje matce lub ojcu, którzy nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Fakt studiowania w trybie dziennym nie może stanowić a priori podstawy do odmowy przyznania świadczenia, gdyż takie rozumowanie prowadziłoby do pozbawienia świadczeń rodziców będących studentami, co jest sprzeczne z celem ustawy i Konstytucją RP. Organ powinien mieć możliwość przeprowadzenia wywiadu w celu weryfikacji spełnienia warunków.Stan faktyczny
Skarżąca A. O. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym synem. Organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły przyznania świadczenia, argumentując, że skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia, ponieważ była studentką studiów dziennych i nie była zatrudniona. Skarżąca wniosła skargę do sądu, podnosząc, że nie może podjąć pracy zarobkowej ze względu na ciężką chorobę dziecka i konieczność sprawowania osobistej opieki.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję Wójta Gminy Z.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Stażysta Paulina Gąsławska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 listopada 2010 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. nr [...].
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania A. O. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy Z. w przedmiocie odmowy przyznania A. O. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad dzieckiem O. O. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, iż zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce lub ojcu, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub innej pomocy, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego uczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Organ ustalił, iż odwołująca jest studentką Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie, studiuje na pięcioletnich studiach magisterskich, obecnie jest na dziesiątym ostatnim semestrze studiów, ponadto w stosunku do odwołującej wyrażono zgodę na indywidualną organizację studiów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko organu I instancji, iż A. O. nie rezygnowała z zatrudnienia ponieważ nie była nigdzie zatrudniona, zatem świadczenie pielęgnacyjne w tym wypadku nie przysługuje.
Jako studenta studiów stacjonarnych nie może zostać uznana za osobę bezrobotną poszukującą pracy, a co za tym idzie nie można uznać, że nie podejmuje zatrudnienia lub też rezygnuje z poszukiwania pracy w związku z koniecznością opieki.
Zdaniem organu II instancji ewentualna rezygnacja z zatrudnienia lub poszukiwania pracy wynika w tej sytuacji z trybu nauki, a nie z konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem.
Skargę na powyższą decyzję złożyła A. O. wnosząc o jej uchylenie jako krzywdzącej. Podniosła, że nie może podjąć pracy zarobkowej ze względu na ciężką chorobę dziecka i konieczności sprawowania osobistej opieki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podnosząc argumentację zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Oznacza to, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym badaniu podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy oraz trafność wykładni tychże przepisów.
W stanie faktycznym sprawy skarżąca A. O. zwróciła się z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z pracy zarobkowej z tytułu sprawowania opieki nad synem O. O. legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami o konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znaczną ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie uczenia, rehabilitacji i edukacji.
Jest ona studentką studiów dziennych na Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie, ostatni egzamin zdała 10 maja 2010 r., ponadto miała udzieloną zgodę na indywidualny tok studiów. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce lub ojcu oraz innym osobom, na których zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, a także opiekunowi faktycznemu dziecka , jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności, łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Stanowisko organów orzekających w sprawie, iż fakt, że A. O. studiuje w systemie dziennym na Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie co mogłoby kolidować ze sprawowaniem opieki nad O. O., stanowi podstawę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie może się ostać.
Takie rozumowanie a priori prowadziłoby do pozbawienia świadczeń pielęgnacyjnych rodziców dziecka będących studentami, co byłoby sprzeczne z ratio legis ustawy cyt. oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
Podnieść należy również, że obowiązujące przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006, Nr 139, poz. 922 z p.óźn. zm.) przyznały organom właściwym do realizacji świadczenia pielęgnacyjnego możliwość przeprowadzenia wywiadu w przypadku gdy powstaną wątpliwości co do spełnienia przez beneficjentów warunków do uzyskania świadczenia (art. 23 ust. 1 pkt 4ac).
W tym stanie Sąd uznał za uzasadnione uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z powołaniem się na przepis art. 145 § 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło